Δεν υπάρχει επίσημος ορισμός για το τι συνιστά ένα «εκλογικό κύμα», ωστόσο τα μέχρι στιγμής στοιχεία δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί οδεύουν προς μια σημαντική νίκη στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Το ερώτημα είναι αν θα καταφέρουν να εξασφαλίσουν μεγάλη πλειοψηφία στη Βουλή των Αντιπροσώπων και να πάρουν τον έλεγχο της Γερουσίας.
Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν ήδη λάβει μέτρα για να περιορίσουν τις απώλειές τους, μεταξύ άλλων αλλάζοντας τα όρια των εκλογικών περιφερειών και επενδύοντας μεγάλα ποσά για την προεκλογική τους εκστρατεία. Ωστόσο, η χαμηλή δημοτικότητα του Ντόναλντ Τραμπ και η ιστορική τάση του κόμματος του προέδρου να χάνει έδαφος στις ενδιάμεσες εκλογές καθιστούν πιθανή την απώλεια της Βουλής από τους Ρεπουμπλικανούς.
Η μάχη για τη Γερουσία είναι πιο αμφίρροπη. Οι Δημοκρατικοί χρειάζεται να κερδίσουν τουλάχιστον δύο έδρες σε πολιτείες όπου ο Τραμπ επικράτησε με διψήφια διαφορά το 2024. Το αν θα καταφέρουν να το πετύχουν εξαρτάται από το μέγεθος του «μπλε κύματος» και από το κατά πόσο οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν σωστά τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων.
Τα τέσσερα σενάρια
Σενάριο 1: Οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν εύκολα τη Γερουσία
- Μέγεθος κύματος: Προβάδισμα των Δημοκρατικών κατά 5 έως 7 ποσοστιαίες μονάδες στην εθνική ψήφο, αντίστοιχο με εκείνο του 2010 ή του 2014.
- Απόκλιση δημοσκοπήσεων: Οι δημοσκοπήσεις υπερεκτιμούν τη δυναμική των Δημοκρατικών, όπως συνέβη το 2016 ή το 2020.
- Αποτέλεσμα: Οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν σχετικά εύκολα τον έλεγχο της Γερουσίας. Οι Δημοκρατικοί εξασφαλίζουν μικρή έως μέτρια πλειοψηφία στη Βουλή, με την καταμέτρηση των επιστολικών ψήφων σε πολιτείες όπως η Καλιφόρνια να ενδέχεται να καθυστερήσει την οριστικοποίηση του αποτελέσματος.
- Πώς μπορεί να συμβεί: Οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν αρκετές από τις έδρες τους ακόμη και σε ένα περιβάλλον αυξημένης στήριξης προς τους Δημοκρατικούς. Κάποιοι υποψήφιοι του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος σε αμφίρροπες αναμετρήσεις θα ηττηθούν, αλλά άλλοι θα αντέξουν, ιδίως σε πολιτείες όπου ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επικρατήσει με μεγάλη διαφορά το 2024.
Το σενάριο αυτό είναι πιθανό αν οι ψηφοφόροι που παραδοσιακά στηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς προσέλθουν στις κάλπες παρά τη δυσαρέσκειά τους για τον Τραμπ. Σε ένα τόσο πολωμένο πολιτικό περιβάλλον, η κομματική ταυτότητα εξακολουθεί να επηρεάζει έντονα την επιλογή των ψηφοφόρων.
Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν ήδη σημαντικό πλεονέκτημα. Αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν μόνο τις εκλογικές περιφέρειες όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με διαφορά έως 8,5 ποσοστιαίων μονάδων, θα εξασφαλίσουν 223 έδρες στη Βουλή, μόλις πέντε περισσότερες από τις 218 που απαιτούνται για την πλειοψηφία. Στη Γερουσία, θα χρειάζονται ακόμη δύο έδρες για να πετύχουν τον στόχο τους.
Επιπλέον, οι δημοσκοπήσεις έχουν υποτιμήσει στο παρελθόν τη δύναμη των Ρεπουμπλικανών. Αν επαναληφθεί κάτι αντίστοιχο με το 2016 ή το 2020, το σημερινό προβάδισμα των Δημοκρατικών, περίπου εννέα μονάδων σε εθνικό επίπεδο, θα μπορούσε να περιοριστεί στις πέντε έως επτά μονάδες.
Σε αυτή την περίπτωση, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να επικρατήσουν στην εθνική ψήφο χωρίς να εξασφαλίσουν μεγάλη πλειοψηφία στη Βουλή ή τον έλεγχο της Γερουσίας.
Σενάριο 2: Οι Ρεπουμπλικανοί κρατούν τη Γερουσία, αλλά οριακά
- Μέγεθος κύματος: Προβάδισμα των Δημοκρατικών κατά 7 έως 9 μονάδες, αντίστοιχο με εκείνο του 2006 ή του 2018.
- Απόκλιση δημοσκοπήσεων: Οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν σε γενικές γραμμές σωστά την εικόνα, αλλά υποτιμούν ελαφρώς τη δύναμη των Ρεπουμπλικανών, όπως συνέβη το 2018 ή το 2024.
- Αποτέλεσμα: Οι Ρεπουμπλικανοί διατηρούν οριακά τον έλεγχο της Γερουσίας, ενώ οι Δημοκρατικοί εξασφαλίζουν άνετη πλειοψηφία στη Βουλή και καταγράφουν σημαντικές επιδόσεις σε πολιτείες που παραδοσιακά στηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς.
- Πώς μπορεί να συμβεί: Οι Δημοκρατικοί επικρατούν με μεγάλη διαφορά στην εθνική ψήφο και διεκδικούν έδρες ακόμη και σε πολιτείες που θεωρούνται ασφαλείς για τους Ρεπουμπλικανούς. Η μάχη για τη Γερουσία κρίνεται σε λίγες κρίσιμες αναμετρήσεις, αλλά οι Ρεπουμπλικανοί καταφέρνουν τελικά να διατηρήσουν αρκετές έδρες ώστε να παραμείνουν στην πλειοψηφία.
Σε αυτό το σενάριο, πολιτείες όπως το Κάνσας και η Αϊόβα, οι οποίες στο πρώτο σενάριο μπορεί να μην αντιμετωπίζονταν ως αμφίρροπες, βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της μάχης. Οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να καταγράψουν τις καλύτερες επιδόσεις τους εδώ και δεκαετίες στο Τέξας, τη Νότια Καρολίνα και το Κάνσας, χωρίς όμως να κερδίσουν τις αντίστοιχες έδρες.
Καθοριστικό ρόλο θα μπορούσε να παίξει και η γερουσιαστής του Μέιν, Σούζαν Κόλινς, η οποία έχει καταφέρει και στο παρελθόν να επανεκλεγεί σε δύσκολες αναμετρήσεις.
Για να διατηρήσουν τη Γερουσία, οι Ρεπουμπλικανοί χρειάζεται να συγκρατήσουν αρκετούς ψηφοφόρους τους, ώστε οι Δημοκρατικοί να μην κερδίσουν έδρες σε πολιτείες όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με διαφορά 13 μονάδων.
Από το 2010, κανένα κόμμα δεν έχει κερδίσει, σε τακτικές εκλογές για τη Γερουσία, έδρα σε πολιτεία όπου το αντίπαλο κόμμα είχε επικρατήσει με τόσο μεγάλη διαφορά στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές.
Στις τρεις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις που χαρακτηρίστηκαν από «ισχυρό εκλογικό κύμα» υπέρ των Δημοκρατικών –το 2006, το 2008 και το 2018– το κόμμα κέρδισε μόλις τρεις έδρες σε πολιτείες όπου οι Ρεπουμπλικανοί είχαν προβάδισμα άνω των δέκα μονάδων: στη Μοντάνα το 2006 και στη Βόρεια Καρολίνα και την Αλάσκα το 2008. Στην Αλάσκα, μάλιστα, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τεντ Στίβενς καταδικάστηκε για κακούργημα μόλις μία εβδομάδα πριν από τις εκλογές.
Το σενάριο αυτό δεν προϋποθέτει μεγάλη αστοχία των δημοσκοπήσεων. Σήμερα, οι μετρήσεις δείχνουν τους Δημοκρατικούς να προηγούνται με λίγες μονάδες σε πολιτείες όπως το Οχάιο, το Τέξας, το Μέιν και η Αλάσκα. Μικρές αποκλίσεις στις προβλέψεις θα μπορούσαν να αποδειχθούν αρκετές για να διατηρήσουν οι Ρεπουμπλικανοί τις έδρες τους.
Σενάριο 3: Οι Δημοκρατικοί κερδίζουν τη Γερουσία στο νήμα
- Μέγεθος κύματος: Προβάδισμα των Δημοκρατικών κατά 8 έως 10 μονάδες, αντίστοιχο με εκείνο του 2006 ή του 2018.
- Απόκλιση δημοσκοπήσεων: Οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν σχετικά σωστά την εικόνα, ακόμη και στις κρίσιμες πολιτείες όπου κρίνεται ο έλεγχος της Γερουσίας, όπως συνέβη το 2006 ή το 2022.
- Αποτέλεσμα: Οι Δημοκρατικοί αποκτούν τον έλεγχο της Γερουσίας και εξασφαλίζουν μεγαλύτερη πλειοψηφία στη Βουλή από εκείνη που πέτυχαν το 2018.
- Πώς μπορεί να συμβεί: Το σενάριο αυτό διαφέρει ελάχιστα από το δεύτερο. Η διαφορά είναι ότι οι Δημοκρατικοί κερδίζουν τις κρίσιμες έδρες που χρειάζονται για να αποκτήσουν την πλειοψηφία στη Γερουσία, ακόμη και σε πολιτείες όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με διψήφια διαφορά. Ακόμη και η Σούζαν Κόλινς θα μπορούσε να χάσει την έδρα της.
Η έκβαση μπορεί να κριθεί από μερικές δεκάδες χιλιάδες ψήφους σε λίγες πολιτείες. Το μέγεθος του εκλογικού κύματος και η γενική εικόνα των δημοσκοπήσεων μπορεί να είναι σχεδόν ίδια με εκείνα του δεύτερου σεναρίου, αλλά η διαφορά θα είναι καθοριστική για τον έλεγχο της Γερουσίας.
Κρίσιμο ρόλο θα παίξουν οι ψηφοφόροι που παραδοσιακά στηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς, αλλά αποδοκιμάζουν τον Τραμπ. Αν κάποιοι από αυτούς απέχουν από τις εκλογές ή ψηφίσουν Δημοκρατικούς, οι ισορροπίες σε κρίσιμες πολιτείες μπορεί να ανατραπούν.
Οι ενδιάμεσες εκλογές του 2006 προσφέρουν ένα σχετικό προηγούμενο. Τότε, οι Δημοκρατικοί χρειάζονταν να κερδίσουν τουλάχιστον τρεις έδρες στη Γερουσία σε πολιτείες όπου ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους είχε επικρατήσει με διαφορά οκτώ μονάδων ή μεγαλύτερη. Κατάφεραν να κερδίσουν και τις τρεις, αλλά με οριακές διαφορές: σε δύο από τις αναμετρήσεις, η διαφορά ήταν μικρότερη από μία ποσοστιαία μονάδα.
Σενάριο 4: Σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών
- Μέγεθος κύματος: Προβάδισμα των Δημοκρατικών κατά 10 μονάδες ή περισσότερο, αντίστοιχο με εκείνο του 2008 ή μεγαλύτερο από οποιαδήποτε εκλογική νίκη στη σύγχρονη εποχή.
- Απόκλιση δημοσκοπήσεων: Οι Δημοκρατικοί ξεπερνούν τις προβλέψεις στις κρίσιμες πολιτείες ή σε εθνικό επίπεδο, όπως συνέβη το 2012, το 2022 ή το 2025.
- Αποτέλεσμα: Οι Δημοκρατικοί εξασφαλίζουν μεγάλη πλειοψηφία στη Βουλή, ενδεχομένως φτάνοντας τις 250 έδρες, και άνετη πλειοψηφία στη Γερουσία, με τουλάχιστον 53 έδρες.
- Πώς μπορεί να συμβεί: Οι Δημοκρατικοί κερδίζουν με άνετη διαφορά τις κρίσιμες αναμετρήσεις για τη Γερουσία και επικρατούν ακόμη και σε πολιτείες που θεωρούνται σταθερά ρεπουμπλικανικές, όπως το Οχάιο, η Αλάσκα, το Τέξας και το Κάνσας.
Μια τόσο μεγάλη νίκη θα μπορούσε να αλλάξει τους συσχετισμούς δυνάμεων στην αμερικανική πολιτική για τα επόμενα χρόνια. Ακόμη και αν οι αναμετρήσεις σε πολιτείες όπως η Αϊόβα, το Κάνσας, το Μισισιπί και η Νότια Καρολίνα δεν κρίνουν τον έλεγχο της Γερουσίας το 2026, θα μπορούσαν να διαμορφώσουν τις συνθήκες για τις εκλογές του 2028.
Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί θα είχαν την ευκαιρία να αμφισβητήσουν την κυριαρχία των Ρεπουμπλικανών σε πολιτειακό επίπεδο. Στο Τέξας, για παράδειγμα, θα μπορούσαν να κερδίσουν όχι μόνο τη μάχη για τη Γερουσία, αλλά και την εκλογή κυβερνήτη.
Μια τέτοια έκβαση θεωρείται δύσκολη στην εποχή της έντονης πολιτικής πόλωσης. Η τελευταία φορά που ένα κόμμα κέρδισε την εθνική ψήφο με διαφορά μεγαλύτερη των δέκα μονάδων ήταν το 2008, όταν ο Μπαράκ Ομπάμα οδήγησε τους Δημοκρατικούς σε μεγάλη νίκη και η μαζική συμμετοχή των ψηφοφόρων συνέβαλε στην ενίσχυση της κοινοβουλευτικής τους πλειοψηφίας.
Ωστόσο, το ενδεχόμενο δεν αποκλείεται με βάση τις δημοσκοπήσεις και τα χαμηλά ποσοστά αποδοχής του Τραμπ. Τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ είναι χαμηλότερα από εκείνα οποιουδήποτε άλλου προέδρου στην αντίστοιχη περίοδο πριν από ενδιάμεσες εκλογές, από την εποχή του Χάρι Τρούμαν. Είναι επίσης σχεδόν δέκα μονάδες χαμηλότερη από το 2018, όταν οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν την εθνική ψήφο με διαφορά σχεδόν εννέα μονάδων, αλλά διατήρησαν τις έδρες τους στη Γερουσία στις πολιτείες όπου υπερείχαν.
Το 2018, οι Ρεπουμπλικανοί κατάφεραν να διατηρήσουν αυτές τις έδρες χάρη στη συσπείρωση των υποστηρικτών του Τραμπ. Στο Τέξας, το Τενεσί, την Ιντιάνα, τη Βόρεια Ντακότα και το Μιζούρι, η πλειοψηφία των ψηφοφόρων ενέκρινε τότε τις επιδόσεις του προέδρου.
Αυτή τη φορά, όμως, η στήριξη μόνο από τους ψηφοφόρους που εγκρίνουν τα πεπραγμένα του Τραμπ ενδέχεται να μην αρκεί, ακόμη και σε πολιτείες όπως η Νότια Καρολίνα. Αν οι ψηφοφόροι που παραδοσιακά στηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς απομακρυνθούν από το κόμμα, είτε απέχοντας είτε ψηφίζοντας Δημοκρατικούς, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι πολύ ευνοϊκότερο για τους Δημοκρατικούς από ό,τι στις πρόσφατες εκλογές.
Σε κάθε περίπτωση, οι ενδιάμεσες εκλογές θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν αλλαγές στην αμερικανική πολιτική, με νέα ζητήματα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, νέους υποψηφίους και μια προεκλογική εκστρατεία για το προεδρικό χρίσμα χωρίς τον Τραμπ.
Μια μεγάλη νίκη των Δημοκρατικών θα μπορούσε να αποτελέσει την αρχή μιας νέας πολιτικής περιόδου. Δεν αποκλείεται, ωστόσο, οι ψηφοφόροι που παραδοσιακά στηρίζουν τους Ρεπουμπλικανούς να προσέλθουν τελικά στις κάλπες και να ψηφίσουν το κόμμα τους, όπως κάνουν συνήθως.
Με πληροφορίες από New York Times