Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν πρόκειται να συναντηθεί σήμερα, Τρίτη, με τον πρόεδρο των ΗΠΑΝτόναλντ Τραμπστον Λευκό Οίκο, όπου θα παρουσιάσει σχέδιο για τον αφοπλισμό της φιλοϊρανικής οργάνωσης Χεζμπολάχ και θα ζητήσει αμερικανική πίεση προς το Ισραήλ ώστε να αποσύρει τις δυνάμεις του από τον νότιο Λίβανο.
Ο Αούν, ο οποίος διετέλεσε αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων του Λιβάνου –με τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών– πριν εκλεγεί πρόεδρος πέρυσι, είναι ο πρώτος αρχηγός του λιβανέζικου κράτους που επισκέπτεται τον Λευκό Οίκο έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες. Η συνάντηση θα είναι η πρώτη του κατ’ ιδίαν με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τον Λίβανο. Ισραηλινές δυνάμεις εξακολουθούν να ελέγχουν τμήματα του νότιου Λιβάνου, εκατοντάδες χιλιάδες κάτοικοι παραμένουν εκτοπισμένοι μετά τις ισραηλινές επιθέσεις, ενώ η Χεζμπολάχ έχει απορρίψει κατηγορηματικά τόσο τις απευθείας συνομιλίες της κυβέρνησης με το Ισραήλ όσο και τις προσπάθειες του κράτους να την αφοπλίσει.
Ο Αούν έφθασε στην Ουάσιγκτον το Σαββατοκύριακο και προχθές, Κυριακή, συναντήθηκε με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. Κατά τη συνάντηση, τόνισε ότι το Ισραήλ θα πρέπει να αρχίσει να αποσύρει τις δυνάμεις του από τον νότιο Λίβανο, με βάση τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στις 26 Ιουνίου με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ.
Η συμφωνία προβλέπει τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, τη σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για ειρηνικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.
Σύμφωνα με Λιβανέζο αξιωματούχο, ο Αούν θεωρεί ότι μόνο ο Ντόναλντ Τραμπ διαθέτει την απαραίτητη επιρροή για να ασκήσει πίεση στο Ισραήλ ώστε να αποσύρει τις δυνάμεις του και να συμβάλει στην πλήρη αποκατάσταση της κυριαρχίας του Λιβάνου. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι ο πρόεδρος του Λιβάνου θα παραδώσει στον Αμερικανό πρόεδρο και γραπτή πρόταση σχετικά με την καταστροφή του μεγάλου οπλοστασίου της Χεζμπολάχ.
Στόχος ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ
Ο 62χρονος Αούν εξελέγη πρόεδρος λίγο πριν από την έναρξη της δεύτερης προεδρικής θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να χαιρετίζουν την εκλογή του.
Ως Μαρωνίτης χριστιανόςπληροί τη συνταγματική πρόβλεψη του πολιτικού συστήματος του Λιβάνου, σύμφωνα με την οποία ο πρόεδρος πρέπει να προέρχεται από τη συγκεκριμένη θρησκευτική κοινότητα, ενώ ο πρωθυπουργός είναι σουνίτης μουσουλμάνος και ο πρόεδρος της Βουλής σιίτης μουσουλμάνος.
Στρατιωτικός καριέρας, έχει τραυματιστεί δύο φορές κατά τη διάρκεια της υπηρεσίας του και εξακολουθεί να φέρει θραύσμα από τραύμα που υπέστη.
Η άνοδός του στην προεδρία αντανακλά τη σημαντική μεταβολή των πολιτικών ισορροπιών στον Λίβανο μετά τη σφοδρή ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση κατά της Χεζμπολάχ το 2024 και την ανατροπή του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Ασαντ, βασικού συμμάχου της οργάνωσης. Οι εξελίξεις αυτές αποδυνάμωσαν σημαντικά τη Χεζμπολάχ και περιόρισαν την επιρροή της στο λιβανέζικο κράτος.
Κατά την ορκωμοσία του, ο Αούν δεσμεύτηκε να κατοχυρώσει «το αποκλειστικό δικαίωμα του κράτους στην κατοχή όπλων».
Ο πρώτος χρόνος της προεδρίας του χαρακτηρίστηκε από τις προσπάθειες της κυβέρνησης να προωθήσει τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, η οποία ιδρύθηκε το 1982 από τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν και έχει εμπλακεί επανειλημμένα σε πολέμους με το Ισραήλ.
Στο πλαίσιο της εκεχειρίας μετά τον πόλεμο του 2024, ο λιβανέζικος στρατός ανέπτυξε δυνάμεις στον νότιο Λίβανο και προχώρησε στη συλλογή και την αποθήκευση του οπλισμού της Χεζμπολάχ, χωρίς ουσιαστική αντίσταση από την αποδυναμωμένη οργάνωση.
Η νέα σύγκρουση
Ωστόσο, στις αρχές του δεύτερου έτους της θητείας του Αούν ξέσπασε νέα πολεμική σύγκρουση, όταν η Χεζμπολάχ εξαπέλυσε επίθεση κατά του Ισραήλ στις 2 Μαρτίου, δηλώνοντας ότι ενεργούσε σε υποστήριξη του Ιράν, το οποίο δεχόταν τότε επιθέσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Η ενέργεια αυτή προκάλεσε εκτεταμένη ισραηλινή αεροπορική και χερσαία επιχείρηση, η οποία, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, έχει στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 4.300 ανθρώπους, μεταξύ των οποίων σχεδόν 800 παιδιά, γυναίκες και διασώστες.
Οι λιβανέζικες αρχές δεν διαχωρίζουν αμάχους και μαχητές σε αυτό τον απολογισμό, ενώ η Χεζμπολάχ δεν έχει ανακοινώσει επίσημο αριθμό απωλειών στις τάξεις της.
Μετά την έναρξη του πολέμου, ο Αούν ζήτησε άμεσα τη διεξαγωγή απευθείας συνομιλιών με το Ισραήλ, σε μια ιστορική μεταβολή της στάσης του Λιβάνου, ο οποίος έχει δεχθεί επανειλημμένες ισραηλινές εισβολές από το 1978 και μετά. Η πρωτοβουλία οδήγησε στις υψηλότερου επιπέδου απευθείας επαφές μεταξύ των δύο χωρών εδώ και δεκαετίες.
Η στάση αυτή τον έφερε στο στόχαστρο έντονης κριτικής της Χεζμπολάχ και των υποστηρικτών της.
Παρά την πίεση, ο Αούν παρέμεινε σταθερός στη θέση του, κατηγορώντας τη Χεζμπολάχ ότι προκάλεσε τον πόλεμο και δηλώνοντας πως ο Λίβανος καταστρέφεται «για χάρη του Ιράν».
Ωστόσο, δεν έχει αποδεχθεί την πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ να συναντηθεί απευθείας με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου.
Από τον στρατό στην προεδρία
Ο Ζοζέφ Αούν γεννήθηκε στη Σιν ελ Φιλ, προάστιο της ανατολικής Βηρυτού, ενώ η οικογένειά του κατάγεται από τον νότιο Λίβανο. Υπηρέτησε πρώτη φορά ως διοικητής διμοιρίας στις ειδικές δυνάμεις του στρατού το 1985, κατά τη διάρκεια του εμφύλιου πολέμου (1975-1990).
Λίγο μετά την ανάληψη της ηγεσίας των ενόπλων δυνάμεων, επέβλεψε την επιχείρηση εκδίωξης μαχητών του Ισλαμικού Κράτους από τα σύνορα Λιβάνου και Συρίας.
Παράλληλα, ηγήθηκε του στρατού κατά την περίοδο της βαθιάς οικονομικής κρίσης που ακολούθησε τη χρηματοπιστωτική κατάρρευση του 2019, η οποία οδήγησε σε κατακόρυφη υποτίμηση του λιβανέζικου νομίσματος.
Τότε είχε προειδοποιήσει ότι η κρίση απειλούσε με κατάρρευση τον λιβανέζικο στρατό, τον οποίο χαρακτήρισε «ραχοκοκαλιά της χώρας».
Σε μια ασυνήθιστα πολιτική παρέμβαση για εν ενεργεία αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων, επέκρινε την πολιτική ηγεσία για την οικονομική κατάρρευση, επισημαίνοντας ότι οι στρατιώτες πεινούσαν όπως και ο υπόλοιπος πληθυσμός και απευθύνοντας το ερώτημα προς τους πολιτικούς: «Τι σκοπεύετε να κάνετε;».
Η εκλογή του στην προεδρία έβαλε τέλος στο διετές πολιτικό αδιέξοδο που ακολούθησε τη λήξη της θητείας του πρώην προέδρου Μισέλ Αούν το 2022, με τον οποίο δεν έχει συγγενική σχέση.
Ο Ζοζέφ Αούν έχει επίσης δεσμευτεί να προωθήσει τις πολυαναμενόμενες οικονομικές μεταρρυθμίσεις και να διασφαλίσει την απόδοση δικαιοσύνης για τα θύματα της καταστροφικής έκρηξης στο λιμάνι της Βηρυτού το 2020.
Με πληροφορίες από Reuters