Σε διαδοχικές ανατροπές μέχρι το ναυάγιο των συζητήσεων στο Ισλαμαμπάντ οδηγήθηκαν ΗΠΑ και Ιράν με την Τεχεράνη να διαμηνύει την οριστική της απόφαση να μην προσέλθει στις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις και τον Ντόναλντ Τραμπ να αποδέχεται την πρόταση του Πακιστάν για παράταση της εκεχειρίας που έληγε τα ξημερώματα της Τετάρτης (02:50 ώρα Ελλάδας). Μάλιστα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η κατάπαυση του πυρός θα παραμείνει μέχρι να παραλάβει την επίσημη πρόταση του Ιράν, ωστόσο, μέχρι τότε θα παραμένει και ο ναυτικός αποκλεισμός στο Ορμούζ.
Όπως έγραψε στο Truth Social:
«Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η κυβέρνηση του Ιράν είναι σοβαρά διχασμένη – κάτι που δεν αποτελεί έκπληξη – και κατόπιν αιτήματος του Στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ και του Πρωθυπουργού Σεμπάζ Σαρίφ του Πακιστάν, μας ζητήθηκε να αναστείλουμε την επίθεσή μας κατά του Ιράν έως ότου οι ηγέτες και οι εκπρόσωποί τους καταλήξουν σε μια ενιαία πρόταση. Ως εκ τούτου, έδωσα εντολή στο Στρατό μας να συνεχίσει τον αποκλεισμό και, από κάθε άλλη άποψη, να παραμείνει έτοιμος και σε ετοιμότητα, και θα παρατείνω την κατάπαυση του πυρός έως ότου υποβληθεί η πρότασή τους και ολοκληρωθούν οι συζητήσεις, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Πρόεδρος ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ»
Οι λόγοι που η Τεχεράνη απέρριψε τις συνομιλίες
Από την πλευρά του Ιράν, η άρνηση να στείλει διαπραγματευτές στο Πακιστάν για τις ειρηνευτικές συνομιλίες έχει να κάνει με την επιμονή Τραμπ να κρατάει αποκλεισμένα τα ιρανικά λιμάνια και φυσικά με το αμερικανικό ρεσάλτο, το οποίο η Τεχεράνη χαρακτήρισε ως «παραβίαση της εκεχειρίας».
Μάλιστα, όπως μετέδωσε το κρατικό ενημερωτικό δίκτυο του Tasnim στο Telegram, η απόφαση της Τεχεράνης να μην συμμετάσχει στη συνάντηση της Τετάρτης στο Πακιστάν ήταν οριστική. Και αυτό γιατί όπως ενημέρωσαν οι Ιρανοί τους διαμεσολαβητές στο Ισλαμαμπάντ, οι ΗΠΑ παραβίασαν ένα πλαίσιο 10 σημείων στο οποίο είχαν συμφωνήσει οι δύο πλευρές.
Πρώτον, παραβιάστηκαν πλήρως οι υποχρεώσεις των ΗΠΑ ως προς την κατάπαυση πυρός στον Λίβανο. Επιπλέον, στη διάρκεια του πρώτου κιόλας γύρου συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ, οι Αμερικανοί έθεσαν υπερβολικές απαιτήσεις που ουσιαστικά παραβίασαν το αρχικό πλαίσιο, οδηγώντας τις διαπραγματεύσεις σε πλήρες αδιέξοδο. Παράλληλα, ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε ότι το Ιράν, βάσει του αρχικού πλαισίου εκεχειρίας, θα άνοιγε ξανά τα Στενά του Ορμούζ για την εμπορική ναυτιλία. Ωστόσο, αυτή η κίνηση αντιμετωπίστηκε αμέσως με αυτό που το Ιράν χαρακτήρισε ως «εχθρικές ενέργειες» των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της συνέχισης ενός φερόμενου ναυτικού αποκλεισμού των λιμανιών.
Στις τελευταίες ανταλλαγές μηνυμάτων προκειμένου να γίνουν οι διαπραγματεύσεις του 2ου γύρου στο Ισλαμαμπάντ, οι ΗΠΑ δεν υποχώρησαν στο θέμα του ναυτικού αποκλεισμού, με το Ιράν να απαντά ότι δεν υπήρχε πλέον λόγος συνομιλιών, αφού θα ήταν «χάσιμο χρόνου».
Η απόφαση αρχικά διαβιβάστηκε μέσω του Πακιστανού διαμεσολαβητή και στη συνέχεια το Ιράν ενημέρωσε και επίσημα τις ΗΑΠ, προκειμένου να διασφαλίσει πλήρως τα εθνικά του δικαιώματα.
Η σύσκεψη κορυφής στον Λευκό Οίκο
Την ίδια ώρα, οι Αμερικανοί είχαν σύσκεψη κορυφής στον Λευκό Οίκο. Το βράδυ της Τρίτης, Τζέι Ντι Βανς, Μάρκο Ρούμπιο, Τζάρεντ Κούσνερ, Στιβ Γουίτκοφ εθεάθησαν στην Ουάσινγκτον για έκτακτες συνομιλίες με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, ώστε να σχεδιάσουν το πώς θα κινηθούν μετά το «ναυάγιο» του 2ου γύρου συνομιλιών. Εκεί ελήφθη και η απόφαση για παράταση της εκεχειρίας από τον Τραμπ.
Μάλιστα, διεθνείς αναλυτές «στοιχημάτιζαν» σε παράταση της εκεχειρίας, καθώς όπως σημείωναν «…πολλές φορές η εξέλιξη της ματαίωσης των συνομιλιών αποτελεί τον πιο κλασικό τρόπο να ασκήσεις πίεση στον συνομιλητή σου πριν επανέλθεις στο τραπέζι μαζί του».
Τη δική του σημασία είχε και το ταξίδι που ακύρωσε επ’ αόριστον ο Βανς, ο οποίος ενώ επρόκειτο να αναχωρήσει το πρωί της Τρίτης για την πρωτεύουσα του Πακιστάν, όπου οι συνομιλίες αναμενόταν να συνεχιστούν την Τετάρτη, η αναχώρηση αρχικά αναβλήθηκε και στη συνέχεια ματαιώθηκε.
Στην αρχή οι Αμερικανοί αξιωματούχοι ζητούσαν σαφείς ενδείξεις ότι η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα διαθέτει πλήρη εξουσιοδότηση για την επίτευξη συμφωνίας, προκειμένου να προχωρήσει η διπλωματική διαδικασία.
Ωστόσο, με τις ώρες να περνούν, οι Ιρανοί δεν έδιναν ξεκάθαρη απάντηση λέγοντας πως «δεν έχει ληφθεί τελική απόφαση, καθώς αντιμετωπίζουμε αντιφατικά μηνύματα, ασυνεπή συμπεριφορά και απαράδεκτες ενέργειες από την αμερικανική πλευρά». Σε αυτές οι Ιρανοί στέκονταν κυρίως στον ναυτικό αποκλεισμό και τις επιθέσεις των ΗΠΑ εναντίον ιρανικών σκαφών.
Η «σωτήρια» πρόταση του Πακιστάν
Λίγο νωρίτερα και ενώ οι δύο πλευρές είχαν «παγώσει» το ταξίδι των αξιωματούχων τους στο Ισλαμαμπάντ, το Πακιστάν κάλεσε τόσο τις Ηνωμένες Πολιτείες, όσο και το Ιράν να παρατείνουν την εκεχειρία διάρκειας δύο εβδομάδων, σύμφωνα με δήλωση του υπουργείου Εξωτερικών του Πακιστάν.
Σε συνάντηση με την επιτετραμμένη των ΗΠΑ στο Πακιστάν, Νάταλι Α. Μπέικερ, ο υπουργός Εξωτερικών Ισχάκ Νταρ τόνισε την ανάγκη για διάλογο μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν και δήλωσε ότι το Πακιστάν προέτρεψε τις δύο πλευρές να εξετάσουν το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας, σύμφωνα με τη δήλωση.
Παράλληλα σε ανάρτησή του το Υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν ανέφερε ότι ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Ισχάκ Νταρ υπογράμμισε «τη συνεχή έμφαση του Πακιστάν στον διάλογο και τη διπλωματία ως τα μόνα βιώσιμα μέσα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων και την επίτευξη διαρκούς ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή».
Το Υπουργείο Εξωτερικών τόνισε την ανάγκη για συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν, προτρέποντας τις δύο πλευρές να εξετάσουν το ενδεχόμενο παράτασης της εκεχειρίας και να δώσουν μια ευκαιρία στον διάλογο και τη διπλωματία.