Φόρτωση Text-to-Speech…
Περίπου δέκα ημέρες πριν από τον Δεκαπενταύγουστο, κάτοικοι από τους Βρακάδες Ικαρίας και τους γύρω οικισμούς συγκεντρώνονται στην καταπράσινη Λαγκάδα για να ξεκινήσουν τις ετοιμασίες. Υπεύθυνοι συλλόγων, παραγωγοί και εθελοντές έχουν να φέρουν εις πέρας ένα δύσκολο εγχείρημα. Να στήσουν ένα πανηγύρι που θα φιλοξενήσει χιλιάδες κόσμο σε έναν οικισμό χωρίς κατοίκους. Χωρίς καν ρεύμα.
Από τη γεννήτρια μέχρι τα 6.000 εισιτήρια
Ο Γιώργος Σούρτης, διευθυντής του Ράδιο Ικαρία 87,6 FM, γνωρίζει από πρώτο χέρι πώς οργανώνονται τα μεγάλα πανηγύρια του νησιού. Οπως εξηγεί, μία διοργάνωση σαν αυτή στη Λαγκάδα απαιτεί σημαντική προετοιμασία και τεχνογνωσία. Η ηλεκτροδότηση, για παράδειγμα, γίνεται με φορητές γεννήτριες, ενώ για τη βραδιά χρειάζεται να μεταφερθεί και να διαχειριστεί πάνω από ένας τόνος κρέατος, μαζί με μεγάλες ποσότητες κρασιού. Στο συγκεκριμένο πανηγύρι, φέτος, παρευρέθηκαν περίπου 6.000 άνθρωποι, με το εισιτήριο για τον καθένα να κοστίζει 10 ευρώ.
70.000 πανηγύρια στην Ελλάδα
Το μέγεθος της δραστηριότητας γύρω από τα πανηγύρια έχει απασχολήσει και την ΑΑΔΕ. Πέρυσι, οι ελεγκτικές υπηρεσίες της Αρχής χαρτογράφησαν περισσότερα από 70.000 πανηγύρια σε όλη τη χώρα, από μικρές τοπικές εκδηλώσεις έως τα μεγάλα πανηγύρια του Δεκαπενταύγουστου. Πρόκειται για περίπου 190 πανηγύρια κάθε ημέρα. Στο ρεπορτάζ της «Καθημερινής» αναφερόταν επίσης πως η ΑΑΔΕ υπολόγισε πως η «ταρίφα» σε ένα μεγάλο πανηγύρι για τον τραγουδιστή ανέρχεται στο ποσό των 10.000 ευρώ κατά μέσον όρο και για τον ηχολήπτη και τα μηχανήματα στις 5.000 ευρώ. Μικρότερα είναι τα ποσά για τους οργανοπαίκτες.
Τα παραπάνω νούμερα δίνουν μια πρώτη εικόνα της οικονομικής κλίμακας ενός πανηγυριού, καθώς πίσω από κάθε γιορτή υπάρχει ένας ολόκληρος λογαριασμός όπως έξοδα για μουσικούς, ήχο και φωτισμό, εξοπλισμό, τρόφιμα και άλλες υπηρεσίες, αλλά και εισπράξεις από εισιτήρια, χορηγίες, λαχνούς. Η «Κ» μίλησε με πολιτιστικούς συλλόγους και δήμους σε μία προσπάθεια να καταγράψει το εξοδολόγιο των πανηγυριών, τις χρηματικές εισπράξεις αλλά και πού καταλήγουν τα χρήματα των πολιτών.
Eσοδα για υποδομές
«Στην περίπτωση της Ικαρίας τα όποια κέρδη προκύπτουν επειδή υπάρχει εθελοντική εργασία. Μέρος αυτών χρησιμοποιούνται για έργα υποδομών, όπως παιδικές χαρές, συντήρηση του νεκροταφείου, ασφαλτοστρώσεις δρόμων, αλλά και για την υποστήριξη των κατοίκων του νησιού και ειδικά των νέων προκειμένου να μην το εγκαταλείψουν», αναφέρει ο κ. Σούρτης.
Το μοντέλο, ωστόσο, δεν είναι ίδιο σε όλη την Ελλάδα. Σε αρκετές περιοχές τα πανηγύρια απαιτούν τη συνεργασία του δήμου με συλλόγους προκειμένου να είναι οικονομικά εφικτή μία τέτοια εκδήλωση. Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Δήμος Αγρινίου, ο οποίος κάθε χρόνο φιλοξενεί πάνω από 70 πανηγύρια. «Κάποια πανηγύρια οργανώνονται από ιδιώτες, αλλά τα περισσότερα οργανώνονται από τους πολιτιστικούς συλλόγους. Προφανώς, είναι ανέφικτο ο δήμος να υποστηρίξει πλήρως τα έξοδα όλων των πανηγυριών γι’ αυτό και συμβάλλει κυρίως σε ό,τι αφορά την ενοικίαση τραπεζοκαθισμάτων», εξηγεί στην «Κ» η αντιδήμαρχος Πολιτισμού,Μαρία Παπαγεωργίου.
Ο λογαριασμός των δήμων
Τα έξοδα ενός πανηγυριού, όπως προκύπτουν από τις δημόσιες συμβάσεις που αναρτώνται στο ΚΗΜΔΗΣ, δεν περιορίζονται μόνο στα τραπεζοκαθίσματα.
ΣτηΔωρίδα Φωκίδας, για παράδειγμα, ο δήμος ανέλαβε να προμηθεύσει με κρέας αξίας 1.500 ευρώ το πανηγύρι της Αμυγδαλιάς, που θα πραγματοποιηθεί στις 22 Αυγούστου. Στην Καλαμαριά, για τις εκδηλώσεις του Δεκαπενταύγουστου, δαπανήθηκαν 3.509 ευρώ για συναυλία παραδοσιακής μουσικής και άλλα 2.914 ευρώ για ήχο, φωτισμό και εικόνα.
Στην Πτολεμαΐδα ο Δήμος Εορδαίας διέθεσε 2.480 ευρώ για τη μίσθωση τριών χημικών τουαλετών για το πανηγύρι του Αγίου Ιωάννη. Στην Κέα, αντίστοιχα, προβλέφθηκε δαπάνη 3.244 ευρώ συν ΦΠΑ, για τις αμοιβές τριών μουσικών, την ενοικίαση ψηφιακής κονσόλας, την ηχητική εγκατάσταση και τη μεταφορά του εξοπλισμού για το παραδοσιακό πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου στην πλατεία Ιουλίδας. Επίσης στη Ραφήνα, ο Δήμος Ραφήνας – Πικερμίουανέθεσε έναντι 7.300 ευρώ την παροχή υπηρεσίας για τη διοργάνωση του πανηγυριού του Ιερού Ναού Ανάληψης σε επαγγελματία που δραστηριοποιείται στις υπηρεσίες προβολής και διοργάνωσης καλλιτεχνικών οργανώσεων.
Από καθαριότητα μέχρι περιβαλλοντικές μελέτες
Στις Δάφνες του Ηρακλείου Κρήτης το πανηγύρι «στήνεται» με τις αποταμιεύσεις του προηγούμενου έτους. Οπως λένε κάτοικοι, δεν πρόκειται για πανηγύρι αλλά για θεσμό καθώς οι εορτασμοί είναι δεκαήμεροι και φέτος η γιορτή του κρασιού συμπλήρωσε 50 έτη. Ο πρόεδρος του Συλλόγου Δαφνών, Γιώργος Παράσχης, αναφέρει στην «Κ» πως στο πανηγύρι που γίνεται κάθε χρόνο στα τέλη Ιουλίου συμμετέχουν συνολικά περίπου 10.000 άτομα με αποτέλεσμα το ποσό που συγκεντρώνει ο σύλλογος στο τέλος να μην είναι διόλου ευκαταφρόνητο.
«Ολα τα κέρδη πηγαίνουν σε φιλανθρωπικούς σκοπούς. Παραδείγματος χάριν καλύπτουμε τα έξοδα εκπαίδευσης παιδιών με οικονομικά προβλήματα. Επίσης αναλαμβάνουμε την πλήρη καθαριότητα του χωριού μέσα στο έτος αλλά και ό,τι είδους μαστορέματα χρειάζονται», εξηγεί.
Λίγο πιο δίπλα, στο Βενεράτο Ηρακλείου, τα χρήματα που συλλέχθηκαν από το φετινό πανηγύρι του χωριού, στο οποίο συμμετείχαν περίπου 700 άνθρωποι, αναμένεται να επιστρέψουν στην ίδια την περιοχή. Οπως εξηγεί ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου, κ. Μπρόκος, στόχος είναι να χρηματοδοτηθεί περιβαλλοντική μελέτη για τον καθαρισμό και την ανάδειξη του φαραγγιού του Βενεράτου, ώστε να γίνει πιο εύκολα προσβάσιμο στους επισκέπτες. «Φυσικά, η μελέτη κοστίζει αρκετά περισσότερο από τα έσοδα του πανηγυριού, στο οποίο η είσοδος ήταν πέντε ευρώ. Ομως, με πλάνο και θέληση, θα τα καταφέρουμε», σημειώνει.
Δωρεάν ομπρέλες
Στο πανηγύρι που γίνεται κάθε Δεκαπενταύγουστο στα Υστέρνια Τήνου η είσοδος είναι 15 ευρώ, ενώ κάθε χρόνο μαζεύονται περίπου 2.000 πολίτες. Οπως αναφέρουν κάτοικοι του νησιού, τα μεγάλα πανηγύρια στην Τήνο είναι αρκετά οργανωμένα καθώς πέρα από μουσική, φαγητό και ποτό, διαθέτουν προσωπικό για πάρκινγκ, γιατρό, απινιδωτές και σε ορισμένες περιπτώσεις μεταφορά με πούλμαν. Η πρόεδρος του Συλλόγου Υστερνιών, Δασύρα Φρατζέσκα, εξηγεί στην «Κ» πως τα έσοδα από τη συγκεκριμένη διοργάνωση είναι καταλυτικά για τη σωστή λειτουργία και διατήρηση ενός αρκετά δημοφιλούς προορισμού. «Αν δεν υπήρχε αυτό το πανηγύρι είναι πολύ πιθανό ο σύλλογός μας να μην μπορούσε να φροντίζει την παραλία του οικισμού και να παρέχει δωρεάν ομπρέλες για τους λουόμενους. Ούτε να φροντίζει το ιατρείο Υστερνιών ή να παρέχει δωρεάν στέγαση στον αγροτικό γιατρό. Επίσης είμαστε περήφανοι για τις πολιτιστικές μας εκδηλώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού. Αυτά είναι έργα που απολαμβάνει και ο τουρίστας αλλά και ο μόνιμος κάτοικος», σημειώνει.
Νέο μουσείο, παράσταση, θερινό
Η πλειονότητα των συλλόγων που μίλησαν στην «Κ» ανέφεραν πως μέρος των εσόδων από τα πανηγύρια διατίθεται για την οικονομική στήριξη μόνιμων κατοίκων της περιοχής σε οικονομική δυσχέρεια. Επίσης, πολλοί είναι και εκείνοι που τα υπόλοιπα έσοδα τα διαθέτουν για τη διατήρηση της ιστορίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπους τους. Στους Μελιγγούς, ένα ορεινό χωριό του Δήμου Δωδώνης στον νομό Ιωαννίνων, η «Αδελφότητα» σκοπεύει με τα έσοδα από τα 4 γλέντια που διοργάνωσε φέτος να συμβάλει στη δημιουργία του νέου Ιστορικού και Εθνογραφικού Μουσείου Μελιγγιωτών Αδελφοί Πέτρου.
Στο Σχηματάρι Βοιωτίας, ο πολιτιστικός σύλλογος εκεί διέθεσε τα περίπου 10.000 ευρώ που συγκέντρωσε από το μεγάλο πανηγύρι της περιοχής (πάνω από 1.500 παρευρισκόμενοι με δέκα ευρώ είσοδο) στην ετήσια παράσταση του συλλόγου όπου πήραν μέρος κάτοικοι της περιοχής. Τέλος, η αδελφότητα Σκλιβανιτών Ιωαννίνων διέθεσε τα έσοδα από τα δύο πανηγύρια σε πολιτιστικές δράσεις της περιοχής όπως θερινό σινεμά, θέατρο και ημερίδες.
Φωτογραφίες: Shutterstock
rafina_pdf
kalamaria_pdf
kea_pdf
kozani_pdf
dorida_PDF