Έρευνα της Deloitte Ελλάδος για την ετήσια έκδοση της Καθημερινής.
Guest editors:
Δημήτρης Κουτσόπουλος CEO Deloitte Ελλάδος
Βασίλης Καφάτος Partner | Growth Leader Deloitte Ελλάδος
Η παγκόσμια οικονομία διανύει μια περίοδο συνεχούς αβεβαιότητας, με τις γεωπολιτικές εντάσεις να κυριαρχούν στο διεθνές σκηνικό. Η στρατιωτική σύρραξη στο Ιράν και οι ευρύτερες αναταράξεις στη Μέση Ανατολή έχουν επιταχύνει την αστάθεια στις ενεργειακές αγορές, αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις και αναδιατάξει τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, αναγκάζοντας τις επιχειρήσεις να επαναξιολογήσουν τις στρατηγικές τους παραδοχές.
Η ελληνική οικονομία, παρά τις εξωτερικές πιέσεις, επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Το ελληνικό επιχειρηματικό οικοσύστημα αναζητά νέες ισορροπίες, εστιάζοντας στην ενίσχυση της παραγωγικότητας, αξιοποιώντας την τεχνολογία και επενδύοντας στο ανθρώπινο κεφάλαιο, διατηρώντας την προσαρμοστικότητα που απαιτεί το μεταβαλλόμενο μακροοικονομικό τοπίο.
Το «CEO Business Barometer 2026» καταγράφει τις προτεραιότητες, τις προκλήσεις και τις στρατηγικές κατευθύνσεις των Ελλήνων CEOs. H φετινή έρευνα αποτυπώνει υψηλή εμπιστοσύνη στις δυνατότητες των επιχειρήσεων, αλλά αυξημένη επιφυλακτικότητα για το ευρύτερο περιβάλλον. Η γεωπολιτική αστάθεια αναδεικνύεται ως η κυρίαρχη εξωτερική απειλή, ενώ εσωτερικά η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης κατέχει κεντρική θέση στην ατζέντα.
Οι απόψεις που συγκεντρώθηκαν αποτελούν ένα επίκαιρο αποτύπωμα του επιχειρηματικού κλίματος – μια ειλικρινή καταγραφή των προκλήσεων και επιλογών που διαμορφώνουν σήμερα την εγχώρια αγορά. Ελπίζουμε να αποτελέσει εργαλείο προβληματισμού και στρατηγικής αναφοράς για κάθε στέλεχος που καλείται να ηγηθεί σε καιρούς αλλαγής
Εισαγωγή:
Η εικόνα που αναδύεται για το 2026 αποτυπώνει ένα επιχειρηματικό περιβάλλον στο οποίο οι Έλληνες CEOs καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα εξωτερικές αβεβαιότητες και εσωτερικές οργανωτικές προκλήσεις. Παρατηρείται μια απόκλιση μεταξύ της αισιοδοξίας για την απόδοση των επιχειρήσεών τους και μιας πιο συγκρατημένης αξιολόγησης για τον κλάδο τους και την ελληνική οικονομία – μια τάση που παρατηρήθηκε και στο «CEO Business Barometer 2025». Αυτή η απόκλιση αντικατοπτρίζει μια συνειδητή στρατηγική στάση, σύμφωνα με την οποία οι διοικήσεις επιλέγουν να στηριχθούν στις εσωτερικές τους δυνατότητες, αντί να αναμένουν βελτίωση των εξωτερικών συνθηκών. Στο εξωτερικό περιβάλλον, η γεωπολιτική αστάθεια αναδεικνύεται, όπως ήταν αναμενόμενο, ως η κυρίαρχη απειλή, με σημαντική άνοδο σε σχέση με το 2025, ενώ ο πληθωρισμός και η ενεργειακή ασφάλεια ακολουθούν.
Η έκθεση σε αυτές τις πιέσεις ωθεί τις επιχειρήσεις σε αμυντική στρατηγική προσαρμογή: αναβολή επενδύσεων, ενίσχυση ρευστότητας και αναδιάρθρωση εφοδιαστικών αλυσίδων. Σε στρατηγικό επίπεδο, η βελτιστοποίηση κόστους και αποδοτικότητας αναδεικνύεται ως κύρια προτεραιότητα, με την Τεχνητή Νοημοσύνη να αξιολογείται ως σημαντικό εργαλείο επίτευξής της, ενώ η επέκταση σε νέες αγορές και η ανάπτυξη νέων προϊόντων κατατάσσεται επί του παρόντος σημαντικά χαμηλότερα στην ιεραρχία των επιχειρησιακών στόχων. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι σημαντικό ποσοστό επιχειρήσεων δεν έχει ακόμα ορίσει δείκτες αξιολόγησης της συμβολής της ΤΝ στην επιχειρησιακή απόδοση, γεγονός που υποδηλώνει χαμηλό επίπεδο ωριμότητας.
Σε επίπεδο ηγεσίας, οι μεγαλύτερες προκλήσεις εντοπίζονται στο εσωτερικό των οργανισμών. Η ευθυγράμμιση ηγεσίας και ομάδων με την καθορισμένη στρατηγική και ο μετασχηματισμός της εταιρικής κουλτούρας αναδεικνύονται ως τα κρισιμότερα ζητήματα, υποδηλώνοντας ότι το βασικό στοίχημα για το 2026 δεν είναι μόνο η επιλογή σωστής κατεύθυνσης, αλλά και η ικανότητα αποτελεσματικής εκτέλεσης. Στη διαχείριση ενδιαφερόμενων μερών οι CEOs εστιάζουν σε πελάτες και εργαζομένους, ενώ θέματα όπως ESG και σχεδιασμός διαδοχής δεν συγκαταλέγονται στις άμεσες στρατηγικές επιλογές.
Σκοπός & μεθοδολογία
Η Deloitte Ελλάδος, σε συνέχεια της πρωτοβουλίας που υλοποιήθηκε για πρώτη φορά με την περσινή έκδοση του «CEO Business Barometer», συνεχίζει και το 2026 την αποτύπωση των απόψεων των CEOs στην Ελλάδα. Η έρευνα έχει σκοπό να αναδείξει τις προτεραιότητες, τις προκλήσεις και τις στρατηγικές κατευθύνσεις των CEOs των ελληνικών επιχειρήσεων, καταγράφοντας παράλληλα τις βασικές τάσεις και τους παράγοντες που διαμορφώνουν το επιχειρηματικό περιβάλλον της χώρας και επηρεάζουν την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την προσαρμοστικότητα των επιχειρήσεων. Η έρευνα υλοποιήθηκε μέσω διαδικτυακού ερωτηματολογίου, στο οποίο συμμετείχαν περισσότεροι από 70 διευθύνοντες σύμβουλοι ελληνικών επιχειρήσεων, με ικανή διαστρωμάτωση ως προς το μέγεθος και τον κλάδο δραστηριοποίησής τους. Διενεργήθηκε κατά τον μήνα Μάιο του 2026 και επικεντρώθηκε στις ακόλουθες θεματικές ενότητες: Οικονομικές Προοπτικές & Στρατηγικός Προσανατολισμός Ενσωμάτωση Τεχνητής Νοημοσύνης & Δημιουργία Αξίας Ηγεσία & Επιχειρησιακό Μοντέλο
Βασικά ευρήματα
- Το 84%των CEOs εμφανίζεται θετικό για τη χρηματοοικονομική και επιχειρησιακή απόδοση της επιχείρησής του.
- Ηγεωπολιτική αστάθειααναδεικνύεται ως η σημαντικότερη εξωτερική πρόκληση, με ποσοστό78%.
- Ηβελτιστοποίηση κόστους και αποδοτικότηταςαποτελεί την κορυφαία στρατηγική προτεραιότητα.
- Η ενσωμάτωση τηςΤεχνητής Νοημοσύνηςκατατάσσεται στη δεύτερη θέση των στρατηγικών προτεραιοτήτων.
- Το37%των επιχειρήσεων δεν έχει ακόμη καθορίσει δείκτες για την αξιολόγηση του αντικτύπου της ΤΝ.
- Η ευθυγράμμιση ηγεσίας και ομάδων με τη στρατηγική αποτελεί το σημαντικότερο ζήτημα ηγεσίας για το 2026.
Εκτιμήσεις και προοπτικές
Ερώτηση:Ποια είναι η προσωπική σας εκτίμηση για τις παρακάτω θεματικές περιοχές κατά τους επόμενους 12 μήνες;
Οι CEOs διατηρούν τη θετική τους άποψη για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας τους επόμενους 12 μήνες, αν και παρατηρείται μια ελαφρά μείωση της αισιοδοξίας συγκριτικά με το 2025. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και σε κλαδικό επίπεδο. Εκτιμάται ότι τα θετικά μακροοικονομικά δεδομένα και η συνεχιζόμενη επίδραση των εισροών από το Ταμείο Ανάκαμψης έχουν συντελέσει στη συνολικά θετική αντίληψη των CEOs στην Ελλάδα. Σχετικά με τη συνολική απόδοση και τις προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου τους, αναδεικνύεται ότι οι γεωπολιτικές αναταράξεις και οι επιπτώσεις τους αποτελούν τη βασική αιτία ανησυχίας, όπως προκύπτει από την επόμενη ερώτηση της έρευνας (σχετικά με τις εξωτερικές προκλήσεις) και εκτιμάται ότι έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση της πιο συγκρατημένης εικόνας που καταγράφεται φέτος. Παράλληλα, εντυπωσιακά ανθεκτική παραμένει η αισιοδοξία των CEOs για την απόδοση των εταιρειών τους στον βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Αυτό υποδηλώνει ότι, παρά την αυξημένη αβεβαιότητα, υπάρχει εμπιστοσύνη στη δυνατότητα των επιχειρήσεων να αντεπεξέλθουν στις προκλήσεις και να υλοποιήσουν τον σχεδιασμό τους στις αγορές όπου δραστηριοποιούνται.
Εξωτερικές προκλήσεις
Ερώτηση:Ποιες εξωτερικές προκλήσεις εκτιμάτε ότι θα διαταράξουν τη στρατηγική της επιχείρησής σας κατά τους επόμενους 12 μήνες; (πολλαπλής επιλογής)
Η γεωπολιτική αστάθεια εδραιώνεται ως η σημαντικότερη πρόκληση, με σαφή άνοδο σε σχέση με το 2025, ενώ ο πληθωρισμός κάνει δυναμική επανεμφάνιση, με διπλάσιο αριθμό CEOs να τον αναφέρουν ως πρόκληση. Η ενεργειακή ασφάλεια, που φέτος συμπεριλήφθηκε ως διακριτή επιλογή μεταξύ των θεμάτων που προβληματίζουν τις επιχειρήσεις, ως συνέπεια της ιρανικής κρίσης, αναδείχθηκε από τους συμμετέχοντες ως η τρίτη σημαντικότερη πρόκληση, ενώ και οι προκλήσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες αποτελούν επίσης σημαντική αιτία προβληματισμού. Αντίθετα, μικρότερη έμφαση δόθηκε στις επιπτώσεις της έλλειψης δεξιοτήτων, της Τεχνητής Νοημοσύνης και του ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς άλλες προκλήσεις αναδείχθηκαν σε μεγαλύτερη προτεραιότητα. Αξιοσημείωτο είναι ότι το ζήτημα των εμπορικών περιορισμών, που το 2025 αποτελούσε πηγή σημαντικής ανησυχίας λόγω των εξωτερικών δασμών που εξέταζαν διάφορες κυβερνήσεις, αξιολογείται πλέον ως λιγότερο σημαντικό. Τα περιβαλλοντικά ζητήματα, τέλος, αξιολογούνται ως ολοένα και χαμηλότερης προτεραιότητας, αντανακλώντας τη μεταβολή της επικρατούσας συγκυρίας και τη στροφή προς τη διασφάλιση της βραχυπρόθεσμης ανθεκτικότητας αντί της προώθησης μακροπρόθεσμων στόχων βιωσιμότητας.
Στρατηγικές προτεραιότητες
Ερώτηση:Ποιες είναι οι τρεις βασικές στρατηγικές προτεραιότητες της επιχείρησής σας; (μέχρι 3 επιλογές)
Η βελτιστοποίηση του κόστους και της αποδοτικότητας αναδεικνύεται και στη φετινή έρευνα ως η σημαντικότερη στρατηγική προτεραιότητα, με ακόμα μεγαλύτερη συχνότητα αναφοράς σε σύγκριση με το 2025. Προκύπτει το συμπέρασμα ότι σε μια περίοδο αστάθειας στο εξωτερικό περιβάλλον, οι CEOs στην Ελλάδα δίνουν έμφαση στην εσωτερική λειτουργική ανθεκτικότητα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη φαίνεται να αξιολογείται ως ένας σημαντικός μοχλός στην προσπάθεια αυτή. Η ενσωμάτωσή τη, εμφανίζεται στη δεύτερη θέση των στρατηγικών προτεραιοτήτων των συμμετεχόντων, με μεγάλη αύξηση συγκριτικά με έναν χρόνο πριν, οδηγώντας στην εκτίμηση ότι αξιολογείται πλέον ως σημαντικό στρατηγικό εργαλείο για την επίτευξη λειτουργικής αποδοτικότητας και τη βελτίωση της ανταγωνιστικής θέσης των επιχειρήσεων. Στον αντίποδα, πρακτικές εξωστρέφειας, όπως η επέκταση σε νέες αγορές αλλά και η έμφαση στην προσέλκυση και διατήρηση ταλέντων, φαίνεται να έχουν τεθεί προσωρινά σε χαμηλότερη στρατηγική προτεραιότητα. Αξιοσημείωτη είναι, τέλος, η πλήρης απουσία θεμάτων ESG από τις στρατηγικές προτεραιότητες των CEOs, παρατήρηση που συνάδει με τα ευρήματα της προηγούμενης ερώτησης της έρευνας.
Γεωπολιτικές επιπτώσεις στις επιχειρήσεις
Ερώτηση:Πώς επηρεάζουν οι παγκόσμιες γεωπολιτικές εντάσεις τη στρατηγική και τη λειτουργία της επιχείρησής σας; (μέχρι 2 επιλογές)
Η αστάθεια στο γεωπολιτικό περιβάλλον και οι υφιστάμενες ή πιθανές επιπτώσεις στις ελληνικές επιχειρήσεις φαίνεται να έχουν οδηγήσει σε μια αμυντική προσέγγιση. Σημαντικό ποσοστό συμμετεχόντων αναφέρουν αναβολή ή επαναξιολόγηση σχεδίων επέκτασης σε νέες αγορές, αποφυγή επενδύσεων και έμφαση στη διατήρηση ρευστότητας. Είναι εμφανές ότι, επί του παρόντος, η ικανότητα απορρόφησης μελλοντικών κραδασμών αξιολογείται από την πλειονότητα των Ελλήνων CEOs ως σημαντικότερη από την υλοποίηση αναπτυξιακών πλάνων. Παράλληλα, το πολύπλοκο και ασταθές εξωτερικό περιβάλλον οδηγεί πολλούς CEOs σε ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης – ανάλυσης κινδύνων και σχεδιασμού εναλλακτικών σεναρίων. Οι επιχειρήσεις αυτές θα είναι κατά τεκμήριο καλύτερα προετοιμασμένες για την αντιμετώπιση δυσμενών εξελίξεων, αλλά και την αξιοποίηση ευκαιριών. Τέλος, αξιοσημείωτο είναι ότι το ποσοστό των CEOs που λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων εξετάζουν την αναδιάρθρωση της εφοδιαστικής αλυσίδας (ένας στους τέσσερις) είναι ίδιο με το ποσοστό των CEOs που αναφέρουν ελάχιστη ή ασήμαντη επίδραση. Προκύπτει ότι σημαντικό ποσοστό ελληνικών επιχειρήσεων είναι κατά κάποιον τρόπο θωρακισμένο απέναντι στις γεωπολιτικές εξελίξεις (πιθανώς λόγω χαμηλού βαθμού εξωστρέφειας ή κλάδου δραστηριότητας).
Οικονομικές προοπτικές & στρατηγικός προσανατολισμός
Σε ερώτηση ανοιχτού τύπου, δόθηκε η δυνατότητα στους CEOs να περιγράψουν με 2-3 λέξεις τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουν. Οι απαντήσεις και οι μεταβολές που παρατηρούνται συγκριτικά με τα αντίστοιχα περσινά αποτελέσματα συνάδουν με τα υπόλοιπα ευρήματα της έρευνας.
«Η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζω σήμερα ως CEO»
-
Χρηματοοικονομική & Λειτουργική Ανθεκτικότητα 22%(από 20% το 2025)
-
Αβεβαιότητα Αγοράς 20% & Εξωτερικού Περιβάλλοντος 18%(από7% το 2025)
-
Στρατηγική & Ανάπτυξη 16%(από30% το 2025)
-
Τεχνητή Νοημοσύνη & Ψηφιοποίηση 16%(από14% το 2025)
-
Ταλέντο & Εργατικό Δυναμικό 12%(από18% το 2025)
-
Κουλτούρα & Διαχείριση Αλλαγής 12%(χωρίς μεταβολή από το 2025)
-
Ρυθμιστικό Πλαίσιο 4%(από11% το 2025)
Επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη στρατηγική
Ερώτηση:Σε ποιον βαθμό εκτιμάτε ότι η ΤΝ θα επηρεάσει τις ακόλουθες πτυχές της στρατηγικής της επιχείρησής σας τα επόμενα 1-3 χρόνια;
Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τις επιχειρήσεις, καθώς επηρεάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν τις λειτουργίες τους, λαμβάνουν αποφάσεις και διαμορφώνουν τη στρατηγική τους. Είναι εμφανές ότι οι CEOs αντιμετωπίζουν την Τεχνητή Νοημοσύνη ως έναν σημαντικό καταλύτη μετασχηματισμού: Η ΤΝ αναμένεται να επιδράσει δραστικά στη διαμόρφωση του οράματος και της στρατηγικής κατεύθυνσης των επιχειρήσεων (68% των απαντήσεων). Σε πρακτικό επίπεδο, η σημαντικότερη επίδραση αναμένεται στις βασικές λειτουργικές διαδικασίες (69%) και στο ανθρώπινο δυναμικό (64%). Επιβεβαιώνονται συνεπώς τα προηγούμενα ευρήματα της έρευνας: Οι επιχειρήσεις συγκρατούν τις αναπτυξιακές επενδύσεις και στρέφονται προς την Τεχνητή Νοημοσύνη για να αυξήσουν την παραγωγικότητα και την αποδοτικότητα των υφιστάμενων πόρων τους. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η στροφή προς την υλοποίηση εφαρμογών ΤΝ δεν φαίνεται να συνοδεύεται από μαζική ανακατανομή επενδυτικών πόρων. Προκύπτει ότι η πλειονότητα των CEOs στην Ελλάδα υιοθετεί μια συνετή στρατηγική επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη.
Επιχειρησιακά οφέλη χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης
Ερώτηση:Ποια είναι τα κύρια επιχειρησιακά αποτελέσματα που επιδιώκει να επιτύχει η επιχείρησή σας μέσω της χρήσης της ΤΝ; (πολλαπλής επιλογής)
Σύμφωνα με τους CEOs των επιχειρήσεων, το σημαντικότερο επιχειρησιακό όφελος από τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης παραμένει, με σαφή διαφορά και σε συνέχεια της περσινής έκδοσης, η ενίσχυση της αποδοτικότητας και μείωση του κόστους. Προκύπτει λοιπόν ότι οι CEOs των ελληνικών επιχειρήσεων θεωρούν την ΤΝ μοχλό υποστήριξης της σημαντικότερης, την τρέχουσα περίοδο, λειτουργικής προτεραιότητας. Κάτι νέο, όμως, που εμφανίζεται στη φετινή έκδοση είναι το σημαντικά αυξημένο ποσοστό CEOs που εκλαμβάνει την Τεχνητή Νοημοσύνη σε έναν περισσότερο στρατηγικό ρόλο, συντελώντας στη βελτίωση της λήψης αποφάσεων, στην ενίσχυση της καινοτομίας και ανάπτυξης και στη βελτίωση υπαρχόντων προϊόντων και υπηρεσιών. Στον αντίποδα, παρατηρείται μια επιβράδυνση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην επιτάχυνση και διευκόλυνση ανάπτυξης νέων συστημάτων, καθώς και στη μετάβαση εργαζομένων σε δραστηριότητες υψηλότερης αξίας. Τέλος, όπως και πέρυσι, διατηρούνται σε χαμηλότερα επίπεδα επιδίωξης επιχειρησιακών οφελών η ενίσχυση σχέσεων με πελάτες και η βελτίωση διαχείρισης κινδύνων.
Διαχείριση ενδιαφερόμενων μερών (stakeholders)
Ερώτηση:Ποιες προσεγγίσεις διαχείρισης των ενδιαφερόμενων μερών (stakeholders) έχετε τροποποιήσει περισσότερο κατά το τελευταίο έτος; (πολλαπλής επιλογής)
Η στρατηγική διαχείρισης των ενδιαφερόμενων μερών για το 2026 αναδεικνύει μια πελατοκεντρική προσέγγιση. Η ενίσχυση των σχέσεων με τους σημαντικούς πελάτες τοποθετείται στην κορυφή των προτεραιοτήτων των CEOs των ελληνικών επιχειρήσεων. Σε ένα περιβάλλον διαρκών προκλήσεων, οι διοικήσεις φαίνεται να εστιάζουν στη διατήρηση της εμπιστοσύνης και στην εμβάθυνση της συνεργασίας με τους πελάτες τους, αναγνωρίζοντας πως μια σταθερή εμπορική βάση αποτελεί τον σημαντικότερο πυλώνα ανάπτυξης και βιωσιμότητας. Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ανθρώπινο κεφάλαιο της επιχείρησης. Η αλληλεπίδραση με το προσωπικό και η καλύτερη συνεργασία με τη διοικητική ομάδα αναφέρονται από σημαντικό ποσοστό συμμετεχόντων, οι οποίοι φαίνεται να αντιλαμβάνονται ότι χωρίς την ενεργή δέσμευση των εργαζομένων και τον κοινό βηματισμό των ανώτατων στελεχών δεν είναι εύκολο να ευδοκιμήσουν πρωτοβουλίες. Συμπληρωματικά, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διεύρυνση των δεσμών με προμηθευτές και στρατηγικούς εταίρους. Η επιλογή αυτή υποδεικνύει την ανάγκη για ομαλότητα σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.
Προκλήσεις ηγεσίας
Ερώτηση:Ποιο είναι το πιο κρίσιμο ζήτημα ηγεσίας που αντιμετωπίζει η επιχείρησή σας για το 2026;
Το 2026, το κορυφαίο ζήτημα για τους επικεφαλής των επιχειρήσεων είναι η ευθυγράμμιση ηγεσίας και ομάδων με την καθορισμένη στρατηγική. Οι CEOs φαίνεται να αναγνωρίζουν πως ένα επιχειρηματικό πλάνο θα παραμείνει μετέωρο εάν δεν μεταφραστεί σε καθημερινή πρακτική για όλα τα κλιμάκια. Η προσπάθεια αυτή απαιτεί διαρκή επικοινωνία και διασφάλιση ότι κάθε τμήμα κατανοεί τον ρόλο του, διαμορφώνοντας ένα ενιαίο μέτωπο για την επίτευξη των κεντρικών στόχων. Ως φυσική προέκταση αυτής της ανάγκης, ο μετασχηματισμός της εταιρικής κουλτούρας αναδεικνύεται στη δεύτερη ισχυρότερη προτεραιότητα, καθώς η υλοποίηση δομικών αλλαγών συχνά προσκρούει σε παγιωμένες νοοτροπίες ή εσωτερικά στεγανά. Συγκριτικά με αυτά τα θεμελιώδη ζητήματα, οι προκλήσεις των προηγούμενων ετών –όπως η διαχείριση της τηλεργασίας ή η εύρεση νέων ταλέντων– φαίνεται να έχουν περάσει σε δεύτερη μοίρα. Ο σχεδιασμός διαδοχής, τέλος, εξακολουθεί να μην αξιολογείται ως το πιο κρίσιμο ζήτημα από τους CEOs, κάτι ίσως αναμενόμενο στην ελληνική επιχειρηματικότητα. Από τη σκοπιά της εταιρικής διακυβέρνησης, είναι τα Διοικητικά Συμβούλια αυτά που πρέπει να διασφαλίζουν την επιχειρησιακή συνέχεια και την ομαλή μεταβίβαση της διοίκησης, και αυτό αποτελεί αντικείμενο της επόμενης ερώτησης της έρευνας.
Σχεδιασμός διαδοχής & εταιρική διακυβέρνηση
Ερώτηση:Σε ποιον βαθμό αποτελεί προτεραιότητα ο σχεδιασμός διαδοχής και ο πιθανός αντίκτυπος στην εταιρική διακυβέρνηση στην ατζέντα του Διοικητικού Συμβουλίου;
Θέτοντας την ερώτηση περί σχεδιασμού διαδοχής σε διαφορετικό πλαίσιο –όχι ως πρόκληση ηγεσίας για τους CEOs, αλλά ως θέμα εταιρικής διακυβέρνησης για τα Διοικητικά τους Συμβούλια– λαμβάνουμε διαφορετικές απαντήσεις. Σχεδόν μία στις δύο (46%) επιχειρήσεις θεωρούν ότι ο σχεδιασμός διαδοχής αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα, ενώ μόλις το 19% χαμηλή ή δεν βρίσκεται στην ατζέντα επί του παρόντος. Πιο συγκεκριμένα, για μία στις τρεις επιχειρήσεις δηλώνεται ότι αποτελεί θέμα υψηλής προτεραιότητας των Διοικητικών Συμβουλίων, το οποίο συζητείται συχνά – συνήθως όμως ανεπίσημα, συνεπώς εξωθεσμικά. Παρόμοιος αριθμός επιχειρήσεων, επίσης μία στις τρεις, το θεωρεί θέμα μέτριας προτεραιότητας των Διοικητικών Συμβουλίων, με το οποίο ασχολούνται μόνο όταν παρουσιαστεί ανάγκη. Μόνο 14% των επιχειρήσεων δηλώνει ότι τα Διοικητικά τους Συμβούλια θεωρούν το θέμα στρατηγικής σημασίας με το οποίο ασχολούνται τακτικά. Η συνολική εικόνα αποκαλύπτει μια περιοχή εταιρικής διακυβέρνησης που χρήζει βελτίωσης για πολλές ελληνικές επιχειρήσεις.
Βασικά συμπεράσματα:
1. Αισιοδοξία για την επιχείρησή τους, επιφύλαξη για την αγορά
Οι Έλληνες CEOs εκφράζουν σημαντικά υψηλότερη αισιοδοξία για την απόδοση των δικών τους επιχειρήσεων σε σχέση με τις προοπτικές του κλάδου στον οποίο δραστηριοποιούνται και ευρύτερα της ελληνικής οικονομίας. Η απόκλιση αυτή αντικατοπτρίζει μια συστηματική διαφορά στον τρόπο που οι Έλληνες CEOs αξιολογούν το εσωτερικό έναντι του εξωτερικού περιβάλλοντος, με τη στρατηγική τους να βασίζεται στην αξιοποίηση εσωτερικών δυνατοτήτων και όχι στην προσδοκία βελτίωσης των εξωτερικών συνθηκών.
2. Γεωπολιτική αστάθεια ως κυρίαρχος εξωτερικός κίνδυνος
Η γεωπολιτική αστάθεια αναδεικνύεται ως η κυρίαρχη πρόκληση για το 2026, με σημαντική άνοδο σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η αντίδραση των επιχειρήσεων εκφράζεται μέσα από την αναβολή επενδυτικών σχεδίων, την ενίσχυση ρευστότητας και την αναδιάρθρωση εφοδιαστικών αλυσίδων, αποτυπώνοντας μια στρατηγική αμυντικής προσαρμογής απέναντι στο αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο.
3. Λειτουργική αποδοτικότητα και ΤΝ ως στρατηγικοί μοχλοί
Η βελτιστοποίηση κόστους και αποδοτικότητας αναδεικνύεται ως η κορυφαία στρατηγική προτεραιότητα, με ισχυρή άνοδο σε σχέση με το 2025. Η ενσωμάτωση Τεχνητής Νοημοσύνης ακολουθεί σε δεύτερη θέση, λειτουργώντας κυρίως ως εργαλείο εσωτερικής βελτιστοποίησης –με κύριο επιχειρησιακό αποτέλεσμα τη βελτίωση αποδοτικότητας και τη μείωση κόστους και τη λήψη αποφάσεων– και λιγότερο ως μοχλός δημιουργίας νέων εσόδων ή επέκτασης σε νέες αγορές.
4. Απουσία κριτηρίων αξιολόγησης του αντικτύπου της ΤΝ
Παρά το αυξημένο ενδιαφέρον για αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, σημαντικό ποσοστό επιχειρήσεων δεν έχει ακόμη ορίσει σαφή κριτήρια για τη μέτρηση της απόδοσης των σχετικών επενδύσεων. Χωρίς συστηματική αποτίμηση του αποτελέσματος, δημιουργείται ένα κενό μεταξύ προθέσεων και μετρήσιμης επιχειρηματικής αξίας.
5. Ευθυγράμμιση ηγεσίας και ομάδων
Η ευθυγράμμιση ηγεσίας και ομάδων με την εταιρική στρατηγική, καθώς και ο μετασχηματισμός της κουλτούρας αναδεικνύονται και στη φετινή έρευνα ως οι κορυφαίες προκλήσεις ηγεσίας, και μάλιστα σε αυξημένο βαθμό. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι Έλληνες CEOs αναγνωρίζουν ως κρίσιμη προϋπόθεση επιτυχίας όχι μόνο τον σωστό στρατηγικό σχεδιασμό, αλλά και την ικανότητα του οργανισμού να το μεταφράζει σε συνεκτική, καθημερινή εφαρμογή σε όλα τα επίπεδα.
6. Διαδοχή ηγεσίας και ESG εκτός άμεσων προτεραιοτήτων
Η διαδοχή ηγεσίας αντιμετωπίζεται από πολλές επιχειρήσεις ως θέμα χαμηλής προτεραιότητας, το οποίο μπαίνει στην ατζέντα μόνο όταν προκύψει ανάγκη, αναδεικνύοντας μια περιοχή εταιρικής διακυβέρνησης που χρήζει βελτίωσης. Οι πρωτοβουλίες ESG απουσιάζουν πλέον από το στρατηγικό πλάνο και οι δράσεις εταιρικής υπευθυνότητας αξιολογούνται ως χαμηλής προτεραιότητας, αντανακλώντας τη μεταβολή της επικρατούσας συγκυρίας και τη στροφή των επιχειρήσεων προς τη διασφάλιση βραχυπρόθεσμης ανθεκτικότητας αντί της προώθησης μακροπρόθεσμων στόχων βιωσιμότητας.