Του Πατριάρχη
Ονομάζεται Γιούρι. Είναι 52 ετών και πουλάει λαχανικά στη Χερσώνα. Δεν φορούσε στολή, δεν κρατούσε όπλο, δεν βρισκόταν σε στρατιωτική εγκατάσταση. Ξεφόρτωνε κιβώτια από το αυτοκίνητό του, έχοντας δίπλα του τη σύζυγό του. Αυτά ήταν αρκετά για να επιλεγεί ως στόχος από έναν Ρώσο χειριστή μη επανδρωμένου αεροσκάφους.
Το βίντεο είναι ανατριχιαστικό. Το ρωσικό drone χαμηλώνει, πλησιάζει τον άνθρωπο και τον κυνηγάει γύρω από το αυτοκίνητο του. Ο Γιούρι τρέχει για να σωθεί, αλλά ο Ρώσος χειριστής επιμένει. Δεν πρόκειται για λάθος συντεταγμένες, ούτε για το γνωστό άλλοθι των «παράπλευρων απωλειών». Κάποιος παρακολουθούσε ζωντανά έναν άοπλο μανάβη να προσπαθεί να κρυφτεί και αποφάσισε να τον σκοτώσει. Το drone εξερράγη και ο άνθρωπος σώθηκε από τύχη, τραυματισμένος από θραύσματα στα πόδια και στην πλάτη. Το Reuters διασταύρωσε την τοποθεσία του βίντεο, ενώ η Ρωσία δεν μπήκε καν στον κόπο να απαντήσει επί της ουσίας.
Δυστυχώς αυτό που συνέβη δεν αποτελεί εξαίρεση. Στη Χερσώνα και στη Ζαπορίζια έχει αποκτήσει όνομα. Οι κάτοικοι το αποκαλούν «σαφάρι ανθρώπων». Ρώσοι χειριστές στέλνουν μικρά οπλισμένα drones πάνω από συνοικίες, δρόμους και αγορές, αναζητώντας ανθρώπους που περπατούν, οδηγούν, κάνουν ποδήλατο, πάνε στις δουλειές τους ή περιμένουν το λεωφορείο. Επιτίθενται ακόμη και σε ασθενοφόρα, διασώστες, καταστήματα τροφίμων, ανάπηρους, μητέρες με παιδιά και συνεργεία που επισκευάζουν δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτρισμού.
Η Human Rights Watch τεκμηρίωσε δεκάδες επιθέσεις και εξέτασε 83 βίντεο, αρκετά από τα οποία είχαν αναρτηθεί σε λογαριασμούς που συνδέονται με ρωσικές στρατιωτικές μονάδες. Το σημαντικότερο εύρημα είναι πως οι χειριστές μπορούσαν να γνωρίζουν ότι οι στόχοι τους ήταν άμαχοι. Δεν πυροβολούσαν σκιές. Έβλεπαν πρόσωπα, ρούχα, ποδήλατα, σακούλες με ψώνια. Έβλεπαν τον φόβο και πατούσαν το κουμπί. Η οργάνωση κατέληξε ότι πρόκειται για εγκλήματα πολέμου και για μια ευρύτερη στρατηγική τρομοκράτησης του άμαχου πληθυσμού.
Ακόμη πιο ανατριχιαστική είναι η διαπίστωση της ανεξάρτητης επιτροπής έρευνας του ΟΗΕ. Οι συστηματικές ρωσικές επιθέσεις με drones εναντίον αμάχων στη Χερσώνα και την Ζαπορίζια, συνιστούν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου. Δεν πρόκειται, συνεπώς, για ουκρανική προπαγάνδα, όπως θα σπεύσουν να ισχυριστούν οι απανταχού πρόθυμοι συνήγοροι παπαγάλοι του Κρεμλίνου. Πρόκειται για διεθνώς τεκμηριωμένο μοτίβο εγκληματικής δράσης.
Δεν μπορώ να ξέρω τι ακριβώς αισθάνεται κάθε Ρώσος χειριστής την ώρα που κυνηγάει έναν μανάβη, έναν μαθητή ή μια μητέρα που κρατάει το παιδί της. Όταν όμως τέτοιες επιθέσεις καταγράφονται, δημοσιοποιούνται και συνοδεύονται από χλευαστικά σχόλια, η απόσταση ανάμεσα στη στρατιωτική επιχείρηση και στη διασκέδαση του σαδιστή εξαφανίζεται.
Η ρωσική εισβολή διανύει τον πέμπτο χρόνο της και ο λογαριασμός μεγαλώνει και για την ίδια τη Ρωσία. Το 2025 η Μόσχα διέθεσε περίπου $190 δισεκατομμύρια για στρατιωτικές δαπάνες, ποσό που αντιστοιχούσε στο 7,5% του ΑΕΠ της. Χιλιάδες οικογένειες υποδέχονται φέρετρα, η οικονομία στραγγαλίζεται από τις ανάγκες του πολέμου και μια ολόκληρη χώρα υποθηκεύεται στις αυτοκρατορικές εμμονές του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι κόπωση, ίσες αποστάσεις και εκκλήσεις προς «όλες τις πλευρές». Απαιτούνται αυστηρότερες κυρώσεις, περιορισμός των εσόδων που χρηματοδοτούν τον πόλεμο, περισσότερη αεράμυνα για την Ουκρανία και προσωπική δίωξη όσων διατάζουν ή εκτελούν εγκλήματα. Η Ρωσία δεν θα σταματήσει επειδή συγκινήθηκε από τον τραυματισμένο μανάβη. Θα σταματήσει μόνο όταν το κόστος της βαρβαρότητας γίνει μεγαλύτερο από το όφελος που νομίζει ότι αποκομίζει.