Στην κινούμενη άμμο

Φόρτωση Text-to-Speech…

Εάν κάτι ανέδειξε η εμπλοκή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στον πόλεμο που αστόχαστα εξαπέλυσε με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν είναι ότι η διαπραγματευτική προσέγγιση του εργολάβου, που επαίρεται ότι κατέχει, μπορεί να λειτουργήσει ενδεχομένως εφαρμοζόμενη στην εξωτερική πολιτική μόνον στους Ευρωπαίους εταίρους της Ουάσιγκτον. Οχι ως φαίνεται στο Ιράν, μέχρις στιγμής τουλάχιστον.

Το άμεσο αποτέλεσμα της στρατιωτικής αναμετρήσεως έχει ασφαλώς τη σημασία του, όμως το μέτρο επιτυχίας κρίνεται από την πολιτική τάξη πραγμάτων που διαμορφώνεται μετά τον πόλεμο, ήταν το πνεύμα των δηλώσεων του υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας Σεργκέι Λαβρόφ. Δεν είναι ο μόνος.

«Η κριτική της αμερικανικής τάξεως πραγμάτων είναι θεμιτή, αλλά το ερώτημα που τίθεται είναι ποια εναλλακτική πρόταση υπάρχει», διερωτήθηκε σε συνέντευξή του την Τετάρτη ο «ιέραξ» της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής Ρόμπερτ Κάγκαν, που είχε υποστηρίξει εκθύμως τον πόλεμο του προέδρου Τζορτζ Μπους του νεωτέρου, που εξαπέλυσε εναντίον του Ιράκ τον Μάρτιο του 2003.

Ενδιαφέρον είναι ότι στη συνέντευξή του ο κ. Κάγκαν φρόντισε να τονίσει πως είναι «ευτυχής που ουδέποτε ξανά αναμείχθηκε σε θέματα της Μέσης Ανατολής». Είναι εύκολο να τα λέει αυτά ύστερα από είκοσι τρία χρόνια. Αλλά όχι για τον πρόεδρο Τραμπ, που αναζητεί εναγωνίως τρόπο εξόδου από την κρίση στην οποία ενεπλάκη.

Εξήγγειλε ο κ. Τραμπ νέα, μεγάλης κλίμακος επίθεση εναντίον του Ιράν και την ανέστειλε όταν Αραβες σύμμαχοί του ζήτησαν να δώσει μία ευκαιρία στη διπλωματία. Την Τετάρτη το βράδυ ανακοινώθηκε επίτευξη μακροχρόνιας συμφωνίας μεταξύ του Ιράν και του Ομάν για την ασφαλή είσοδο και έξοδο πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Απέμεινε η οριστικοποίηση του κειμένου.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία αφορά στα Στενά του Ορμούζ, προσθέτοντας ότι «υπάρχει το μεγάλο θέμα των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν». Ανώτατος Ισραηλινός αξιωματούχος στην Ιερουσαλήμ δήλωσε ότι ο κ. Τραμπ «άφησε το Ισραήλ στο σκοτάδι». Οι σχέσεις των ΗΠΑ με το Ισραήλ πέρασαν από διάφορες διακυμάνσεις. Το 1948 ο πρόεδρος Χάρι Τρούμαν αναγνώρισε το Ισραήλ, αλλά η στρατιωτική συνεργασία παρέμεινε περιορισμένη. Το 1956, στον Πόλεμο του Σουέζ, ο πρόεδρος Ντουάιτ Αϊζενχάουερ άσκησε πίεση στη Βρετανία, στη Γαλλία και στο Ισραήλ να αποσυρθούν από τα αιγυπτιακά εδάφη.

Ο καταλύτης όμως για την ανάδειξη των σχέσεων των ΗΠΑ με το Ισραήλ σε επίπεδο στρατηγικό υπήρξε ο πόλεμος του Γιομ Κιπούρ το 1973, που πέρα από τη θηριώδη στρατιωτική βοήθεια επί προεδρίας του Ρίτσαρτ Νίξον, το Ισραήλ κατέστη το προκεχωρημένο στρατιωτικό φυλάκιο των ΗΠΑ για την ανάσχεση της σοβιετικής παρουσίας στη Μέση Ανατολή.

Σήμερα οι σχέσεις του προέδρου Τραμπ με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου δεν είναι στο καλύτερο επίπεδο. Δεν πρόκειται, βεβαίως, περί ρήξεως. Αλλά μετά την περιπέτεια του πολέμου εναντίον του Ιράν, κάτι θα αλλάξει στην αενάως κινούμενη άμμο της Μέσης Ανατολής.