Δεκαπέντε νέοι επιδιώκουν την καταδίκη του καναδικού κράτους για αδράνεια απέναντι στην κλιματική κρίση, σε μια πρωτόγνωρη για τη χώρα δίκη, που ξεκινά σήμερα ενώπιον ομοσπονδιακού δικαστηρίου στο Βανκούβερ.
Οι 15 ενάγοντες, ηλικίας 17 έως 25 ετών, προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη, όπως κάνουν όλο και συχνότερα νέοι ακτιβιστές σε όλο τον κόσμο, προκειμένου να αναγκάσουν κυβερνήσεις και επιχειρήσεις να αναλάβουν δράση για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. «Θέλω επιτέλους να μπορέσω να εκφραστώ ενώπιον του δικαστηρίου και να ακουστεί η φωνή μου», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η 19χρονη Σαντί Βιπόντ από το Κάλγκαρι. «Το μέλλον μας και τα δικαιώματά μας αξίζουν να αγωνιστούμε για αυτά», πρόσθεσε.
Η δίκη «La Rose» (από το όνομα μίας εκ των εναγουσών) αναμένεται να διαρκέσει πέντε εβδομάδες. Οι νέοι θα προσπαθήσουν να αποδείξουν ότι το κράτος παραβιάζει τα συνταγματικά δικαιώματά τους στη ζωή, στην ελευθερία και την ασφάλεια, καθώς δεν τους προστατεύει από την «υπαρξιακή απειλή» της κλιματικής αλλαγής.
Ζητούν λοιπόν από το δικαστήριο να υποχρεώσει την καναδική κυβέρνηση να ενισχύσει το σχέδιό της για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και να τηρήσει τους στόχους της. Το ισχύον σχέδιο προβλέπει μείωση των εκπομπών κατά 40% έως 45% μέχρι το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2005 – ωστόσο η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει ότι ο στόχος δεν θα επιτευχθεί.
Στη δίκη αναμένεται να καταθέσουν επιστήμονες, γιατροί και μηχανικοί, αναλύοντας τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στη σωματική και την ψυχική υγεία των νέων. Η δίκη αναμένεται να ολοκληρωθεί στα τέλη Φεβρουαρίου του 2027.
Οι Αρχές θεωρούν ότι «η κλιματική κρίση είναι πολιτικό πρόβλημα», σημείωσε η δικηγόρος των εναγόντων Κάθριν Μπόις Πάρκερ. Οπως τόνισε, ωστόσο, πρόκειται και για «νομικό ζήτημα», το οποίο μπορεί να εξεταστεί από δικαστήριο όταν οι ενέργειες μιας κυβέρνησης βλάπτουν τους πολίτες της.
Τα τελευταία χρόνια έχουν κατατεθεί εκατοντάδες προσφυγές διεθνώς με στόχο να υποχρεωθούν τα κράτη να λάβουν μέτρα για το κλίμα. Ορισμένες έχουν μάλιστα σημειώσει σημαντικές επιτυχίες, μεταξύ άλλων στην Ολλανδία και τη Νότια Κορέα.
Το 2021, με μια ιστορική απόφασή του, το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας είχε διατάξει την κυβέρνηση να ενισχύσει τους στόχους μείωσης των εκπομπών, επικαλούμενο τα θεμελιώδη δικαιώματα των νεότερων γενεών.
Σύμφωνα με τη Μαρία Αντόνια Τίγκρε, από το Κέντρο Δικαίου για την Κλιματική Αλλαγή Sabin (Sabin Center for Climate Change Law), του Πανεπιστημίου Κολούμπια, η γερμανική υπόθεση αλλά και η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης το 2025 για την υποχρέωση των κρατών να προστατεύουν το κλίμα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την καναδική Δικαιοσύνη.
Δασικές πυρκαγιές, πλημμύρες και ακραίες θερμοκρασίες είναι ορισμένες από τις επιπτώσεις για τις οποίες οι 15 νέοι θα μιλήσουν στο δικαστήριο.
Η δίκη διεξάγεται ενώ ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, που ανέλαβε την εξουσία τον Μάρτιο του 2025, έχει καταργήσει περιβαλλοντικά μέτρα του προκατόχου του, Τζάστιν Τριντό, όπως ο φόρος άνθρακα για τα φυσικά πρόσωπα και το ανώτατο όριο εκπομπών του πετρελαϊκού τομέα.
Εν μέσω εμπορικής αντιπαράθεσης με τις ΗΠΑ, ο Κάρνεϊ επιδιώκει να προωθήσει μεγάλα έργα, κυρίως στον ενεργειακό τομέα, ώστε να μειώσει την εξάρτηση του Καναδά από τον νότιο γείτονά του, δίνοντας μικρότερη προτεραιότητα στις κλιματικές δεσμεύσεις της προηγούμενης κυβέρνησης.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, AFP