Οι Αμερικανοί αγοράζουν με δόσεις την καθημερινότητά τους

Το «αγόρασε τώρα, πλήρωσε αργότερα» δεν αφορά πλέον μόνο ένα ζευγάρι παπούτσια, ένα κινητό τηλέφωνο ή μια παρορμητική ηλεκτρονική αγορά. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι υπηρεσίες Buy Now, Pay Later, γνωστές ως BNPL, μετατρέπονται σταδιακά σε μηχανισμό χρηματοδότησης της καθημερινής ζωής, από τον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος και την ασφάλιση υγείας έως το ενοίκιο, τα ψώνια του σούπερ μάρκετ και ακόμη και τις οφειλές προς την εφορία. Η μετατόπιση αυτή αποκαλύπτει μια λιγότερο ανέμελη πλευρά της ταχύτατα αναπτυσσόμενης αγοράς. Το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο εάν οι καταναλωτές προτιμούν την ευκολία των μικρών δόσεων, αλλά εάν καταφεύγουν σε αυτές επειδή δεν μπορούν διαφορετικά να καλύψουν βασικές ανάγκες.

Oπως αναφέρουν οι New York Times, εφαρμογές όπως οι Flex και Zip επιτρέπουν πλέον στους πελάτες να χρηματοδοτούν λογαριασμούς ευρυζωνικών συνδέσεων, ηλεκτρικού ρεύματος, κινητής τηλεφωνίας, νερού και ασφάλισης υγείας, αλλά και πληρωμές στεγαστικών δανείων. Η Affirm, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες του κλάδου, δοκιμάζει σε συνεργασία με την Esusu ένα πρόγραμμα για την πληρωμή του ενοικίου σε δύο δεκαπενθήμερες δόσεις. Το πρόγραμμα προσφέρεται σε επιλεγμένους ενοικιαστές με μηδενικό επιτόκιο και χωρίς προσαυξήσεις καθυστέρησης.

oi-amerikanoi-agorazoyn-medoseis-tin-kathimerinotita-toys-564410848

Οι επιλογές χρηματοδότησης έχουν εξαπλωθεί επίσης σε οδοντιατρεία, κτηνιατρικές και άλλες ιατρικές υπηρεσίες. Η Intuit προχώρησε ακόμη περισσότερο, προωθώντας μέσω του TurboTax το πρόγραμμα «File Now, Pay Later» για φορολογουμένους που δεν μπορούν να εξοφλήσουν άμεσα το ποσό που οφείλουν στην αμερικανική εφορία.

Το συγκεκριμένο προϊόν καλύπτει φορολογικές οφειλές από 200 έως 6.000 δολάρια και προβλέπει αποπληρωμή σε τρεις, έξι ή εννέα μήνες. Σε αντίθεση με τη συνηθισμένη εικόνα των άτοκων BNPL δόσεων, εδώ εφαρμόζεται μεταβλητό ετήσιο επιτόκιο από 15% έως 33%, σύμφωνα με τους όρους της υπηρεσίας.

Το 37% της αγοράς BNPL αφορά έντοκα προϊόντα, καθώς οι εταιρείες διευρύνουν τις δραστηριότητές τους πέρα από τις 4 άτοκες δόσεις.

Η διείσδυση των BNPL δανείων αποτυπώνεται πλέον και στα μεγέθη της αγοράς. Σύμφωνα με έρευνα οικονομολόγων της Federal Reserve, οι έξι μεγαλύτεροι πάροχοι χορήγησαν το 2025 καταναλωτικές πιστώσεις ύψους σχεδόν 160 δισ. δολαρίων, ποσό σχεδόν διπλάσιο σε σύγκριση με δύο χρόνια νωρίτερα. Περίπου το ήμισυ της αγοράς αντιστοιχεί στα κλασικά προγράμματα «pay in four», όπου η αγορά εξοφλείται συνήθως σε τέσσερις άτοκες δόσεις ανά δύο εβδομάδες. Το υπόλοιπο αφορά βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δάνεια, τα οποία μπορεί να συνοδεύονται από τόκο.

Το 63% των πιστώσεων BNPL που χορηγήθηκαν το 2025 είχε μηδενικό επιτόκιο. Το αντίστοιχο ποσοστό, όμως, έφθανε στο 83% το 2020 και το 2021. Αυτό σημαίνει ότι πλέον το 37% της αγοράς αφορά έντοκα προϊόντα, καθώς οι εταιρείες διευρύνουν τις δραστηριότητές τους πέρα από τις τέσσερις άτοκες δόσεις. Παρά την ανάπτυξή της, η αγορά παραμένει μικρή σε σχέση με τις πιστωτικές κάρτες, μέσω των οποίων οι Αμερικανοί πραγματοποιούν ετησίως συναλλαγές άνω των 3 τρισ. δολαρίων. Οι BNPL υπηρεσίες, ωστόσο, συνεχίζουν να αναπτύσσονται με διψήφιους ρυθμούς.

Οι εταιρείες παρουσιάζουν τα προϊόντα ως έναν ευέλικτο τρόπο διαχείρισης της χρονικής απόστασης ανάμεσα στην ημερομηνία πληρωμής ενός λογαριασμού και στην καταβολή του επόμενου μισθού. Για έναν καταναλωτή που περιμένει να πληρωθεί σε λίγες ημέρες, η μετάθεση μιας δόσης μπορεί πράγματι να αποτρέψει μια υπερανάληψη ή μια προσαύξηση καθυστέρησης. Τα στοιχεία όμως δείχνουν ότι για πολλούς χρήστες το πρόβλημα δεν είναι απλώς ο χρονικός προγραμματισμός των πληρωμών. Στην έρευνα της LendingTree για το 2026, το 54% των χρηστών δήλωσε ότι χρειάζεται τα BNPL δάνεια για να τα βγάλει πέρα. Μόλις το 25% διαφώνησε με αυτή τη διαπίστωση.

Η ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στη χρηματοδότηση ενός κινητού τηλεφώνου και στη χρηματοδότηση του ενοικίου είναι ότι το ενοίκιο επιστρέφει κάθε μήνα. Εάν το εισόδημα δεν επαρκεί, η μεταφορά της πληρωμής για μερικές εβδομάδες δεν κλείνει το κενό· απλώς το μεταφέρει στον επόμενο μισθό, μαζί ενδεχομένως με τόκους ή προμήθειες.

Η αγορά BNPL εξελίσσεται έτσι από εργαλείο του ηλεκτρονικού εμπορίου σε ένα είδος «κεφαλαίου κίνησης» για τη μεσαία τάξη. Η πιο ανησυχητική ένδειξη δεν είναι ότι οι καταναλωτές αγοράζουν περισσότερα προϊόντα με δόσεις. Είναι ότι αρχίζουν να αγοράζουν με δόσεις την ίδια την καθημερινότητά τους.