Φόρτωση Text-to-Speech…
Τα ψυχικά προβλήματα μιας συγκεκριμένης συνομοταξίας συνανθρώπων μας τα ξέραμε οι περισσότεροι εδώ και χρόνια. Τώρα απλώς τα μαθαίνουν κι οι ξένοι, όπως ο Αλμπέρτο Μπρινιόλι, ο οποίος μετά την ήττα από τον Παναθηναϊκό με 2-0 δέχθηκε ιντερνετικό μήνυμα από άνθρωπο το οποίο έγραφε «να σου πεθάνει το παιδί ρε γ…».
Ο Ιταλός τερματοφύλακας γνωστοποίησε το συμβάν με ανάρτησή του στην οποία έγραψε: «Το να εύχεσαι θάνατο για το παιδί κάποιου είναι απαράδεκτο. Καμία οπαδική προτίμηση, αντιπαλότητα ή αποτέλεσμα αγώνα δεν μπορεί να δικαιολογήσει τέτοιου είδους λόγια. Ούτε στον αθλητισμό ούτε στη ζωή. Αυτό δεν έχει απολύτως καμία σχέση με το ποδόσφαιρο. Δεν πρόκειται να μείνω σιωπηλός».
Ζούμε ανάμεσά τους
Τέτοιου είδους περιστατικά συναντάμε πάμπολλα καθημερινά στη δημόσια σφαίρα. Ανθρώπους δηλαδη οι οποίοι, καλυπτόμενοι πίσω από την ανωνυμία ή την ψευδωνυμία τους, ξερνάνε απρέπειες και χυδαιότητες όχι απλώς χωρίς ντροπή αλλά χωρίς καν σκέψη. Δεν τολμώ να γράψω καν την λέξη «ενσυναίσθηση», διότι στους συγκεκριμένους μάλλον θα θυμίζει λογοτεχνικό ρεύμα του 19ου αιώνα ή χάσταγκ ενός νέου τρεντ στο TikTok.
Η ιστορία αυτή δεν είναι καινούργια ή πρωτοφανής. Είναι τόσο παλιά όσο κι ο άνθρωπος, απλώς με την τεχνολογική εξάπλωση των τελευταίων ετών ξεσκεπάστηκε και είναι πλέον ορατό απ’ όλους το πλήρες φάσμα της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης, και μαζί μ’ αυτό και οι στρεβλές, σκοτεινές και άρρωστες πλευρές του όπως αυτή. Ναι, οι άνθρωποι βρίζουν. Βρίζουν στον δρόμο, στο σπίτι τους, στο γήπεδο, βρίζουν γενικώς και ρίχνουν ευθύνες στους άλλους για να ξορκίσουν ή να ξεχάσουν για λίγο το στραβό μονοπάτι που έχει πάρει η δική τους ζωή.
Μερικές φορές το απλό βρίσιμο μπορεί να είναι και χαλαρωτικό ή εξαγνιστικό. Οταν δεν απευθύνεται κάπου συγκεκριμένα ή είναι στον καθρέφτη, μέχρι και αγχολυτικό το λες. Οταν όμως γίνεται επαναλαμβανόμενα, χυδαία, αναίτια και άκριτα σε σημείο προσβολής των ιερών και οσίων του άλλου, ε, τότε το πρόβλημα είναι βαθύ, πλατύ και η μη αντίδραση κάνει τη σπίθα του πυρκαγιά ανεξέλεγκτων διαστάσεων.
Homo homini lupus
Οι δημοσιογράφοι έχουμε συνήθειο, όταν τέτοιου είδους συμπεριφορές γίνονται γνωστές, όπως λ.χ. στην περίπτωση του Μπρινιόλι, να «ξεμπερδεύουμε» κάνοντας λόγο για «ανεγκέφαλους». Αυτή η λάιτ περιγραφή εξασφαλίζει τα «κλικ» στο θέμα, αλλά δεν κάνει τίποτα για το ίδιο. Οχι ότι οι δημοσιογράφοι μπορούν να κάνουν κάτι παραπάνω από μια ελαφριά «δημόσια καταγγελία», να δηλώσουν –με αυτόν τον λάιτ τρόπο– τον αποτροπιασμό τους για τέτοιου είδους αντιδράσεις και να κάνουν μια γενικόλογη δημόσια έκκληση στο πουθενά για «συμμόρφωση» ή «ανάγκη αυστηροποίησης του πλαισίου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε θέματα που αφορούν υβριστικά σχόλια». Ωστόσο το να μην περιγράφονται οι χυδαιολογούντες ως ακριβώς αυτό που είναι, ούτως ειπείν άνθρωποι εκτός του αποδεκτού κοινωνικού πλαισίου, δεν κάνει τη ζούγκλα των ΜΚΔ λιγότερο πυκνή ή λιγότερο βρώμικη.
Ηθική κατάρρευση
Η αίσθηση της ατιμωρησίας που αισθάνονται όσοι γράφουν τέτοια πράγματα, είναι υπαρκτή. Αλλά ακόμα κι αν υπήρχε ένας αλγόριθμος που αυτόματα θα τους κατέγραφε, θα τους ταυτοποιούσε και ακολούθως θα τους έφερνε αντιμέτωπους ακόμα και με ποινικές ευθύνες, πάλι οι άνθρωποι αυτοί θα υπέκυπταν στη λαγνεία του «έξις δευτέρα φύσις» και θα έβρισκαν τις κατάλληλες διαδικτυακές «μάσκες» για να συνεχίζουν. Γιατί, δυστυχώς, σε μια χώρα στα πρόθυρα της ηθικής κατάρρευσης, όλες οι ηθικολογίες μοιάζουν φτηνές και γελοίες. Γιατί αυτό τον καιρό αυτόν τον «πολιτισμό» εξάγουμε, απλώς από χθες το ξέρουνε κι οι Ιταλοί.