Φόρτωση Text-to-Speech…
Ενώ η παγκόσμια οικονομία αντιμετωπίζει ήδη ένα σοκ προσφοράς λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σύντομα μπορεί θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια νέα κρίση: τις επιπτώσεις στις τιμές των εμπορευμάτων, στις εμπορικές ροές, στις αλυσίδες εφοδιασμού, στον πληθωρισμόκαι στην οικονομία από το «Σούπερ Ελ Νίνιο», το οποίο ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη και εκτιμάται πως θα είναι από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ιστορικά.
Οι υψηλότερες τιμέςτροφίμων και ενέργειας, παράλληλα με την ευρύτερη διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας, θα είναι οι άμεσες επιπτώσεις του, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, τη στιγμή που ο πληθωρισμός κινείται ήδη πολύ πάνω από τον στόχο των κεντρικών τραπεζών. «Ενα πολύ ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο θα αποτελέσει ένα ακόμα σοκ προσφοράς, σε μια στιγμή που η παγκόσμια οικονομία έχει περιορισμένο χώρο για να το απορροφήσει», σημειώνει η Deutsche Bank.
Το φαινόμενο ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη και ενδέχεται να είναι από τα ισχυρότερα που έχουν καταγραφεί ιστορικά.
Το Ελ Νίνιο, το οποίο έχει ήδη σχηματιστεί, είναι ένα κλιματικό μοτίβο το οποίο προκαλεί ασυνήθιστα θερμά νερά στον Ειρηνικό Ωκεανό, μεταβάλλοντας τα καιρικά πρότυπα και φέρνοντας έντονες βροχοπτώσεις σε ορισμένες περιοχές και ξηρασία σε άλλες, ενώ διαταράσσει ολόκληρη την τροφική αλυσίδα. Ενα λεγόμενο «Σούπερ Ελ Νίνιο» –αυτό που οι επιστήμονες βλέπουν να αναδύεται φέτος με πιθανότητα 81%– αναμένεται να προκαλέσει σοβαρές πλημμύρες, ξηρασίες, καύσωνεςκαι άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα παγκοσμίως. Αναμένεται μάλιστα να επιμείνει μέχρι τις αρχές της άνοιξης του 2027. Είκοσι γεγονότα Ελ Νίνιο έχουν καταγραφεί τα τελευταία 75 χρόνια. Τα φαινόμενα του 1981-82, του 1996-97, του 2015-16 και του 2023-24 ήταν από τα ισχυρότερα που έχουν σημειωθεί. Ωστόσο, οι προβλέψεις της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA) δείχνουν ότι αυτό του 2026-27 θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο σοβαρό – αυξάνοντας τον κίνδυνο για την προσφορά τροφίμων παγκοσμίως.
Μελέτη του 2023 από το Dartmouth College υπολογίζει πως τα Ελ Νίνιο του 1982-83 και του 1997-98 κόστισαν στο παγκόσμιο ΑΕΠ 4,1 τρισ. δολ. και 5,7 τρισ. δολ., αντιστοίχως, στα πέντε χρόνια που ακολούθησαν, ενώ το πιο πρόσφατο Ελ Νίνιο του 2023-24 εκτιμάται πως θα κοστίσει 5,7 τρισ. δολ. έως το 2029.
Σύμφωνα με αναλυτές της Goldman Sachs, η ένταση του φετινού Σούπερ Ελ Νίνιο θα μπορούσε να προκαλέσει μια αύξηση 15,8% στις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων. Αυτό θα είχε αρνητικές επιπτώσεις παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των καταναλωτών στην Ευρώπη, όπου προβλέπεται ότι οι τιμές των τροφίμων θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά 1,3% σε ολόκληρη την Ευρωζώνη.
«Το Ελ Νίνιο έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει τις καλλιέργειες, οδηγώντας σε μια πιο ξηρή περίοδο μουσώνων στην Ινδία, με ορισμένες περιοχές να βιώνουν μόνο το 25% των συνήθων βροχοπτώσεών τους και τμήματα της κεντρικής Ινδίας μόνο το 50%, γεγονός που θα μπορούσε να επηρεάσει την προσφορά σιταριού, ρυζιού και ζαχαροκάλαμου», επισημαίνουν οι αναλυτές της αμερικανικής τράπεζας.
Ωστόσο, η πλήρης επίδραση θα χρειαστεί χρόνο λόγω του πώς το κόστος των κλιματικών επιπτώσεων διαπερνά την παγκόσμια προσφορά τροφίμων. Ως αποτέλεσμα, η Goldman Sachs επισημαίνει πως οι συνέπειες δεν θα γίνουν πλήρως αισθητές πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2028. Ο αντίκτυπος θα γίνει αισθητός σε όλον τον κόσμο. Οι αναλυτές λένε ότι η ξηρασία στη Νοτιοανατολική Ασία θα μπορούσε να επηρεάσει την προσφορά φοινικέλαιου –ένα σημαντικό συστατικό στα επεξεργασμένα τρόφιμα–, ενώ η συγκομιδή καφέ και κακάο θα μπορούσε επίσης να επηρεαστεί σημαντικά. Οι θερμότερες, υγρότερες συνθήκες θα μπορούσαν επίσης να επιδεινώσουν την εξάπλωση ασθενειών, πλήττοντας τις αποδόσεις των καλλιεργειών τα επόμενα χρόνια.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι ένα ισχυρό Ελ Νίνιο θα μπορούσε να αυξήσει τις παγκόσμιες τιμές των βασικών προϊόντων διατροφής έως και 9%, με τους σπόρους σόγιας, το καλαμπόκι και το ρύζι να σημειώνουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις. Το ΔΝΤ από την πλευρά του εκτιμά ότι ένα τυπικό Ελ Νίνιο αυξάνει τις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων κατά περίπου 5% μέσα σε ένα χρόνο.
Οι συνέπειες δεν αναμένεται να γίνουν πλήρως αισθητές πριν από το δεύτερο εξάμηνο του 2028, σημειώνει η Goldman Sachs.
Σύμφωνα με τη Risilience, μια εταιρεία παροχής αναλύσεων για τον κλιματικό κίνδυνο, οι κρίσεις των τιμών θα μπορούσαν να φτάσουν το 10% έως 50% στα βασικά εμπορεύματα, ενώ οι πιο εκτεθειμένες καλλιέργειες –συμπεριλαμβανομένου του ρυζιού, του φοινικέλαιου, της ζάχαρης και του καφέ– θα μπορούσαν να αυξηθούν από 50% έως 100% ή περισσότερο.
Η πιθανότητα ενός νέου πληθωριστικού σοκ, και μάλιστα τόσο σύντομα, είναι συνεπώς υψηλή και αν η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ συνεχιστούν στο β΄ εξάμηνο, τα δύο σοκ ουσιαστικά θα συμπέσουν, μεγεθύνοντας το χτύπημα στην παγκόσμια οικονομία, η οποία έχει πλέον πολύ λιγότερα μέτρα προστασίας στη διάθεσή της.
Οι επιπτώσεις
«Τα Ελ Νίνιο αποτελούν πολυδιάστατο σοκ εφοδιασμού. Το φετινό έρχεται σε μία στιγμή που υπάρχουν ήδη πιέσεις, συνεπώς θα αποτελέσει ένα ακόμη αρνητικό σοκ εφοδιασμού με την οικονομία να έχει περιορισμένο περιθώριο να το απορροφήσει», σημειώνει η Deutsche Bank.
20
γεγονότα Ελ Νίνιο έχουν καταγραφεί τα τελευταία 75 χρόνια και σύμφωνα με εκτιμήσεις το φετινό θα είναι από τα ισχυρότερα ιστορικά.
Οι εκτιμήσεις ΕΚΤ
«Ιστορικές εκτιμήσεις υποδηλώνουν ότι η μετάβαση από ένα κανονικό σε ένα ισχυρό Ελ Νίνιο αυξάνει τις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων για έως και δύο χρόνια, με την κορύφωση των αυξήσεων τιμών να φτάνει στο 9% στους 16 μήνες μετά την έναρξη του ισχυρού επεισοδίου Ελ Νίνιο», αναφέρει η ΕΚΤ σε ανάλυσή της
15,8%
αύξηση στις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων μπορεί να προκαλέσει η ένταση του φετινού Ελ Νίνιο, σύμφωνα με την Goldman Sachs.
Ο αντίκτυπος
Ο τελικός μακροοικονομικός αντίκτυπος του Ελ Νίνιο θα εξαρτηθεί από τη σοβαρότητά του. Αλλά το βέβαιο είναι ότι αυξάνει τους κινδύνους για ακόμη υψηλότερες τιμές ενέργειας και τροφίμων, ιδίως εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν αποκλεισμένα κατά το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους», τονίζει η Capital Economics.