«Χρειαζόμαστε ιδέες». Με αυτό το μήνυμα, ανώτερος αξιωματικός της αμερικανικής στρατιωτικής διοίκησης που διεξάγει τον πόλεμο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά του Ιράν ζήτησε προτάσεις από στρατιωτικούς αναλυτές για νέους τρόπους άσκησης πίεσης στην Τεχεράνη, σύμφωνα με δημοσίευμα στο CNN.
«Αναζητούμε νέους, δημιουργικούς και μη συμβατικούς τρόπους για να πιέσουμε και να τιμωρήσουμε το Ιράν», έγραψε αξιωματικός της υπηρεσίας πληροφοριών της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM) σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που εστάλη την περασμένη Τετάρτη σε ευρεία ομάδα στρατιωτικών αναλυτών, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει το περιεχόμενο του μηνύματος.
Δεύτερη πηγή επιβεβαίωσε ότι ανώτερος αξιωματικός του αμερικανικού στρατού απέστειλε την περασμένη εβδομάδα αντίστοιχο αίτημα, ζητώντας νέες ιδέες για την αντιμετώπιση του Ιράν.
Η ασυνήθιστη αυτή προσπάθεια συλλογής προτάσεων μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αποτελεί ένδειξη των περιορισμένων –και ενδεχομένως δύσκολων πολιτικά– επιλογών που διαθέτει ο Τραμπ για να αναγκάσει το Ιράν να αποδεχθεί συμφωνία με τους δικούς του όρους.
Αναζητώντας εναλλακτικές λύσεις, αξιωματούχος της CENTCOM ξεκίνησε τη διαδικασία ανταλλαγής ιδεών μέσω e-mail, προκειμένου να διαπιστώσει αν υπάρχει διαφορετική προσέγγιση. Η δεύτερη πηγή ανέφερε ότι η διοίκηση εξετάζει «όλες τις επιλογές», αναγνωρίζοντας την ανάγκη επανεκτίμησης της στρατηγικής.
Ο εκπρόσωπος της CENTCOM, πλοίαρχος Τίμοθι Χόκινς, δήλωσε ότι «η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ έχει μακρά ιστορία στη σκέψη και την εφαρμογή καινοτόμων τρόπων δράσης».
«Ο ναύαρχος Κούπερ, ειδικότερα, απευθύνεται σε μέλη της ομάδας μας ανεξαρτήτως βαθμού, προκειμένου να επιτυγχάνονται τα υψηλότερα δυνατά επίπεδα επιχειρησιακής απόδοσης», ανέφερε.
Νέα απειλή για επιθέσεις και αναζήτηση διεξόδου
Το μήνυμα εστάλη πριν από την απειλή του Τραμπ για νέα πλήγματα κατά του Ιράν, τα οποία τελικά ανέστειλε το Σαββατοκύριακο, μετά την παρέμβαση περιφερειακών ηγετών –κυρίως του διαδόχου του σαουδαραβικού θρόνου– που τον κάλεσαν να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση.
Επί εβδομάδες, οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιούν αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν με στόχο να περιορίσουν την ικανότητά του να απειλεί τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ και να οδηγήσουν την Τεχεράνη πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ένδειξη επίτευξης συμφωνίας.
Ο Τραμπ εξετάζει την εντατικοποίηση της στρατιωτικής εκστρατείας, πιθανώς με την επανέναρξη σφοδρών επιθέσεων εναντίον των εναπομεινασών πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν, οι οποίες είχε ισχυριστεί ότι είχαν «εξολοθρευτεί» από τα περυσινά πλήγματα.
Δύο πηγές που γνωρίζουν τον σχεδιασμό ανέφεραν ότι ο αμερικανικός στρατός προετοιμάζεται ενεργά για επιθέσεις στο όρος Πίκαξ και σε άλλες ιρανικές εγκαταστάσεις που θεωρείται ότι περιέχουν πυρηνικό υλικό ή εξοπλισμό.
Ωστόσο, ακόμη και με τα ισχυρότερα συμβατικά όπλα των ΗΠΑ, οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι μόνο πύραυλοι και βόμβες πιθανότατα δεν θα είναι αρκετοί, καθώς οι εγκαταστάσεις βρίσκονται βαθιά κάτω από το έδαφος.
Για την πλήρη καταστροφή τους, οι ΗΠΑ πιθανότατα θα χρειάζονταν χερσαίες δυνάμεις – ένα τεράστιο ρίσκο που ο Τραμπ έχει μέχρι σήμερα αποφύγει, ενώ υπάρχουν παράλληλα ερωτήματα σχετικά με τη διαφάνεια της κυβέρνησής του για τις απώλειες Αμερικανών στρατιωτών.
Μέχρι στιγμής, 18 Αμερικανοί στρατιωτικοί έχουν σκοτωθεί στις επιχειρήσεις.
Η αναζήτηση μιας «νίκης» χωρίς παρατεταμένο πόλεμο
Σύμφωνα με άλλη πηγή, ο Τραμπ εξετάζει ακόμη και επιθέσεις περισσότερο συμβολικού χαρακτήρα, «σαν επίδειξη πυροτεχνημάτων», οι οποίες θα μπορούσαν να πλήξουν τις ίδιες ή παρόμοιες εγκαταστάσεις με εκείνες που αποτέλεσαν στόχο έναν χρόνο νωρίτερα.
Στόχος θα ήταν μια συμβολική νίκη που θα του επέτρεπε να αποχωρήσει από τον πόλεμο χωρίς να έχει επιτύχει έναν από τους αρχικούς του στόχους: την εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
Ωστόσο, μια τέτοια κίνηση δύσκολα θα έλυνε το βασικό ζήτημα της σύγκρουσης: τις απαιτήσεις του Ιράν σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ.
«Στο τέλος της ημέρας, ο πρόεδρος θα θέλει συμφωνία. Ετσι θα συνεχίσει να αναζητά τρόπους να δείξει σκληρή στάση και ταυτόχρονα να απεμπλακεί από αυτή την κατάσταση», δήλωσε μία από τις πηγές που γνωρίζουν τις πρόσφατες συζητήσεις σχεδιασμού.
«Κάποιες φορές χρειάζονται δημιουργικά μυαλά – ιδιαίτερα όταν εξαντλούνται οι συμβατικές επιλογές», πρόσθεσε η ίδια πηγή.
Οι περιορισμοί της αεροπορικής ισχύος
Τόσο η CIA όσο και η Υπηρεσία Πληροφοριών Αμυνας των ΗΠΑ έχουν εκτιμήσει πρόσφατα ότι οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί που πραγματοποιεί η Ουάσιγκτον είναι απίθανο να αλλάξουν τη διαπραγματευτική στάση της Τεχεράνης.
Ο ανώτατος στρατιωτικός σύμβουλος του προέδρου, ο αρχηγός του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, έχει επίσης δηλώσει δημόσια ότι οι αεροπορικές επιδρομές από μόνες τους δεν αρκούν για να επιτευχθούν όλοι οι στόχοι που έχει θέσει ο Τραμπ.
«Η αεροπορική ισχύς έχει τα όριά της», τόνισε ο Κέιν απευθυνόμενος σε βουλευτές τον περασμένο μήνα.
Οι επιλογές κλιμάκωσης έχουν παρουσιαστεί στον Τραμπ εδώ και μήνες και έχουν συζητηθεί εκτενώς, ενώ επιπλέον στρατιωτικές δυνάμεις έχουν μεταφερθεί στην περιοχή εν αναμονή πιθανής εντολής.
Ενα σχέδιο της CENTCOM προβλέπει μαζικούς βομβαρδισμούς διάρκειας μίας ή δύο εβδομάδων με στόχο την καταστροφή των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Το δίλημμα των χερσαίων επιχειρήσεων
Ο Τραμπ έχει μέχρι στιγμής αποφύγει την κλιμάκωση, εν μέρει λόγω των ανησυχιών του στρατηγού Κέιν για τη μείωση των αποθεμάτων αντιαεροπορικών αναχαιτιστικών πυραύλων.
Αλλοι αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει για τον κίνδυνο μεγάλου αριθμού απωλειών αμάχων, εάν ο πρόεδρος υλοποιήσει τις απειλές του για επιθέσεις σε υποδομές όπως γέφυρες και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης νερού.
Αλλη επιλογή θα ήταν η αποστολή χερσαίων αμερικανικών δυνάμεων, απειλή που ο Τραμπ έχει επανειλημμένα διατυπώσει, μιλώντας ακόμη και για κατάληψη της στρατηγικής νήσου Χαργκ ή για την απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
Μια τέτοια επιλογή, όμως, θα παραβίαζε βασική υπόσχεση προς τη βάση του κινήματός του MAGA.
«Δεν θα σας στείλω να πολεμήσετε και να πεθάνετε σε ανόητους ξένους πολέμους που δεν τελειώνουν ποτέ», είχε δηλώσει σε προεκλογική συγκέντρωση στην Πενσυλβάνια το 2024.
Η άλλη εναλλακτική είναι η αποδοχή ενός επικίνδυνου status quo: συνεχείς κύκλοι επιθέσεων και αντεπιθέσεων με το Ιράν, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν περισσότερες αμερικανικές απώλειες και να αφήσουν τα Στενά του Ορμούζ σε μόνιμη κατάσταση κρίσης, θυμίζοντας τους «αιώνιους πολέμους» που ο ίδιος ο Τραμπ έχει επικρίνει.
«Νομίζω ότι απλώς θέλουμε να νικήσουμε», δήλωσε ο Τραμπ σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Παρασκευή, όταν ρωτήθηκε για το τέλος του πολέμου.
«Θα τους πλήττουμε πολύ σκληρά και κάποια στιγμή θα πουν: “Δεν μπορούμε να το αντέξουμε άλλο”», πρόσθεσε.