Φόρτωση Text-to-Speech…
Τι σχέση έχει ένα βάζο «ελληνικό» μέλι στο ράφι του σούπερ μάρκετ με ένα αλιευτικό που βγαίνει στο Αιγαίο και ένα χωράφι που δηλώνεται για επιδότηση; Τα στοιχεία για το ποιος παράγει τι, σε ποια έκταση, με ποιο σκάφος και σε ποιες ποσότητες τηρούνται σε διαφορετικά μητρώα και υπηρεσίες, τα οποία δεν επικοινωνούν πάντοτε μεταξύ τους. Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο περισσότερη γραφειοκρατία για τους παραγωγούς, αλλά και κενά που μπορούν να διευκολύνουν ανακριβείς δηλώσεις, παράνομες ενισχύσεις, αδήλωτα αλιεύματα και «ελληνοποιήσεις» προϊόντων.
Αυτά τα κενά επιχειρεί να κλείσει το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις» που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Η πιο άμεση αλλαγή αφορά τους αγρότες που υποβάλλουν κάθε χρόνο αίτηση για ενίσχυση: εφόσον η σχετική διάταξη ψηφιστεί, δεν θα μπορούν να υποβάλλουν την αίτησή τους αν δεν έχουν προηγουμένως εγγραφεί στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων.
Στην ψηφιακή «καρτέλα αγρότη» θα συγκεντρώνονται οι δραστηριότητές του, οι εκτάσεις που εκμεταλλεύεται και τα γεωχωρικά στοιχεία του.
Για κάθε εγγεγραμμένο θα δημιουργείται παράλληλα μια ψηφιακή «καρτέλα αγρότη». Πρόκειται για έναν ηλεκτρονικό φάκελο στον οποίο θα συγκεντρώνονται οι αγροτικές δραστηριότητές του, οι εκτάσεις που εκμεταλλεύεται και τα γεωχωρικά στοιχεία του. Η ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη ή του κατόχου αγροτικής εκμετάλλευσης θα αποδίδεται αυτοματοποιημένα, με άντληση δεδομένων από το ΟΣΔΕ –το σύστημα μέσω του οποίου υποβάλλονται οι αιτήσεις ενίσχυσης–, την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ και άλλα δημόσια αρχεία. Με τις αυτόματες διασταυρώσεις θα μπορεί, για παράδειγμα, να εντοπίζεται ευκολότερα εάν η έκταση ή η δραστηριότητα που δηλώνεται για επιδότηση δεν συμφωνεί με τα στοιχεία άλλου μητρώου.
Οποιος διαφωνεί με την ιδιότητα που του αποδίδεται θα έχει δυνατότητα ένστασης στην αρμόδια υπηρεσία. Οι αλλαγές στον τρόπο υποβολής και ελέγχου των αιτήσεων ενίσχυσης εντάσσονται στη μεταφορά των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Η μεταφορά έχει ήδη νομοθετηθεί – το πολυνομοσχέδιο ρυθμίζει τις πρακτικές και τεχνικές λεπτομέρειες για την ολοκλήρωσή της. Στην ΑΑΔΕ περνούν τα πληροφοριακά συστήματα, οι βάσεις δεδομένων, τα ηλεκτρονικά αρχεία, οι εφαρμογές και ο πηγαίος κώδικας του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η Αρχή αναλαμβάνει επίσης τη λειτουργία και την τεχνική υποστήριξη του συστήματος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Παράλληλα, οι εκκρεμείς διαδικασίες για την ανάκτηση παράνομων ή αχρεωστήτως καταβληθεισών ενισχύσεων θα συνεχιστούν χωρίς να επαναληφθούν οι έλεγχοι και οι άλλες νόμιμες ενέργειες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Πρόκειται για κρίσιμη πρόβλεψη, καθώς η διοικητική μεταφορά δεν θα «μηδενίσει το κοντέρ» σε ανοικτές υποθέσεις. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δυνατότητα της ΑΑΔΕ να περιορίσει ή να καταγγείλει εντός 24 μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου συμβάσεις που είχε συνάψει ο ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς και η πρόβλεψη ότι δεν θα ευθύνεται απέναντι σε τρίτους για πλημμέλειες συμβάσεων που είχαν ανατεθεί ή συναφθεί έως το τέλος του 2025.
Το ψηφιακό «δίχτυ» επεκτείνεται στη θάλασσα. Το νομοσχέδιο αναμορφώνει τον Αλιευτικό Κώδικα, ο βασικός κορμός του οποίου χρονολογείται από το 1970, και θεσπίζει ένα Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν σε ένα ψηφιακό περιβάλλον τα στοιχεία για τα αλιευτικά σκάφη, τις άδειες, τα αλιεύματα, την εκφόρτωση, την εμπορία και τις παραβάσεις.
Οι ελεγκτικές αρχές αποκτούν τη δυνατότητα να διακόπτουν αμέσως μια παράνομη αλιευτική δραστηριότητα, να ζητούν από σκάφος να αλλάξει πορεία προκειμένου να ελεγχθεί, να αναστέλλουν άδειες και να δεσμεύουν παράνομα εργαλεία, σκάφη ή αλιεύματα. Τα πρόστιμα αυξάνονται, ενώ για τις σοβαρές παραβάσεις μπορούν να υπολογίζονται ως πολλαπλάσιο της αξίας των παράνομα αλιευμένων προϊόντων. Σημειώνεται ότι μεγάλο μέρος των αλλαγών αποτελεί προσαρμογή στο ευρωπαϊκό σύστημα ελέγχου της αλιείας.
Αντίστοιχη λογική ιχνηλασιμότητας εισάγεται και για το μέλι. Η νέα πλατφόρμα e-honey θα αποτυπώνει και θα παρακολουθεί την αλυσίδα παραγωγής, εισαγωγής, εμπορίας και διακίνησης του μελιού και των άλλων μελισσοκομικών προϊόντων. Θα συνδέεται με το Μελισσοκομικό Μητρώο και, μέσω της ΑΑΔΕ, με τα στοιχεία των ηλεκτρονικών τιμολογίων. Στόχος είναι να μπορούν να διασταυρώνονται οι ποσότητες που μια επιχείρηση δηλώνει ότι παρήγαγε ή εισήγαγε με εκείνες που τελικά διαθέτει στην αγορά. Θεωρητικά, λοιπόν, το σύστημα θα μπορεί να εντοπίζει περιπτώσεις στις οποίες εισαγόμενο μέλι πωλείται ως ελληνικό.
Το νομοσχέδιο αυστηροποιεί επίσης τις ποινές για όσους παραβιάζουν τα μέτρα πρόληψης και αντιμετώπισης μεταδοτικών ασθενειών των ζώων. Η παρέμβαση έρχεται μετά τις επανειλημμένες κρίσεις στον κτηνοτροφικό τομέα και την εξάπλωση της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Εάν από την παραβίαση μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ζώα, προβλέπονται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 ευρώ. Εάν η ασθένεια μεταδοθεί σε ζώα, η ελάχιστη ποινή αυξάνεται στα τρία έτη και στις 5.000 ευρώ, ενώ τα διοικητικά πρόστιμα για ορισμένες παραβάσεις μπορούν να φτάσουν στις 80.000 ευρώ.