Φόρτωση Text-to-Speech…
Είναι Παρασκευή 24 Ιουλίου και βρισκόμαστε στον Χώρο Β΄ της Πειραιώς 260, λίγο μετά τη σφοδρή καλοκαιρινή μπόρα που προκάλεσε μεγάλη καθυστέρηση στην έναρξη του συναρπαστικού, όπως αποδείχθηκε, σόλο «Brightest Heroine» του Πάνου Μαλακτού. Κατά τη διάρκειά του, ο Κύπριος καλλιτέχνης αλώνισε τη σκηνή εκτελώντας ένα σωματικά εξαντλητικό, ρέιβ αισθητικής, κοινωνικοπολιτικά φορτισμένο δρώμενο, που περιελάμβανε από ρίψη Mentos σε στοιχισμένα στη σειρά μπουκάλια Coca-Cola έως επίδειξη όπλων σε ζωντανή μετάδοση και επιθετικά λέιζερ φώτα υπό τα καταιγιστικά «beats» τραγουδιών με τη φωνή της Τάμτα.
Αυτό το «προχώ» αισθητικής έργο ξεχώρισε με διαφορά στο εκτενέστατο φέτος πρόγραμμα χορού του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου, που περιελάμβανε 14 παραστάσεις. Η πρώτη ήταν το παράξενο σαν γοητευτικό θρίλερ «Mám» της ιρλανδικής ομάδας Teaċ Daṁsa και ανέβηκε στις 10 Ιουνίου στον Χώρο Δ΄ της Πειραιώς 260. Η τελευταία, η πολύφερνη χοροθεατρική «Αντιγόνη» του Αλαν Λουσιέν Ογεν, που δημιούργησε μεγάλες προσδοκίες ήδη από την ανακοίνωση της παρουσίασής της στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου (στις 7 και 8 Αυγούστου), καθώς σπάνια ανεβαίνει εκεί σύγχρονος χορός. Ατυχώς, όμως, άφησε την επίγευση ενός δραματουργικά άστοχου κολάζ, παρά τους ερμηνευτικά υπέροχους περφόρμερ και τις εικόνες-σοκ, που ένωναν τον φεμινισμό με την «μπουρζουά ποιητικότητα» της Πίνα Μπάους και τις αναφορές στην Μπρίτνεϊ Σπίαρς.
Το πρόγραμμα χαρακτηρίστηκε από την εκπροσώπηση διαφορετικών γενεών, αισθητικών τάσεων και πολιτισμών – Ξεχώρισε η σόλο περφόρμανς «Brightest Heroine» του Πάνου Μαλακτού.
Στις 17 και 18 Ιουλίου, πάλι, στον Χώρο Β΄ της Πειραιώς 260, πραγματοποιήθηκε η πιο συγκινητική για την κοινότητα του χορού περφόρμανς, καθώς η 85χρονη Ντέμπορα Χέι –μια γυναίκα-σύμβολο του αμερικανικού μεταμοντέρνου χορού και των πρωτοποριακών ιδεών που εξέφρασαν οι καλλιτέχνες οι οποίοι συμμετείχαν στη βραχύβια (1962-1964) μα τόσο επιδραστική κολεκτίβα του Judson Dance Theater– εκτέλεσε το σόλο «No Time To Fly», το οποίο στη συνέχεια επανερμήνευσαν σε ντουέτο δύο νεότερές της χορεύτριες. Παρότι, για να είμαστε ειλικρινείς, σε επίπεδο θεάματος δεν έλεγε πολλά πράγματα –η «αποπλάνηση» του κοινού δεν ήταν ο στόχος– έκανε όσους το έζησαν μάρτυρες της ανθεκτικότητας του οράματός της για μια άλλη τέχνη και έναν άλλο κόσμο, πιο συνειδητά βιωμένο. Μακάρι στο μέλλον να παρουσιαστεί με κάποιον τρόπο συνολικά η κληρονομιά του Judson Dance Theater, καθώς κάτι τέτοιο θα έκανε τον σημερινό σύγχρονο χορό πιο κατανοητό στο ευρύ κοινό.
«Χορός του Ζαλόγγου»
Στις εξαιρετικές στιγμές του προγράμματος χορού του φεστιβάλ περιλαμβάνεται, επίσης, το «Badke (Remix)» των Παλαιστινίων Αμίρ Σάμπρα και Ατά Χατάμπ, ένα ατελείωτο λεβαντίνικο γλέντι. Παρουσιάστηκε στις 20 και 21 Ιουνίου, οργιάζοντας ανάμεσα στην κινητική παράδοση της ευρέως εννοούμενης Μέσης Ανατολής και στις σύγχρονες δυτικές χορευτικές αναζητήσεις. Η δε πρόσληψή του έφερε συνεχώς ένα δεύτερης (για κάποιους πρώτης) ανάγνωσης νόημα, ως δυνητικού «χορού του Ζαλόγγου», καθώς όσοι από τους περφόρμερ του δεν είχαν διαφύγει από εμπόλεμες ζώνες συνέχιζαν να μένουν, να χορεύουν ή και να διδάσκουν στην Παλαιστίνη, με συνεχώς παρόντα τον κίνδυνο της εξόντωσής τους. Επιτυχημένη, τέλος, ήταν η απόφαση του φεστιβάλ να επαναληφθεί η «Τουρνέ» του δικαίως κοσμαγάπητου Ευριπίδη Λασκαρίδη, τέσσερα χρόνια μετά την πρεμιέρα της στο Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου (26 και 27 Ιουλίου), καθώς ήταν ένα «σιγουράκι», τόσο καλλιτεχνικά όσο και εμπορικά.
Κατά τ’ άλλα, ο προγραμματισμός των χοροθεαμάτων, αν και λιγότερο «φαντεζί» ως προς τις μετακλήσεις, κινήθηκε στην κατεύθυνση που είχε δώσει 20 χρόνια πριν ο Γιώργος Λούκος. Κι αν φέτος δεν υπήρχαν αφιερώματα σε «πραγματικούς σταρ» του σύγχρονου χορού (όπως είχε γίνει π.χ. το 2007 με τον Ουίλιαμ Φορσάιθ ή το 2009 με την Αν Τερέζα Ντε Κεερσμάκερ), τον χαρακτήρισε η συμπερίληψη γενεών, τάσεων και γεωγραφικών περιοχών. Για παράδειγμα, πλάι στη «μηχανιστική κίνηση» του Κινέζου Τάο Γιε, που στις 13 και 14 Ιουλίου παρουσίασε το δίπτυχο «16 & 17» στον Χώρο Δ΄ της Πειραιώς 260, χώρεσε η «ντεμοντέ εκφραστικότητα» του Φώτη Νικολάου, ο οποίος στις 8 και 9 Ιουλίου παρουσίασε στον ίδιο χώρο το «The Corridor». Μια τελευταία έκπληξη άξια αναφοράς; Η φρεσκάδα των μεγαλύτερης ηλικίας χορευτριών που συμμετείχαν στα ανατρεπτικά «Κόλλυβα» της Χριστιάνας Κοσιάρη (22-24 Ιουλίου). Κι αυτό γιατί είχαν χιούμορ, κάτι σπάνιο στον σύγχρονο χορό.