Σε δέκα χρόνια αλλάζουν πολλά και αυτό θα το συνειδητοποιήσει ο Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος έφτασε το μεσημέρι της Τετάρτης (13/5) στην Κίνα για τη δεύτερη επίσημη επίσκεψη στην χώρα του κόκκινου δράκου ως πρόεδρος των ΗΠΑ. Δεν είναι μόνο ότι οι γεωπολιτικές συνθήκες είναι ιδιαίτερες, λόγω και του πολέμου με το Ιράν, αλλά και το γεγονός ότι η Κίνα του 2026 δεν έχει καμία σχέση με εκείνη του 2017 όταν έκανε το πρώτο του ταξίδι.
Ο Τραμπ θα συναντηθεί με έναν ομόλογό του που έχει ενισχύσει σημαντικά την εξουσία του στο εσωτερικό αλλά και την επιρροή του στο εξωτερικό. Από την πλευρά του ο Σι αντιμετωπίζει έναν ηγέτη που έχει προβεί σε μια ριζική αναθεώρηση της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ, ενώ διανύει την τελευταία του θητεία.
«To 2017 η κινεζική αντιπροσωπεία κατέβαλε τεράστια διπλωματική προσπάθεια προσπαθώντας να μεταδώσει την εντύπωση ότι ο πρόεδρος Σι ήταν γεωπολιτικά ισότιμος του προέδρου Τραμπ. Αυτό που βρίσκω εντυπωσιακό είναι ότι αυτή τη φορά αυτός ο ισχυρισμός δεν είναι απαραίτητος εκ μέρους των Κινέζων», τονίζει στο BBC ο Άλι Γουάιν, ανώτερος σύμβουλος έρευνας για τις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας στο International Crisis Group.
Τι θέλει ο Τραμπ
Για τον Τραμπ το ταξίδι στην Κίνα δεν είναι το ταξίδι που οραματίστηκε. Το αρχικό σχέδιο ήταν η σύνοδος κορυφής, που μετατέθηκε μία φορά, να επικεντρωθεί στις οικονομικές προτεραιότητες και την εθνική ασφάλεια. Και ενώ υπάρχουν σχέδια για νέες εμπορικές συμφωνίες, ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν έχει περιπλέξει τη στρατηγική του Αμερικανού προέδρου.
Με τον πόλεμο στον τρίτο μήνα του, τις τιμές του πετρελαίου στα ύψη και μια ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν να παραμένει αδύνατη, προσώρας, υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα σχετικά με το αν ο Τραμπ μπορεί να πάρει αυτό που θέλει ενώ συνεχίζεται η σύγκρουση.
Είναι βέβαιο ότι ο Τραμπ θα ζητήσει από τον Σι να πιέσει το Ιράν να ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ, καθώς και να ζητήσει από την Τεχεράνη να δώσει το πράσινο φως σε μια ειρηνευτική συμφωνία.
Ωστόσο, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ο Σι βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση και μπορεί ως αντάλλαγμα να ασκήσει πιέσεις για να πετύχει αυτό που θέλει σε ένα ζήτημα σημαντικό για το Πεκίνο: την Ταϊβάν.
Το είπε εξάλλου και ο ίδιος ο Τραμπ: «Νομίζω ότι θα θέσει το θέμα της Ταϊβάν περισσότερο από ό,τι εγώ», είπε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο.
Η αμερικανική στάση στο θέμα της Ταϊβάν είναι αν μη τι άλλο ενδιαφέρουσα. Οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν τη θέση της Κίνας ότι η Ταϊβάν είναι μέρος της Κίνας, αλλά δεν έχουν αναγνωρίσει ποτέ επίσημα την αξίωση του Κομμουνιστικού Κόμματος στο νησί. Επίσης δεσμεύονται από το νόμο να παρέχουν στην Ταϊβάν όπλα για την άμυνά της, αλλά έχουν παραμείνει σκόπιμα ασαφείς σχετικά με το εάν θα επέμβουν στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης.
Κινέζοι αξιωματούχοι υποδέχονται τον Τραμπ στο αεροδρόμιο
(AP Photo/Mark Schiefelbein)
Τι θέλει ο Σι
Το Πεκίνο βλέπει τη σύγκρουση της Ουάσινγκτον με το Ιράν και τις επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ ως μια μοναδική ευκαιρία να εκμεταλλευτεί την κατάσταση, όπως δήλωσαν κινεζικές πηγές στο CNNi τις τελευταίες εβδομάδες.
Το αίσθημα στην Κίνα είναι ότι ο Τραμπ θέλει να παρουσιάσει απτές νίκες στους Αμερικανούς ψηφοφόρους, όπως μαζικές αγορές αμερικανικών γεωργικών προϊόντων και αεροσκαφών Boeing από το Πεκίνο και ότι εδώ κρύβεται μια ευκαιρία.
Η πιο άμεση προτεραιότητα της Κίνας είναι η ενίσχυση της εμπορικής «εκεχειρίας» που επιτεύχθηκε στη Νότια Κορέα.
Παράλληλα το Πεκίνο δηλώνει έτοιμο να χρησιμοποιήσει την τεράστια εγχώρια αγορά του και την κυριαρχία του στην αλυσίδα εφοδιασμού σπάνιων γαιών για να επωφεληθεί οικονομικά. Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει το αίτημα προς τις ΗΠΑ να χαλαρώσουν τους περιορισμούς στις εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας.
Επίσης η Κίνα αναμένεται να πιέσει τις ΗΠΑ να προσαρμόσουν την πολιτική τους στην Ταϊβάν, να εκφράσουν «αντίθεση» στην ανεξαρτησία της και να μειώσουν τις πωλήσεις όπλων στο νησί.
Το Πεκίνο θέλει επίσης οι εταιρείες του, συμπεριλαμβανομένων των κατασκευαστών ηλεκτρικών οχημάτων, να έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση στην αγορά των ΗΠΑ και να αφαιρεθούν από τη μαύρη.
Για τον Σι μια σταθερή σχέση με τις ΗΠΑ θα ενισχύσει την άνοδο της Κίνας. Και με τον Τραμπ στην έδρα του, ο στόχος του είναι να χρησιμοποιήσει την προσωπική τους σχέση για να αμβλύνει τις εντάσεις και ενδεχομένως να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο.
Στόχος οι εμπορικές συμφωνίες
Το εμπόριο θα βρεθεί στο επίκεντρο των επαφών. Ο Τραμπ και ο Σι αναμένεται να ανακοινώσουν μια σειρά συμφωνιών για την αεροδιαστημική, τη γεωργία και την ενέργεια, και να συζητήσουν για τη δημιουργία ενός συμβούλιο εμπορίου ΗΠΑ-Κίνας και ένα συμβούλιο επενδύσεων ΗΠΑ-Κίνας, σύμφωνα με την κύρια αναπληρώτρια γραμματέα Τύπου του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται επίσης να θέσει το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης, με τις ΗΠΑ και την Κίνα να βρίσκονται σε έναν αγώνα δρόμου για την κατασκευή της πιο εξελιγμένης και προηγμένης τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης.
Αμερικανικές και Κινεζικές σημαίες για την υποδοχή του Τραμπ
(AP Photo/Mark Schiefelbein)
Οι ευκαιρίες και οι προκλήσεις
Μένει τώρα να φανεί αν οι ηγέτες των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου θα προσπαθήσουν να δράξουν την ευκαιρία και να αναδιαμορφώσουν την εμπορική τους σχέση.
Για να το πετύχουν αυτό, ο Τραμπ και ο Σι πρέπει να βρουν σημεία επαφής παρότι βρίσκονται σε διαφορετικές πλευρές ενός περίπλοκου γεωπολιτικού τοπίου με σημαντικές οικονομικές προεκτάσεις σε όλο τον πλανήτη.