Φόρτωση Text-to-Speech…
Πέρα από τις εφιαλτικές σκηνές συγκρούσεων και βίας που ξέσπασαν στη Γαλλία και επεκτάθηκαν σε άλλες χώρες της Ευρώπης, το κρίσιμο πολιτικό ερώτημα που τίθεται είναι για πόσο χρονικό διάστημα μπορεί να διατηρηθεί μια υφιστάμενη πολιτική τάξη πραγμάτων, όταν οι θεσμοί της εξακολουθούν τύποις να λειτουργούν και να διατηρούν το κύρος τους, αλλά χάνουν την εμπιστοσύνη των πολιτών που κυβερνούν.
Σε αυτή τη χώρα των μεγάλων πολιτικών ανατροπών, το ερώτημα δεν τίθεται πρώτη φορά. Στις 27 Ιανουαρίου 1848, ο Γάλλος πολιτικός στοχαστής Aλεξί ντε Τοκβίλ προειδοποιούσε τους συναδέλφους του στη Γαλλική Εθνοσυνέλευση: «Κοιμόμαστε πάνω σε ηφαίστειο, άνεμος επαναστατικός φυσά και η καταιγίδα φαίνεται στον ορίζοντα».
Και ωσάν να άκουσε, θα έλεγε κανείς, «τη βοή των πλησιαζόντων γεγονότων», στις 24 Φεβρουαρίου 1848 ο βασιλιάς της Γαλλίας Λουδοβίκος Φίλιππος παραιτήθηκε. Επαναστάσεις σάρωσαν την Ευρώπη, ο Αψβούργος Αυτοκράτορας Φερδινάνδος Β΄ επίσης παραιτήθηκε υπέρ του ανιψιού του και ο Μέτερνιχ απομακρύνθηκε από την καγκελαρία. Και όταν ο ανιψιός του Βοναπάρτη ανακηρύχθηκε Αυτοκράτωρ Ναπολέων Γ΄ το 1852, η ευρωπαϊκή τάξη του Συνεδρίου της Βιέννης είχε αποκατασταθεί εν τινι μέτρω.
Κατά την επανάσταση του 1848 και την εξέγερση του 1968 η Γαλλία ήταν ένα εθνικό κράτος, που διατηρούσε έντονα τα στοιχεία της ιδιοσυστασίας της, ενώ στις μέρες μας, ως ηγέτιδα χώρα της Ε.Ε., δεν έχει την ελευθερία κινήσεων και δράσεως που διέθετε στο παρελθόν.
Φαίνεται να είχε δίκιο ο Τζουζέπε Τομάζι ντι Λαμπεντούζα όταν έγραφε το 1957 στο μυθιστόρημά του «Ο γατόπαρδος» πως «αν θέλουμε να μείνουν τα πράγματα όπως είναι θα πρέπει να αλλάξουν όλα». Δεν ήταν οραματιστής του μέλλοντος ο Τοκβίλ και ούτε φυσικά σύγχρονος του Τομάζι ντι Λαμπεντούζα, αλλά αντελήφθη πώς ένα φαινομενικά σταθερό καθεστώς μπορεί να καταρρεύσει όταν η συσσωρευμένη δυσαρέσκεια συγκλίνει ξαφνικά με μια κρίση της πολιτικής εξουσίας.
Τον Μάιο του 1968 η εξέγερση ήταν μια μείζων πρόκληση που απείλησε σοβαρά το πολιτικό σύστημα της Γαλλίας. Δεν εξελίχθηκε σε επανάσταση. Η πολιτική τάξη επιβίωσε, αλλά η γαλλική κοινωνία μεταλλάχθηκε. Η εξέγερση επιτάχυνε αλλαγές στην εκπαίδευση, στις εργασιακές σχέσεις, στην οικογενειακή ζωή, στον πολιτισμικό τομέα, στη σχέση των πολιτών με τους θεσμούς.
Η μείζων διαφορά με την επανάσταση του 1848 και την εξέγερση του 1968 και με όσα σήμερα συμβαίνουν είναι ότι στις δύο προαναφερθείσες περιπτώσεις η Γαλλία ήταν ένα εθνικό κράτος, που διατηρούσε έντονα τα στοιχεία της ιδιοσυστασίας της, ενώ στις μέρες μας ως ηγέτιδα χώρα της Ε.Ε. –μαζί με τη Γερμανία– δεν έχει την ελευθερία κινήσεων και δράσεως που διέθετε στο παρελθόν.
Το ισχυρό, επίσης, ενδεχόμενο οι εκλογές της προσεχούς ανοίξεως να αναδείξουν τη Μαρίν Λεπέν πρόεδρο της Γαλλίας περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση, αφού αυτή η μεγάλη χώρα της Ευρώπης λειτουργεί ως πρότυπο πολιτικό προς μίμηση για τα άλλα κράτη της Ενωσης. Μία νίκη της κ. Λεπέν δεν πρόκειται, βεβαίως, να σημάνει διάλυση της Ε.Ε. Αλλά στην κατάσταση παραλυσίας στην οποία έχει περιέλθει η Ευρώπη, ίσως αυτό την οδηγήσει σε ανασύστασή της. Είναι η Γαλλία, ούτως ή άλλως, η χώρα των πολιτικών ανατροπών.