Φόρτωση Text-to-Speech…
Η Ευρώπη υφίσταται έναν «υβριδικό» πόλεμο, μας λένε. Δέχεται διαρκείς επιθέσεις από τη Ρωσία με διάφορους τρόπους και μορφές, επιθέσεις σοβαρότερες από ενοχλητικά τζαρτζαρίσματα τσακωμένων γειτόνων (όπως την κατασκοπεία του ψυχρού πολέμου, για παράδειγμα, ή στιγμιαίες παραβιάσεις του εναέριου χώρου μας από την Τουρκία) αλλά όχι αρκετά τρομερές για να πυροδοτήσουν και κανονική σύρραξη. Αλλά τι σόι πόλεμος είναι αυτός, αν οι εμπλεκόμενοι δεν έχουν πάρει χαμπάρι ότι βρίσκονται σε πόλεμο;
Μια λεπτομερής καταγραφή του International Centre for Counter–Terrorism και της GLOBSEC μέτρησε 151 επιθέσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη Ρωσία μέσα σε τρία χρόνια (μεταξύ Φεβρουαρίου 2022 και Φεβρουαρίου 2026). Οι επιθέσεις περιλαμβάνουν από τη βεβήλωση εβραϊκών μνημείων και άλλους βανδαλισμούς στο Παρίσι μέχρι την ανατίναξη σιδηροδρομικών γραμμών στην ανατολική Πολωνία, και από εμπρησμούς σε αμυντικούς στόχους και οχήματα με ουκρανικές πινακίδες στην Λετονία μέχρι τον εμπρησμό και την καταστροφή αποθήκης στο Λονδίνο, όπου φυλασσόταν αμυντικός εξοπλισμός προς αποστολή στην Ουκρανία. Κι αυτές είναι μόνο οι επιβεβαιωμένες περιπτώσεις, στις οποίες είτε οι επιθέσεις απετράπησαν, είτε οι δράστες συνελήφθησαν εκ των υστέρων. Είναι ένας πολύ περίεργος τύπος παρενόχλησης, με μεγάλο βαθμό ερασιτεχνισμού και τσαπατσουλιάς, που όμως κυρίως χαρακτηρίζεται από κάτι άλλο: ποικιλία. Αν κάποιος αναρωτιόταν με ποιούς τρόπους επιλέγει ο Πούτιν να επιτεθεί στην Ευρώπη, χωρίς να καταφεύγει απευθείας στους πυραύλους και τις σφαίρες, η απάντηση που θα έπαιρνε θα ήταν: με όλους. Στις επιθέσεις κατά στόχων φαίνεται να συμμετέχουν επαγγελματίες εκτελεστές, μισθοφόροι της Wagner, ιδεοληπτικοί ρωσόφιλοι από άλλες χώρες (κάμποσοι Σέρβοι), πιτσιρικάδες χούλιγκαν και καιροσκόποι ποινικοί. Οι στόχοι κυμαίνονται από τοίχους (που βάφονται με συνθήματα) μέχρι ανθρώπους (που εκτελούνται). Και μέσα στη φαρέτρα όλων των αλλοπρόσαλλων μεθόδων, δεσπόζει μία, πιο συνεπής και πιθανότατα και πιο οργανωμένη από τις άλλες, και ίσως και πιο επικίνδυνη: οι πολιτικές παρεμβάσεις και απόπειρες επιρροής στην πολιτική διαδικασία των ευρωπαϊκών δημοκρατιών.
Η πρόσφατη συνέντευξη της Αλίς Βάιντελ, μίας εκ των δύο ηγετών του ακροδεξιού AfD στον Economist, ήταν σε κάποια αποσπάσματά της τρομακτική. Η κ. Βάιντελ, που επέλεξε να κάνει τη συνέντευξη στα αγγλικά, τα οποία δεν γνωρίζει πάρα πολύ καλά, καταφέρθηκε κατά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των μεταναστών, του ευρώ, των άλλων γερμανικών κομμάτων, και όποιου τολμά να αποκαλεί νεοναζί τα στελέχη του κόμματός της που είναι δηλωμένα νεοναζί. Αλλά το πιο χαρακτηριστικό μέρος της συνέντευξής της ήταν οι διαρκείς και επίμονες προσπάθειές της να υπερασπιστεί σε κάθε ευκαιρία και για κάθε θέμα τη Ρωσία. Ήταν εκπληκτικό θέαμα. Η κ. Βάιντελ πιστεύει ότι η Γερμανία πρέπει να σταματήσει να βοηθά την Ουκρανία επειδή «έχει ήδη χάσει». Σπεύδει να επισημάνει ότι «δεν υπάρχουν αποδείξεις» για το ότι πρόσφατη απόπειρα επίθεσης με drones στο αεροδρόμιο της Λειψίας προερχόταν από τη Ρωσία (συμπέρασμα που έχουν ήδη ανακοινώσει οι γερμανικές αρχές). Στραμπούληξε κάθε έννοια λογικής και συνέπειας προσπαθώντας να εξηγήσει ότι η υποστήριξη της Ουκρανίας θέτει τη Γερμανία σε κίνδυνο (από ποιον;), αλλά ότι, ταυτόχρονα, ο κύριος Πούτιν δεν είναι καθόλου επικίνδυνος, και ότι η κακιά Δύση είναι που φταίει επειδή αγνοεί τις ρωσικές ευαισθησίες. Ήταν σαν να ακούς τον επίσημο εκπρόσωπο του Κρεμλίνου.
Γιατί; Γιατί η αρχηγός κόμματος σε μια χώρα που υφίσταται επιθέσεις κάθε είδους από τη Ρωσία έχει τόσο μεγάλη πρεμούρα να υπερασπιστεί με κάθε τρόπο τη Ρωσία; Πιθανότατα για το λόγο που φαντάζεστε.
Οι περιπτώσεις ακροδεξιών ευρωπαϊκών κομμάτων που είτε αποδείχτηκε ότι «τα παίρνουν» είτε υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο «τα παίρνουν» από τη Ρωσία, είναι πολλές. Η «Εθνική Συσπείρωση» στη Γαλλία πήρε δάνειο σχεδόν €10εκ. από μια Ρωσο-τσέχικη τράπεζα η οποία χρεοκόπησε, με αποτέλεσμα μετά το κόμμα της Λεπέν να χρωστάει εκατομμύρια σε μια σειρά από μυστήριες ρωσικές ιδιωτικές εταιρείες για σχεδόν δέκα χρόνια. Ο Ισραηλινομολδαβός ολιγάρχης Ιλάν Σορ προσπάθησε να κατέβει υποψήφιος στη Μολδαβία παίρνοντας €24 εκατομμύρια από τους Ρώσους και ιδρύοντας το λαϊκιστικό, αντιευρωπαϊκό κόμμα του στη Μόσχα. Άλλα δύο κόμματα σε εκείνη τη χώρα έχασαν το δικαίωμά τους να συμμετάσχουν στις κάλπες, όταν αποδείχτηκε η παράνομη χρηματοδότησή τους από τη Ρωσία. Στη γειτονική Ρουμανία ο Καλίν Γκεοργκέσκου αποκλείστηκε από τις εκλογές όταν τεκμηριώθηκε πως η παράνομη διαφημιστική καμπάνια του κόμματός του χρηματοδοτήθηκε από τη Ρωσία. Ο ηγέτης του βρετανικού Reform UK στην Ουαλία καταδικάστηκε σε 10 χρόνια φυλακή για παράνομη χρηματοδότηση απευθείας από το περιβάλλον του Πούτιν. Το Αυστριακό FPO υπέγραψε κανονικό μνημόνιο συνεργασίας με την «Ενωμένη Ρωσία», το κόμμα του Πούτιν, το 2016 (δύο χρόνια μετά την κατάληψη της Κριμαίας) και η απόπειρα στελέχους του να δώσει κρατικά εργα στην ανιψιά Ρώσου ολιγάρχη με αντάλλαγμα «βοήθεια» στις εκλογές είναι καταγεγραμμένη και σε βίντεο. Είναι ενδιαφέρον το ότι κι άλλα ευρωπαϊκά κόμματα έχουν υπογράψει τέτοια «μνημόνια» με το κόμμα του Πούτιν: στην Ιταλία η Λέγκα, που επίσης διαπραγματευόταν χρηματοδότηση απευθείας από τη Ρωσία. Στη Βουλγαρία το εθνικιστικό κόμμα «Αναβίωση». Κι όπου δεν υπάρχουν μνημόνια ή καταδικαστικές αποφάσεις δικαστηρίων, οι ενδείξεις είναι κραυγαλέες. Το ουγγρικό Fidesz, το τσέχικο SPD και το γερμανικό AfD συμπεριφέρονται καθημερινά σαν εκπρόσωποι των συμφερόντων του Κρεμλίνου στην καρδιά της Ευρώπης.
Το γιατί το κάνουν μοιάζει προφανές. Μια αποδυναμωμένη Ευρώπη είναι το συμφέρον και ο διαχρονικός στόχος του Πούτιν. Και ποιος είναι ο ευκολότερος τρόπος να αποδυναμώσεις την Ευρώπη; Να σπείρεις το λαϊκισμό και τον διχασμό, να προωθήσεις φανατικούς και ανίκανους (ή ανθρώπους που θα ήθελαν να γίνουν δικτάτορες) στην εξουσία, να διαβρώσεις την εμπιστοσύνη του λαού στην ίδια του τη δημοκρατία. Οι πολιτικοί ηγέτες της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς, βεβαίως, είναι ιδανικοί παρτενέρ/θύματα. Πολλές και πολλοί από αυτούς δεν έχουν ιδεολογία. Παντού στον κόσμο η πλειονότητα των ηγετών ακροδεξιών κομμάτων είναι καιροσκόποι, υποκριτές και/ή απατεώνες. Πέρα από τα πολλά παραδείγματα που έχουμε αναφέρει ξανά, θυμηθείτε και το εξής: η κ. Βάιντελ, η οποία ηγείται ενός ρατσιστικού, εθνικιστικού κόμματος με ρίζες στο ναζισμό, είναι μια μετανάστρια λεσβία που ζει με τη σύζυγό της και τους δυο γιούς τους στην Ελβετία.
Αλλά το ερώτημα που αβίαστα προκύπτει είναι: στην Ελλάδα ποιο είναι «το κόμμα του Πούτιν»; Ποιον πολιτικό σχηματισμό υποστηρίζουν στη δική μας χώρα οι Ρώσοι; Γιατί, αν το καλοσκεφτεί κανείς, δεν μοιάζει λογικό να επεμβαίνουν στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία, τη Βόρεια Μακεδονία, τη Σερβία, και όλη την άλλη Ευρώπη, και εμάς να μας αφήνουν στην ησυχία μας. Ποιο ή ποια από τα κόμματα που θα συμμετάσχουν στις επερχόμενες εκλογές έχουν προσεγγίσει άραγε ύποπτοι παράγοντες εξ ανατολών; Ποιο ή ποια κόμματα έχουν πλησιάσει τα ίδια, με δικιά τους πρωτοβουλία, πρεσβεία και στελέχη; Τους προηγούμενους μήνες υπήρχαν υπόνοιες για ένα ελληνικό κόμμα, το οποίο ωστόσο φαίνεται δημοσκοπικά αλλά και λειτουργικά να παραπαίει. Στις προηγούμενες εκλογές υπήρχαν ενδείξεις για ένα κόμμα-έκπληξη, που εμφανίστηκε από το πουθενά. Τώρα;
Η αλήθεια είναι ότι οι τεκμηριωμένες παρεμβάσεις της Ρωσίας στη δική μας χώρα τα τελευταία χρόνια ήταν λίγες. Αλλά δεν ήταν μηδενικές. Είχαμε συγκεκριμένες περιπτώσεις στις οποίες η ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε ότι υπήρξαν παρεμβάσεις το 2018 και το 2022 με επίκεντρο τη Βόρεια Ελλάδα, οι οποίες μάλιστα οδήγησαν σε απελάσεις Ρώσων διπλωματών. Τον Απρίλιο του 2025 συνελήφθη ένας 59χρονος ομογενής από τη Γεωργία, που φωτογράφιζε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην Αλεξανδρούπολη. Ήταν το μόνο από τα 151 καταγεγραμμένα συμβάντα της προηγούμενης τριετίας που συνέβη στην Ελλάδα. Ο δράστης ομολόγησε ότι τον στρατολόγησαν και του υποσχέθηκαν και αμοιβή, αλλά ότι αυτός αρνήθηκε, ότι το έκανε για «τη μητέρα Ρωσία».
Οπότε κι εμείς συμμετέχουμε στον «υβριδικό πόλεμο». Κι εμείς υφιστάμεθα επίθεση. Δεν την έχουμε γλιτώσει. Κι αν μεταχειρίζονται και εναντίον μας κάποια από τα εργαλεία που χρησιμοποιούν και εναντίον των άλλων, γιατί να μην μεταχειρίζονται και τα υπόλοιπα; Μπορεί την ώρα που διαβάζετε αυτές τις γραμμές, διπλωμάτες που δεν έχουν απελαθεί ακόμη να αναζητούν στο πολιτικό μας σύστημα, στις άκρα δεξιές του εσχατιές, πρόθυμους απατεώνες/καιροσκόπους. Ιδανικούς παρτενέρ/θύματα. Θα τους βρουν;