Φόρτωση Text-to-Speech…
Αμέτρητα άρθρα έχουν περάσει τα τελευταία πέντε χρόνια μπροστά από τα μάτια μου σχετικά με το AI. Κι απ’ τα δικά σας. Είμαι σίγουρη. Μία δέσμη τέτοιων άρθρων βαφτίζει το φτιαγμένο από ανθρώπους «πολυτέλεια». Luxury. Τα μυθιστορήματα που γράφονται από ανθρώπους θα είναι η νέα πολυτέλεια, λένε αμερικανικά δίκτυα. Πλατφόρμα όπου στριμάρεις μουσική, αποφασίζει σήμερα να διαχωρίσει με μία ετικέτα τη μουσική που παρήχθη ή ενισχύθηκε με AI. Τα καλά (και ακριβά) περιοδικά φροντίζουν να έχουν ανθρώπους εικονογράφους κλπ.
Αισθάνομαι ένα κράτημα όταν η ανθρώπινη δημιουργικότητα βαφτίζεται πολυτέλεια, γιατί κανένας άνθρωπος δεν ζει εκτός δημιουργικότητας. Έγινε πολλή δουλειά τον περασμένο αιώνα, δουλειά άρρηκτα συνδέδεμένη με τα δημόσια και δωρεάν πανεπιστήμια, τις δημόσιες βιβλιοθήκες, τις υποτροφίες, τα εκπαιδευτικά Ιδρύματα και (φυσικά!) τη διάδοση του διαδικτύου και του προσωπικού υπολογιστή, προκειμένου να μην είναι πολυτέλεια η πρόσβαση στην Άννα Καρένινα ή στη Σάλι Ρούνι. Τώρα, ζούμε μία εντελώς αλλόκοτη αναδίπλωση.
Ενώ το διαδίκτυο παραμένει μία εξαιρετική πηγή άντλησης γνώσης, ένα αληθινό θησαυροφυλάκιο με έργα τέχνης και πληροφορίες, πολλοί άνθρωποι αδυνατούν να το δουν έτσι. Η σαχλαμάρα, η ψυχασθένεια, η ακραία απομόνωση, ο ναρκισσισμός που προωθούνται από πανίσχυρες τεχνολογίες (αντικοινωνικά δίκτυα + AI), τούς ασκούν έλξη μαγνητική, ενώ, ταυτόχρονα, το «υλικό για χάζεμα» εξαπλώνεται, λόγω ενός ανταγωνισμού προς τα κάτω, στις ενημερωτικές ιστοσελίδες, στις συζητήσεις και σε κάθε πτυχή της κοινωνικής ζωής. Η έλξη που ασκεί η (επικερδής για ελάχιστους) σαχλαμάρα σχετίζεται με την ταξική προέλευση των ανθρώπων, τα ψυχικά και υλικά προβλήματα που ήδη έχουν, το εισόδημά τους και φυσικά τη μόρφωσή τους. Δημιουργούνται, πάλι, πολλές ταχύτητες.
Ναι, μπορεί ν’ «απολαύσει» κανείς βρωμοχυλό από βίντεο και εικόνες, αλλά πόσο απολαυστικό είναι όντως αυτό; Μπορεί να εκχωρήσει κανείς τον κόπο της έκφρασης στο AΙ και να μιλάει πια μόνο με βάση τα σύνολα λέξεων που τού προτείνει το gemini, αλλά τι συμβαίνει στον ψυχισμό του ανθρώπου που κάνει κάτι τέτοιο; Όλ’ αυτά φανερώνουν φτώχεια. Είναι μια φτώχεια σε ερεθίσματα και αυτοπεποίθηση, σε πολιτισμικό κεφάλαιο, σε χρόνο/όρεξη/ενέργεια και προσδοκίες.
Παρακολούθησα πρόσφατες δηλώσεις του Ίλον Μασκ όπου ο τρισεκατομμυριούχος μίλησε για αφθονία (κάτι θα ξέρει). Θα έχουμε τόσο πολύ απ’ όλα όλοι που ούτε τα λεφτά δεν θα έχουν σημασία. Μία αφθονία εικόνων τύπου AI, όμως, δεν σημαίνει τίποτα. Μπορείς ν’ ακούσεις το AI να ψελλίζει Μπαχ και ν’ ακούσεις τους κακεντρεχείς να λένε ότι είναι ολόιδιο με τον Γκλεν Γκουλντ, όμως, κάπου μέσα μας όλοι ξέρουμε πως η αληθινή εμπειρία είναι να μεταβείς στην εκκλησία ή τη φιλαρμονική και να ακούσεις το κομμάτι από έναν άνθρωπο. Και το πιο αστείο είναι πως όλοι οι αληθινά πλούσιοι άνθρωποι ακριβώς αυτό κάνουν. Κι ακριβώς αυτό θέλουν για τα παιδιά τους. Μία ζωή με νόημα και πλούτο ερεθισμάτων «εκεί έξω».
Νόμιζα πως ο στόχος ήταν όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι να μπορούν να διακρίνουν τι στο καλό κάνει έναν Βερμέερ άξιο λόγου. Όσο το δυνατόν περισσότεροι άνθρωποι ν’ αξιωθούν κάποια στιγμή να δούνε έναν πίνακά του από κοντά ή ν’ αποκτήσουν πρόσβαση (δημόσιες βιβλιοθήκες, δημόσια Πανεπιστήμια, πολιτική πολιτισμού) στη γνώση που σε κάνει να θέλεις κάτι τέτοιο. Σήμερα, που η δημοκρατία είναι σε αποδρομή, υποχωρεί και αυτός ο-προφανώς δημοκρατικός- στόχος.
Έτσι, επιχειρείται συστηματικά εκατομμύρια άνθρωποι να πειστούν πως η αυθεντική επαφή με τη δημιουργικότητα, τη δική τους και των άλλων, δεν είναι γι αυτούς, αυτοί προορίζονται για το φθηνιάρικο αντίγραφο. Το φθηνό αντίγραφο, όμως, είναι ανίκανο να δίνει μία αίσθηση σκοπού και να κάνει τη ζωή αξιοβίωτη- ακριβώς επειδή μπορεί να αναπαραχθεί σε πολλαπλές ρέπλικες μέσα σε δευτερόλεπτα. Το χειροποίητο, το αργό, το καμωμένο από άνθρωπο με αποδέκτη τον Άλλον άνθρωπο κάνει ήδη τη μεγάλη επιστροφή. Ελπίζω όχι ως πολυτέλεια.