Ωρα να μιλήσουμε για τον Μαλαπάρτε

Φόρτωση Text-to-Speech…

Ετών δεκαεννέα, πολέμησε στη βαριά τραυματική για την Ιταλία μάχη του Καπορέτο (1917) απέναντι στις δυνάμεις Γερμανίας και Αυστροουγγαρίας. Κουρτ Εριχ Σούκερτ ήταν το όνομά του· Γερμανός πατέρας, βέρα Λομβαρδή μητέρα. Κρυφοβοναπαρτιστής χωρίς αιτία, αυτοβαπτίσθηκε Κούρτσιο Μαλαπάρτε, διαπλάθοντας το επώνυμο του πιο ξακουστού τέκνου της Κορσικής.

Μυαλό δαιμόνιο, πολύστροφο, πένα πολύφερνη, κατ’ επάγγελμα δημοσιογράφος, πρώην αναρχικός, ασπάσθηκε τον μουσολινικό φασισμό (πολύ αργότερα ανένηψε γέρνοντας επιδέξια προς τ’ αριστερά).

Ο δικτάτορας πολύ τον εκτιμούσε, έτσι ανέθεσε στον Μαλαπάρτε παραμονές του δικού μας «ΟΧΙ» να κάνει βόλτες στην Ελλάδα, περιγράφοντας για την Corriere della Sera και για την έγκριτη ενημέρωση του ιταλικού λαού το κλίμα που επικρατούσε. Ο απεσταλμένος του Μπενίτο ασφαλώς γνώριζε ότι ο πόλεμος είχε κηρυχθεί ανεπισήμως τη 15η Αυγούστου. Ο Μαλαπάρτε σκηνοθέτησε αριστοτεχνικά αυτό που θα ήθελαν να διαβάσουν συμπατριώτες του. Αξιος ο μισθός του άθλιου προβοκάτορα: «Θα ξεσπάσει μ’ ένα νεύμα από το Λονδίνο το αιμοδιψές μίσος των Ελλήνων κατά των Ιταλών»· «Ποιος θα προστατεύσει τους εργάτες της Πάτρας και τα παιδιά τους από τη μανία του όχλου;»· «Α, πόσο θα ήθελα να σου κόψω τον λαιμό, λένε τα μάτια τους όταν κοιτούν Ιταλό»· «Οι Ελληνες διδάχθηκαν από τους Τούρκους την άβυσσο βαναυσότητας, δειλίας και προδοσίας». Κατά βάθος θαύμαζε το αρχαίο παρελθόν της Ελλάδας, συμπαθούσε τους πολύπαθους κατοίκους της, αλλά στάθηκε στο ύψος των πατριωτικών περιστάσεων.

Ο σπουδαίος συγγραφέας Μαλαπάρτε κατέλιπε δύο αθάνατα έργα. Το «Καπούτ» γράφτηκε μεσούντος του Β΄ Π.Π., σε μια Ευρώπη θνήσκουσα πάνω σε ερείπια. Περιπλανώμενος πολεμικός ανταποκριτής ο ίδιος, περιγράφει καθηλωτικά το χρονικό μιας πολιτιστικής και ηθικής συντριβής, με ωμότητα και εφεδρείες ανατριχιαστικού σαρκασμού. Γι’ αυτόν «οι νεκροί είναι αθώοι και συνάμα επικίνδυνοι», έλεγε ο χαρακτηρισμένος «εστέτ του θανάτου».

«Το Δέρμα» γεννήθηκε λίγα χρόνια αργότερα, με θέατρο γεγονότων την ελευθερωμένη από τους Αμερικανούς Νάπολη, με τον λαό της πεινασμένο, θρησκόληπτο, εκπορνευμένο, μαχόμενο να επιβιώσει. «Μόνο το τομάρι μας μετράει πια», κυριολεκτεί ο Μαλαπάρτε καταγράφοντας την πολτοποίηση κάθε ανθρώπινης αξιοπρέπειας. «Αυτό μας έμεινε». Υποδόριο μήνυμα απαντοχής: Η κόλαση δεν είναι μόνον οι άλλοι, αφού για τους άλλους μόνον εμείς είμαστε η κόλαση.

Δύο βιβλία που αδαής στα περί βιβλιοκριτικής αλλά με αγαθή προαίρεση προτρέπω να διαβαστούν αυτό το καλοκαίρι, το οποίο ενδέχεται λόγω της καλπάζουσας κλιματικής ανωμαλίας να παραταθεί έως τα πρώτα χιόνια της άνοιξης. Ειδική μνεία για «Το Δέρμα», καθώς ευτύχησε να γυριστεί ταινία από την Ιταλίδα Λιλιάνα Καβάνι με πρωταγωνιστές τους Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, Μπαρτ Λάνκαστερ και την εκτυφλωτική παρουσία της Κλαούντια Καρντινάλε. Για τους ψαγμένους της εποχής ήταν φτυστή η Ωραία Ελένη και μετά το πέρας της προβολής.