Φόρτωση Text-to-Speech…
Η Αριάνα και η Νίκι, δύο αδελφές από την Καλιφόρνια, στέκονται η μία δίπλα στην άλλη. Φορούν λευκά διάφανα γυαλιά και κρατούν στα χέρια τους δύο μέχρι πρότινος άγνωστα σε αυτές εργαλεία: στο αριστερό το καλέμι και στο δεξί τον μαντρακά. Είναι μέλη μιας ομάδας δέκα ατόμων, όλοι τουρίστες, που θέλησαν να ζήσουν την εμπειρία να φτιάξουν ένα γλυπτό. Την ομάδα καθοδηγούν συνεχώς ο Αλέξανδρος και ο Θανάσης Γεωργίου· είναι αδέλφια, γλύπτες τρίτης γενιάς.
«Θέλουμε εκείνος που θα παρακολουθήσει το εργαστήριό μας να δει πώς δημιουργούνται αυτά τα θαυμαστά γλυπτά που συναντά στα μουσεία», λέει ο γλύπτης Θανάσης Γεωργίου.
Το γκρουπ –στην επίσκεψή μας συναντήσαμε άτομα από ΗΠΑ, Σαουδική Αραβία, Σουδάν, Ιταλία, Παλαιστίνη, Βέλγιο, Ιορδανία– βρίσκεται στο εργαστήρι γλυπτικής της οικογενείας Γεωργίου στο Μετς. Πώς έφτασαν ώς εδώ; Μέσα από το TikTok. «Κάθε φορά που ταξιδεύουμε σε έναν νέο προορισμό, αναζητούμε καινούργιες εμπειρίες. Παίρνουμε ιδέες από αυτά που δημοσιεύουν άλλοι χρήστες στα σόσιαλ μίντια. Ετσι λοιπόν “πέσαμε” πάνω στο συγκεκριμένο εργαστήριο», αναφέρει στην «Κ» η Αριάνα.
Εδώ και περίπου ένα χρόνο η οικογένεια Γεωργίου αποφάσισε να ανοίξει τις πόρτες του εργαστηρίου της σε όσους ήθελαν να βιώσουν από κοντά την παραδοσιακή εμπειρία της μαρμαρογλυπτικής τέχνης. Τουρίστες από όλα τα μήκη και πλάτη της γης καταφθάνουν καθημερινά στο εργαστήριο, για να δοκιμάσουν και οι ίδιοι μια αρχαία τέχνη που στις μέρες μας τείνει να εξαφανιστεί.
Το εργαστήρι γλυπτικής διαρκεί μιάμιση ώρα και κινείται από τους αρχαίους Ελληνες γλύπτες έως και τους σύγχρονους γλύπτες της χώρας μας. «Θέλουμε αυτός που θα παρακολουθήσει το εργαστήριό μας να έχει 100% την εμπειρία ενός εργαστηρίου γλυπτικής. Να δει πρακτικά πώς δημιουργούνται όλα αυτά τα θαυμαστά γλυπτά που συναντά στα μουσεία», αναφέρει ο 30χρονος Θανάσης Γεωργίου. Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, εξηγούν στους τουρίστες –μπορούν να συμμετάσχουν φυσικά και Ελληνες– όλη τη διαδικασία: από τον σχεδιασμό στο χαρτί στο πρώτο ομοίωμα στον πηλό και στη συνέχεια στον γύψο, και τέλος πώς από το γύψινο εκμαγείο παίρνουν τα μέτρα και τα αντιγράφουν στο μάρμαρο.
Για τα δύο αδέλφια, η επαφή με τους επισκέπτες δίνει ζωή στον χώρο. «Η δουλειά μας είναι πολύ μοναχική, οπότε η ώρα που έχουμε τους καλεσμένους μας είναι η καλύτερη ώρα της ημέρας». Η μόνιμη συντροφιά τους, όταν δεν βρίσκονται εκεί οι συμμετέχοντες, είναι οι ρυθμικοί ήχοι του καλεμιού. «Ο ήχος ενός εργαστηρίου γλυπτικής είναι σαν μελωδία, σαν να ακούς ένα όμορφο τραγούδι. Παλιά, που υπήρχαν κι άλλα εργαστήρια εδώ στη γειτονιά, όταν περνούσε κάποιος απέξω και άκουγε τους ήχους από τους μαντρακάδες και τα καλέμια που δούλευαν οι μαστόροι ήταν κάτι πολύ όμορφο», παρατηρεί ο 32χρονος Αλέξανδρος Γεωργίου.
Ο παραδοσιακός τρόπος
«Η γλυπτική διεγείρει πολύ τη φαντασία σου. Από μικρός έβλεπα τον πατέρα μου να δουλεύει και θυμάμαι πως η μόνη μου σκέψη ήταν το τι αγάλματα θα φτιάξω κι εγώ όταν θα μεγαλώσω», αναφέρει ο 30χρονος Θανάσης. Για τον ίδιο, η επιλογή να συνεχίσουν τον παραδοσιακό τρόπο δουλειάς ήταν κάτι το ξεκάθαρο: «Είναι σαν να σου αφήνει κάποιος πρόγονός σου κάτι το οποίο είναι μεγάλης αξίας και δεν χρειάζεται να σου πει ότι είναι σημαντικό. Το νιώθεις με κάθε κύτταρό σου». Τα δύο κορίτσια από τις ΗΠΑ, σκυμμένα πάνω από τον πάγκο τους, προσπαθούν να κρατήσουν το καλέμι στη σωστή γωνία των 45 μοιρών και να σκαλίσουν στο πεντελικό μάρμαρο ένα κλαδί ελιάς. Κάθε τόσο φυσάνε το μάρμαρο και η μαρμαρόσκονη απλώνεται παντού σαν άχνη ζάχαρη.
Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, οι «μαθητές» καλούνται να δημιουργήσουν –για πρώτη φορά στη ζωή τους– το δικό τους γλυπτό, ακολουθώντας τις οδηγίες των δύο γλυπτών. Τα μυστικά είναι πολλά, το πρώτο είναι να υπακούουν στους αυστηρούς κανόνες της πέτρας: «Αν πας αντίθετα με τα νερά της, θα σου διαλύσει και τα χέρια και τα εργαλεία. Πρέπει να συνομιλείς με το υλικό», τους εξηγούν.
«Ενιωσα να μεταφέρομαι εντελώς πίσω στον χρόνο. Το πιο δύσκολο κομμάτι ήταν να κρατάω το καλέμι και να συγχρονίζω την κίνηση. Το μάρμαρο για μένα απαιτεί να είσαι υπομονετικός και ακριβής», λέει η Αλεξία από την Ιταλία.
«Περιμέναμε ότι θα ήταν πανεύκολο, γιατί στο TikTok όλοι το κάνουν να φαίνεται παιχνιδάκι!», «Το βλέπεις και λες “μπορώ να το κάνω”, αλλά όταν το δοκιμάζεις καταλαβαίνεις πόσο δύσκολο είναι», παραδέχονται τα κορίτσια, γελώντας. Η ικανοποίηση που παίρνουν από την όλη διαδικασία είναι «χαραγμένη» στο πρόσωπό τους. «Το να φτιάχνεις πράγματα με τα χέρια σου, με τόση λεπτομέρεια, είναι κάτι το μοναδικό. Νιώθω γεμάτη», λέει η 27χρονη Νίκι.
Φεύγοντας από την Ελλάδα, θα πάρουν μαζί τους ένα κομμάτι από το ίδιο πεντελικό μάρμαρο που χρησιμοποιήθηκε για τον Παρθενώνα και σμιλεύτηκε από τις ίδιες. Οπως λένε, θα είναι το καλύτερο σουβενίρ από τη χώρα μας. «Αυτό το κομμάτι θα υπάρχει για πάρα πολλά χρόνια. Μπορώ να το δώσω στα παιδιά μου», καταλήγει η Νίκι, κρατώντας στα χέρια της το σκαλιστό μαρμάρινο κλαδί ελιάς.