Φόρτωση Text-to-Speech…
Οι κοινές επενδύσειςΕλλάδας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ)έχουν ξεπεράσει τα 4 δισ. ευρώ. Το διμερές μη πετρελαϊκό εμπόριο αυξήθηκε κατά 80% σε πέντε χρόνια. Ο υπουργός Επενδύσεων των ΗΑΕ Μοχάμεντ Χασάν Αλσουαΐντι εξηγεί στην «Κ» πού βλέπει τις επόμενες ευκαιρίες, από τις ψηφιακές υποδομές και τη ναυτιλία έως τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Μιλάει επίσης για το πώς η πρόσφατη περιφερειακή σύγκρουση επηρέασε την οικονομία των Εμιράτων.
– Ποιες ευκαιρίες βλέπετε για να ενισχυθούν οι επενδυτικοί δεσμοί ΗΑΕ και Ελλάδας στα ακίνητα και στη φιλοξενία; Πώς μπορεί το υπουργείο σας να διευκολύνει τέτοιες συνεργασίες;
– Τα ακίνητακαι η φιλοξενίαπροσφέρονται για να βαθύνει η επενδυτική σχέση των δύο χωρών. Ο ώριμος τουριστικός κλάδος της Ελλάδας και οι προοπτικές αστικής ανάπτυξης ανοίγουν πεδίο συνεργασίας στη φιλοξενία, στα έργα μεικτών χρήσεων και στις υποστηρικτικές υποδομές. Οι επενδυτές και οι εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων από τα ΗΑΕ έχουν αποδεδειγμένη εμπειρία σε αυτούς τους χώρους. Μπορούν λοιπόν να φέρουν κεφάλαια και τεχνογνωσία. Μαζί με Ελληνες εταίρους που γνωρίζουν την αγορά, μπορούν να χτίσουν συνεργασίες που θα δημιουργούν μακροπρόθεσμη αξία.
Εχουμε ήδη αρχίσει να διερευνούμε αυτές τις δυνατότητες, με τη συμμετοχή μας στο περυσινό Athens Riviera Summit. Ενα ετήσιο φόρουμ όπως αυτό κρατάει ζωντανή τη δυναμική. Φέρνει πιο κοντά κυβερνήσεις και επενδυτές και βοηθάει ώστε οι συζητήσεις να καταλήξουν σε συγκεκριμένες επενδυτικές συνεργασίες. Η βάση, άλλωστε, είναι γερή. Το 2022, η ADQ, κρατική επενδυτική εταιρεία του Αμπου Ντάμπι, υπέγραψε συμφωνία επενδυτικής συνεργασίας με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων. Σήμερα, η ADQ έχει ενταχθεί στη L’IMAD Holding Company, επίσης κρατικό επενδυτικό οργανισμό του Αμπου Ντάμπι, στο πλαίσιο της ενοποίησης των επενδύσεων των δύο εταιρειών. Η πρωτοβουλία ελληνοαραβικής επενδυτικής συνεργασίας έχει ξεπεράσει τον αρχικό στόχο των 4 δισ. ευρώ.
Τη σχέση αυτήν τη βλέπουμε και ως αμφίδρομη. Το υπουργείο στηρίζει τους επενδυτές σε κάθε στάδιο: από το αρχικό ενδιαφέρον έως την εγκατάσταση, την επανεπένδυση και την επέκτασή τους στα ΗΑΕ. Συντονίζουμε τις δυνατότητες και των επτά εμιράτων, ώστε να καλύπτουμε τις ανάγκες των επενδυτών, να απλοποιούμε τις διαδικασίες και να επιταχύνουμε την τοποθέτηση κεφαλαίων. Παράλληλα, φροντίζουμε το επενδυτικό περιβάλλον να είναι προβλέψιμο, διαφανές και διεθνώς ανταγωνιστικό. Ετσι, οι ελληνικές επιχειρήσεις –και ανάμεσά τους εκείνες των ακινήτων και της φιλοξενίας– μπορούν να εγκατασταθούν με ασφάλεια στα ΗΑΕ και να συνεχίσουν από εκεί την ανάπτυξή τους.
– Πέρα από τα έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, σε ποιους τομείς βλέπετε τις μεγαλύτερες δυνατότητες για βαθύτερη επενδυτική συνεργασία;
– Βλέπουμε περιθώρια να διευρυνθεί η συνεργασία μας στις ψηφιακές τεχνολογίες, στην προηγμένη μεταποίηση, στη ναυτιλία και στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Σε αυτούς τους τομείς οι δύο χώρες έχουν συμπληρωματικά πλεονεκτήματα. Αυτά μπορούν να γεννήσουν νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες και να στηρίξουν την ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής. Πρόκειται, βέβαια, για πεδία πιθανής συνεργασίας. Κάθε επιμέρους επενδυτική απόφαση θα εξαρτάται από την εντολή και την εμπορική αξιολόγηση του εκάστοτε κρατικού επενδυτικού ταμείου.
Η τεχνολογία είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η συμφωνία συνεργασίας για την τεχνητή νοημοσύνη και την τεχνολογία υπεγράφη τον περασμένο Μάιο. Θέτει τις βάσεις για κοινά έργα σε ψηφιακές υποδομές, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και καινοτομία. Μας δίνει τη δυνατότητα να ενώσουμε πόρους και τεχνογνωσία για να στηρίξουμε τον ψηφιακό μετασχηματισμό και των δύο οικονομιών.
Στη ναυτιλία η Ελλάδα και τα ΗΑΕ αλληλοσυμπληρώνονται. Ο ελληνικός στόλος αντιστοιχεί σε πάνω από το 19% της παγκόσμιας χωρητικότητας. Τα Εμιράτα έχουν εμπειρία στα logistics και στη διεθνή συνδεσιμότητα. Ακόμη ένα πεδίο ανοίγουν οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, με αιχμή τα διεθνή χρηματοοικονομικά κέντρα των ΗΑΕ. Το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι ενεργές εταιρείες στο Διεθνές Χρηματοοικονομικό Κέντρο του Ντουμπάι (DIFC) ξεπέρασαν τις 10.000, αυξημένες κατά 30% σε ετήσια βάση. Την ίδια περίοδο, τα κεφάλαια υπό διαχείριση στο Abu Dhabi Global Market (ADGM) αυξήθηκαν κατά 54%. Αν ενισχύσουμε τους δεσμούς του ελληνικού χρηματοοικονομικού συστήματος με αυτά τα κέντρα, μπορούμε να κινητοποιήσουμε κεφάλαια. Μπορούμε επίσης να διευκολύνουμε τις διασυνοριακές επενδύσεις και να στηρίξουμε επιχειρήσεις που θέλουν να επεκταθούν σε ευρύτερες αγορές.
– Πώς βλέπετε τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης προς τις ευρωπαϊκές αγορές; Τι ευκαιρίες μπορεί να δημιουργήσει αυτό για στενότερους επενδυτικούς δεσμούς;
– Η Ελλάδα είναι σημαντικός εταίρος στη φιλοδοξία των ΗΑΕ να συνδέσουν πιο στενά τις αγορές. Τα Εμιράτα διαθέτουν υποδομές logistics, διεθνή συνδεσιμότητα και επενδυτικές δυνατότητες. Αυτά συμπληρώνονται από τη στρατηγική θέση της Ελλάδας, τη ναυτιλιακή τεχνογνωσία της και την πρόσβασή της στην ευρωπαϊκή αγορά. Ο συνδυασμός αυτών των πλεονεκτημάτων μπορεί να στηρίξει νέους εμπορικούς διαδρόμους και ισχυρότερες εφοδιαστικές αλυσίδες. Μπορεί επίσης να ενισχύσει τις επενδυτικές ροές ανάμεσα σε Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Ασία.
Η σχέση αυτή έχει ήδη αποδώσει καρπούς, σε επενδύσεις και σε εμπόριο. Οι κοινές επενδύσεις έχουν ξεπεράσει τα 4 δισ. ευρώ. Το διμερές μη πετρελαϊκό εμπόριο αυξήθηκε κατά 80% σε πέντε χρόνια. Επιπλέον, περισσότερες από 120 ελληνικές εταιρείες εγκαταστάθηκαν στα ΗΑΕ μέσα στο δωδεκάμηνο έως τον περασμένο Ιούλιο. Είναι απτές ενδείξεις μιας σχέσης που αναπτύσσεται και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Υπάρχουν πολλά περιθώρια να προχωρήσουμε πιο πέρα. Η ενέργεια και η αποθήκευσή της, η ναυτιλιακή εφοδιαστική, οι υποδομές και οι αναδυόμενες τεχνολογίες προσφέρονται για βαθύτερη συνεργασία. Η συνεργασία μας στην τεχνητή νοημοσύνη και την τεχνολογία διαρκώς διευρύνεται. Ετσι η σχέση ανοίγεται σε νέους κλάδους, καθώς όλο και περισσότερες επιχειρήσεις βλέπουν τις ευκαιρίες στις δύο αγορές. Ο δεύτερος γύρος πολιτικών διαβουλεύσεων έγινε τον Ιούλιο στην Αθήνα. Εκεί οι δύο κυβερνήσεις έθεσαν ως προτεραιότητα την προώθηση διμερών έργων στρατηγικής σημασίας. Χαιρετίσαμε, επίσης, τη στήριξη της Ελλάδας στην πορεία των ΗΑΕ και της Ε.Ε. προς μια Συμφωνία Ολοκληρωμένης Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης (CEPA). Το ζητούμενο τώρα είναι να μεταφραστεί αυτή η ισχυρή στρατηγική σχέση σε εμπορικά βιώσιμα έργα. Και οι δύο κυβερνήσεις έχουν ρόλο να παίξουν. Πρέπει να εντοπίζουν ευκαιρίες, να φέρνουν τους επενδυτές σε επαφή με αξιόπιστους εταίρους και να αίρουν τα εμπόδια.
– Ποια είναι τα επόμενα βήματα της συνεργασίας σας με την Ελλάδα στην ψηφιακή συνδεσιμότητα, στα κέντρα δεδομένων και στα υποθαλάσσια καλώδια;
– Οι ψηφιακές υποδομές είναι φυσικό πεδίο βαθύτερης συνεργασίας. Η Ελλάδα, χάρη στη θέση και τη συνδεσιμότητά της, μπορεί να παίξει κομβικό ρόλο στη διασύνδεση της Ευρώπης με την Ανατολική Μεσόγειο. Τα ΗΑΕ φέρνουν ισχυρά επενδυτικά κεφάλαια και εμπειρία στην ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών. Μαζί μπορούμε να ενισχύσουμε την ψηφιακή διασύνδεση Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ασίας.
Οι ψηφιακές υποδομές αποτελούν τομέα όπου μπορεί να διαμορφωθεί βαθύτερη συνεργασία. Η Ελλάδα, χάρη στη θέση και τη συνδεσιμότητά της, μπορεί να παίξει κομβικό ρόλο στη διασύνδεση της Ευρώπης με την Ανατολική Μεσόγειο. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα φέρνουν ισχυρά επενδυτικά κεφάλαια και εμπειρία στην ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών. Μαζί μπορούμε να ενισχύσουμε την ψηφιακή διασύνδεση Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Ασίας.
Το πλαίσιο υπάρχει ήδη. Το 2024 υπογράψαμε με το ελληνικό υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης συμφωνία για την προώθηση επενδύσεων σε ψηφιακές υποδομές. Η έμφαση δόθηκε σε κέντρα δεδομένων στην Ελλάδα με δυνητική ισχύ έως 500 MW. Τώρα πρέπει να μετουσιώσουμε αυτό το πλαίσιο σε συγκεκριμένες επενδύσεις. Μιλάμε για κέντρα δεδομένων, για ψηφιακή συνδεσιμότητα και για τις υποδομές που απαιτεί η αυξανόμενη ζήτηση για υπηρεσίες cloud, τεχνητή νοημοσύνη και άλλες αναδυόμενες τεχνολογίες. Για να περάσουμε όμως από τις υπογραφές στην υλοποίηση, δεν αρκούν τα κεφάλαια. Χρειάζονται αξιόπιστες υποδομές, προβλέψιμοι κανόνες και φερέγγυοι τοπικοί εταίροι. Ο δικός μας ρόλος είναι να εντοπίζουμε στρατηγικές ευκαιρίες και να φέρνουμε κοντά τους κατάλληλους εταίρους. Είναι επίσης να απομακρύνουμε ό,τι καθυστερεί τα έργα.
– Σχεδιάζουν εταιρείες των ΗΑΕ νέες επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην Ελλάδα, όπως τα υπεράκτια αιολικά ή τα φωτοβολταϊκά; Πώς μπορεί να βαθύνει η συνεργασία των δύο χωρών, ώστε η Ελλάδα να εξελιχθεί σε κορυφαίο ενεργειακό κόμβο διέλευσης για την Ευρώπη;
– Η ενέργεια είναι ήδη ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της επενδυτικής μας σχέσης. Η εξαγορά της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακής από τη Masdar, κρατική εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων που δραστηριοποιείται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το 2025, αποτυπώνει την κοινή μας δέσμευση στην ενεργειακή μετάβαση. Ενώνει την ελληνική τεχνογνωσία με κεφάλαια από τα Εμιράτα, με στόχο την ανάπτυξη έργων στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή.
Η συνεργασία αυτή φέρνει ήδη νέες επενδύσεις. Τον περασμένο Απρίλιο, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή παρουσίασε τον διευρυμένο ρόλο της ως πλατφόρμας ανάπτυξης της Masdar στην Ανατολική Ευρώπη. Ο ρόλος αυτός περιλαμβάνει έργα παραγωγής από ΑΠΕ, αποθήκευσης ενέργειας και υβριδικών συστημάτων. Στόχος της εταιρείας είναι να έχει σε λειτουργία έργα ισχύος 6 GW έως το 2030. Το έργο αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία, ισχύος 680 MW, είναι από τα μεγαλύτερα του χαρτοφυλακίου της.
Η ενέργεια είναι ήδη ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της επενδυτικής μας σχέσης. Η εξαγορά της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακής από τη Masdar, κρατική εταιρεία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων που δραστηριοποιείται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το 2025, αποτυπώνει την κοινή μας δέσμευση στην ενεργειακή μετάβαση. Ενώνει την ελληνική τεχνογνωσία με κεφάλαια από τα Εμιράτα, με στόχο την ανάπτυξη έργων στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή.
Τα υπεράκτια αιολικά ανοίγουν ακόμη έναν δρόμο. Η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή αναπτύσσει, σε συνεργασία με τη Saitec Offshore Technologies, το πιλοτικό πλωτό αιολικό πάρκο AEGEANFLOAT, ισχύος 45 MW. Το έργο επελέγη πρόσφατα για στήριξη από το Ταμείο Καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Είναι άλλο ένα δείγμα του πώς η συνεργασία μας προωθεί νέες ενεργειακές τεχνολογίες. Προτεραιότητα τώρα είναι να αξιοποιήσουμε αυτήν τη δυναμική και να αναπτύξουμε την επόμενη γενιά εμπορικά βιώσιμων έργων. Για τους επενδυτές από τα ΗΑΕ θα συνεχίσουν να μετράνε οι αξιόπιστοι Ελληνες εταίροι και η ρυθμιστική σταθερότητα. Θα μετράει, επίσης, η δυνατότητα να αποκτήσουν τα έργα κλίμακα. Οι δύο κυβερνήσεις μπορούν να βοηθήσουν εντοπίζοντας ευκαιρίες, διευκολύνοντας τις συνεργασίες και παραμερίζοντας τα εμπόδια.
– Πώς επηρέασε η πρόσφατη περιφερειακή σύγκρουση την οικονομία και την εικόνα των ΗΑΕ; Εχει πληγεί η φήμη της χώρας ως ασφαλούς και ξένοιαστου προορισμού;
– Καμία οικονομία δεν είναι θωρακισμένη απέναντι σε εξωτερικές αναταράξεις, και τα ΗΑΕ δεν αποτελούν εξαίρεση. Αυτό που μετράει είναι πώς αντιδρά μια χώρα: αν μπορεί να κινηθεί γρήγορα, να προσαρμοστεί και να προχωρήσει. Η κρίση δοκίμασε κλάδους όπως οι αερομεταφορές και ο τουρισμός. Τα ΗΑΕ όμως αντέδρασαν άμεσα και διασφάλισαν τη συνέχεια της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Η χώρα παρέμεινε συνδεδεμένη με τις διεθνείς αγορές. Αυτή ακριβώς η ικανότητα είναι που στηρίζει τη μακροπρόθεσμη εμπιστοσύνη στη χώρα.