Νέο εκτελεστικό διάταγμα του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, προβλέπει σαρωτικές αλλαγές στις συστάσεις για τον παιδικό εμβολιασμό.
Τα σχέδιά του θα έχουν ως αποτέλεσμα να συστήνονται συνολικά λιγότερα εμβόλια, ενώ το συνδυασμένο εμβόλιο κατά της ιλαράς, της παρωτίτιδας και της ερυθράς (MMR) θα αντικατασταθεί από τρεις ξεχωριστές δόσεις. Παράλληλα, όλα τα παιδικά εμβόλια θα πρέπει να χορηγούνται, «στον μέγιστο εφικτό βαθμό», σε ξεχωριστές ιατρικές επισκέψεις.
Υπάρχει επιστημονική βάση για τις προτάσεις αυτές; Και ποιες θα είναι οι πιθανές επιπτώσεις τους εντός και εκτός των αμερικανικών συνόρων;
Τι αντίκτυπο θα έχει το διάταγμα στις ΗΠΑ
Το βασικό αποτέλεσμα θα είναι η «σύγχυση των γονέων», δήλωσε στο Reuters ο δρ Ααρον Μίλστοουν της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής, καθώς τα αντικρουόμενα μηνύματα είναι πιθανό να προκαλέσουν καθυστερήσεις στους εμβολιασμούς.
Κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας καθυστέρησης, κάποια παιδιά μπορεί να προσβληθούν από ασθένειες που μπορούν να προληφθούν με εμβολιασμό. Τα κρούσματα ιλαράς στις ΗΠΑ βρίσκονται ήδη στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 ετών.
Το εκτελεστικό διάταγμα δεν έχει άμεση νομική ισχύ για τους πολίτες. Ωστόσο, είναι πιθανό να ασκήσει πίεση στις πολιτείες να τροποποιήσουν τις απαιτήσεις τους, βάσει των οποίων τα παιδιά πρέπει να είναι εμβολιασμένα προτού φοιτήσουν στα σχολεία. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο για δικαστικές προσφυγές κατά πολιτειών που έχουν θεσπίσει τις δικές τους συστάσεις για τον εμβολιασμό.
Τι θα συμβεί σε άλλες χώρες
Οι νέες συστάσεις είναι απίθανο να υιοθετηθούν από άλλες χώρες, δήλωσε ο Μπεν Κάστζαν-Ντάμπους, επίκουρος καθηγητής παγκόσμιας υγείας και ανάπτυξης στη London School of Hygiene & Tropical Medicine.
«Καμία χώρα δεν θα ήθελε να αντιμετωπίσει τις αναπόφευκτα δαπανηρές επιχειρήσεις αντιμετώπισης μιας επιδημίας που θα προέκυπτε ως αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής απόφασης», τόνισε.
Ωστόσο, όπως οι ασθένειες, έτσι και οι ιδέες περνούν εύκολα τα σύνορα. Ο βραχυπρόθεσμος κίνδυνος είναι οι γονείς σε άλλες χώρες να σχηματίσουν την εσφαλμένη εντύπωση ότι τα εμβόλια δεν είναι ασφαλή και να καθυστερήσουν ή να αποφύγουν τον εμβολιασμό, θέτοντας σε κίνδυνο τα ίδια τους τα παιδιά.
Ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος είναι η παραπληροφόρηση να οδηγήσει σε χαμηλότερα ποσοστά εμβολιασμού σε επίπεδο πληθυσμού και να δούμε παγκοσμίως την επανεμφάνιση ασθενειών που μπορούν να προληφθούν.
«Υπάρχει κίνδυνος τα συγκεχυμένα μηνύματα να επηρεάσουν ανθρώπους και εκτός ΗΠΑ», δήλωσε ο καθηγητής Αντριου Πόλαρντ, διευθυντής του Oxford Vaccine Group. «Η εμπιστοσύνη στα εμβόλια και ο εμβολιασμός είναι κρίσιμης σημασίας για την υγεία ενός πληθυσμού», σημείωσε ακόμη.
Λίγο μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπερασπίστηκε την επιστημονικά τεκμηριωμένη διαδικασία που χρησιμοποιείται για τον καθορισμό των προγραμμάτων παιδικού εμβολιασμού στις χώρες όλου του κόσμου.
Ο εκπρόσωπος του ΠΟΥ, Ταρίκ Γιασαρέβιτς, δήλωσε σε ενημέρωση δημοσιογράφων στη Γενεύη ότι είναι σημαντικό οι συστάσεις για τα προγράμματα εμβολιασμού να διαμορφώνονται από ανεξάρτητους ειδικούς και να είναι «απαλλαγμένες από επιρροές της βιομηχανίας και της πολιτικής».
«Οταν αυτά τα πρότυπα δεν τηρούνται, μπορεί να διαβρωθεί η εμπιστοσύνη στα εμβόλια, στους ειδικούς υγείας και στους επιστημονικούς θεσμούς, όπως ο ΠΟΥ», πρόσθεσε.
Γιατί το κάνει αυτό ο Τραμπ;
Ο ίδιος ο Τραμπ έχει επανειλημμένα αναπαράγει καταρριφθέντες ισχυρισμούς ότι ο εμβολιασμός προκαλεί αυτισμό.
Ο υπουργός Υγείας των ΗΠΑ, Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ, είναι ένας από τους πλέον γνωστούς σκεπτικιστές απέναντι στα εμβόλια και εδώ και χρόνια ενισχύει την παραπληροφόρηση σχετικά με αυτά. Μελέτη διαπίστωσε ότι το 2021 ήταν ο σημαντικότερος «υπερδιαδότης» παραπληροφόρησης για τα εμβόλια κατά της Covid-19 στο Twitter (πλέον ονομάζεται X).
Ο Κένεντι έχει επιχειρήσει να αναδιαμορφώσει τα προγράμματα εμβολιασμού στις ΗΠΑ, αλλά οι προσπάθειές του έχουν μπλοκαριστεί από ομοσπονδιακό δικαστή.
Προκαλεί αυτισμό το εμβόλιο MMR;
Οχι. Υπάρχουν «ισχυρές αποδείξεις ότι δεν υπάρχει σύνδεση», δήλωσε η Ελεν Μπέντφορντ, καθηγήτρια δημόσιας υγείας των παιδιών στο University College London.
«Το εμβόλιο έχει σώσει και συνεχίζει να σώζει εκατομμύρια ζωές», πρόσθεσε.
Οι ψευδείς ισχυρισμοί περί σύνδεσης του εμβολίου MMR με τον αυτισμό διατυπώθηκαν το 1998 από τον Βρετανό γιατρό Αντριου Γουέικφιλντ στο ιατρικό περιοδικό The Lancet. Η μελέτη αποσύρθηκε και ο Γουέικφιλντ διαγράφηκε από το βρετανικό ιατρικό μητρώο. Παρόλα αυτά, έχει εξυμνηθεί από αντιεμβολιαστικές οργανώσεις και παρευρέθηκε στην πρώτη ορκωμοσία του Τραμπ.
Υπάρχει επιστημονική βάση για τον διαχωρισμό του MMR;
«Τα τρία εμβόλια δεν έχουν χορηγηθεί ποτέ ως ξεχωριστές δόσεις σε μικρά παιδιά στο πλαίσιο πολιτικής εμβολιασμού, επομένως η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα αυτής της πολιτικής δεν έχουν αποδειχθεί», δήλωσε η Μπέντφορντ.
«Ωστόσο, και μόνο η καθυστέρηση της προστασίας θα αποτελούσε σοβαρό βήμα προς τα πίσω για την προστασία της υγείας των παιδιών», τόνισε η ίδια.
Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τον Κάστζαν-Ντάμπους, η ξεχωριστή χορήγηση των εμβολίων ισοδυναμεί με «πείραμα στην υγεία των παιδιών».
Ο Ανταμ Φιν, ομότιμος καθηγητής παιδιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, έθεσε ακόμη ένα πιο πρακτικό ζήτημα, το οποίο αφορά τις ΗΠΑ αλλά και πολλές άλλες χώρες.
«Ο διαχωρισμός του εμβολίου στα επιμέρους συστατικά του δεν έχει καμία λογική και, σε κάθε περίπτωση, σήμερα δεν είναι εφικτός, καθώς δεν υπάρχουν διαθέσιμα τέτοια εμβόλια», σημείωσε.
Θα επηρεάσουν οι προτάσεις τα ποσοστά εμβολιασμού;
Μελέτες σε κοινότητες με χαμηλά ποσοστά εμβολιασμού διαπιστώνουν συνήθως ότι, παρότι ο δισταγμός απέναντι στα εμβόλια μπορεί να αποτελεί πρόβλημα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η προσβασιμότητα, όπως η πρακτική δυσκολία των γονέων να μεταφέρουν τα παιδιά τους στα ραντεβού εμβολιασμού.
Εάν οι γονείς μπορούν να κάνουν μόνο ένα εμβόλιο σε κάθε επίσκεψη, υπάρχει το ενδεχόμενο να μην επιστρέψουν για τις υπόλοιπες δόσεις.
«Η κατανομή των εμβολίων σε πολλές ξεχωριστές επισκέψεις αυξάνει την πιθανότητα καθυστερημένων ή χαμένων δόσεων και αφήνει τα παιδιά ευάλωτα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, χωρίς να έχει αποδειχθεί όφελος ως προς την ασφάλεια των υγιών παιδιών», δήλωσε ο Αζίμ Ματζίντ, καθηγητής πρωτοβάθμιας φροντίδας και δημόσιας υγείας στο Imperial College London.
Με πληροφορίες από Reuters