Φόρτωση Text-to-Speech…
Με ομόφωνη συμφωνία όλων των χωρών που απαρτίζουν την Επιτροπή Παγκόσμιας Κληρονομιάς υπερψηφίστηκε η εγγραφή της ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO την Κυριακή 26 Ιουλίου, γεγονός που αποτελεί μία από τις σημαντικότερες διεθνείς διακρίσεις που έχει αποσπάσει η χώρα μας στον τομέα της προστασίας της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς. Η αξία της αναγνώρισης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα καθώς ο Ολυμπος εντάσσεται στον Κατάλογο ως μεικτό αγαθό. Πρόκειται για το τρίτο ελληνικό μνημείο στη συγκεκριμένη απαιτητικότατη κατηγορία της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς, και προϋποθέτει την ταυτόχρονη και πλήρη τεκμηρίωση τόσο της εξαιρετικής πολιτιστικής όσο και της φυσικής αξίας ενός τόπου.
Να θυμίσουμε ότι έως το 2026 και μέχρι πρόσφατα στην Ελλάδα είχαν αναγνωριστεί 21 μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, από τα οποία τα 18 είναι πολιτιστικοί χώροι και τα δύο (Μετέωρα, Χερσόνησος του Αθω) είναι μεικτοί. «Ο φάκελος υποψηφιότητας καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), που εποπτεύεται από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού. Πρόκειται λοιπόν για το προϊόν διατομεακής συνεργασίας και τεχνογνωσίας δύο φορέων», υπογραμμίζει στην «Κ» η υπ. Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
Η ίδια τονίζει ότι «για την υποβολή της μοναδικής υποψηφιότητας μεικτού αγαθού που εξετάστηκε κατά την 48η Σύνοδο της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς στην Μπουσάν της Νότιας Κορέας προηγήθηκαν επανειλημμένες συναντήσεις και αυτοψίες με τους ειδικούς οργανισμούς (όπως το ICOMOS για τα πολιτιστικά μνημεία και την IUCN για τα φυσικά), οι οποίοι εξετάζουν τεχνικά τους φακέλους και εισηγούνται την καταλληλότητα των τόπων που μια χώρα προτείνει».
Ο Ολυμπος κατέχει διαχρονικά κεντρική θέση στην αρχαιοελληνική κοσμοαντίληψη και αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα σύμβολα του ελληνικού πολιτισμού παγκοσμίως. Η παρουσία του στην ομηρική ποίηση, στη Θεογονία του Ησιόδου και στη μεταγενέστερη γραμματεία διαμόρφωσε τη συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας, επηρεάζοντας τη λογοτεχνία, τις τέχνες, τη φιλοσοφία και τη σύγχρονη πολιτιστική δημιουργία.
Παράλληλα, η UNESCO αναγνωρίζει τη μοναδική οικολογική αξία του ως ενός από τους σημαντικότερους πυρήνες βιοποικιλότητας της Ευρώπης. Η ιδιαίτερη γεωμορφολογία του, η γειτνίαση με το Αιγαίο, η μεγάλη υψομετρική διαβάθμιση και η ιστορική του λειτουργία ως παγετώδους καταφυγίου δημιούργησαν ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη εξαιρετικά πλούσιας χλωρίδας και πανίδας.
Στον Ολυμπο καταγράφονται 1.983 φυτικά taxa, περισσότερα από το ένα τέταρτο της ελληνικής χλωρίδας, ενώ φιλοξενείται ιδιαίτερα μεγάλος αριθμός στενοενδημικών ειδών που δεν απαντώνται πουθενά αλλού στον κόσμο. Παράλληλα, το βουνό αποτελεί καταφύγιο για σημαντικά είδη της άγριας πανίδας, όπως η καφέ αρκούδα, το αγριόγιδο, δεκάδες είδη πτηνών, ερπετών και αμφιβίων, επιβεβαιώνοντας τον χαρακτηρισμό του ως μιας πραγματικής «κιβωτού» της βιοποικιλότητας.
Η σύνδεση
Η εγγραφή του Ολύμπου στον κατάλογο αναδεικνύει παράλληλα και τη σημασία του αρχαιολογικού χώρου του Δίου, που είναι στρατηγικά τοποθετημένος στους ανατολικούς πρόποδες του βουνού. «Ας μην ξεχνάμε», σχολιάζει η υπουργός, «ότι ο κορυφαίος αρχαιολόγος και καθηγητής Δημήτρης Παντερμαλής που ταυτίστηκε απόλυτα με τις ανασκαφές στο αρχαίο Δίον, συνέδεε πάντοτε το θρησκευτικό κέντρο των αρχαίων Μακεδόνων και το μεγάλο ιερό του Διός με τον Ολυμπο, το ιερό βουνό».
Αυτή η σύνδεση κατέστησε το Δίον επίσημο χώρο λατρείας για όλο το μακεδονικό βασίλειο. Τα τελευταία χρόνια το ΥΠΠΟ υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρεμβάσεων στον συγκεκριμένο αρχαιολογικό χώρο και στο μουσείο, με στόχο την προστασία, την αποκατάσταση και τη βελτίωση της εμπειρίας των επισκεπτών. Βασική προτεραιότητα αποτέλεσαν τα αντιπλημμυρικά έργα στο αρχαιολογικό πάρκο που έχουν ολοκληρωθεί με προϋπολογισμό 2.850.858 ευρώ.
Εχουν επίσης ολοκληρωθεί τα έργα βελτίωσης των σύγχρονων υποδομών του ελληνιστικού θεάτρου, η κατασκευή και ο εξοπλισμός του νέου πωλητηρίου στον αρχαιολογικό χώρο, η αποκατάσταση και ανάδειξη του οικοδομικού τετραγώνου της Αγοράς, ενώ συνεχίζονται τα έργα για την αποκατάσταση και ανάδειξη των θερμών της Αγοράς και τον εκσυγχρονισμό του αρχαιολογικού μουσείου Δίου.
Παράλληλα, η αναγνώριση της UNESCO ενισχύει τη σημασία των επενδύσεων που πραγματοποιούνται για την προστασία και ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος του Ολύμπου και του Λιτοχώρου.