Τις ημέρες του καύσωνα το ΚΑΠΗ μένει σχεδόν όλη τη μέρα ανοικτό. «Είναι αίθουσες ανοικτές με κλιματισμό και έρχονται εδώ όσοι δεν έχουν τη δυνατότητα να διαθέτουν air condition. Και τον χειμώνα πάλι ερχόμαστε», εξηγεί η κ. Άννα, μία από τις γυναίκες που πηγαίνουν καθημερινά.
Μαθαίνοντας για τον καύσωνα πριν αυτός καταφτάσει, από τη μία ανησυχεί για την ταλαιπωρία, από την άλλη και εκείνη και οι φίλες της, όλες πλέον χωρίς τον σύζυγό τους στη ζωή, χαίρονται γιατί θα περάσουν παραπάνω χρόνο μαζί.
Χώρος που καθησυχάζει και μειώνει το άγχος της μοναξιάς
Αν και «σιγά-σιγά όλοι βάζουν ένα air condition στο σπίτι», η Μάγδα Μαρούδα, κοινωνική λειτουργός που εργάζεται στο ΚΑΠΗ, τονίζει ότι εκείνο που μπορεί να προσφέρει επιπλέον ο χώρος είναι να λειτουργήσει κατευναστικά απέναντι στις ανησυχίες των ηλικιωμένων, καθώς πολλοί ζουν μόνοι τους στο σπίτι.
Επιπλέον, στο ΚΑΠΗ βρίσκεται σταθερά ένας επαγγελματίας υγείας, ο οποίος συνδράμει και τηλεφωνικά. «Για να παίρνει ο κόσμος πληροφορίες για θέματα, όπως πώς μπορεί να αντιμετωπίσει, μια θερμοπληξία, ή τι μπορεί να κάνει αν δεν αισθάνεται καλά κι έχει πονοκέφαλο. Να μιλάει δηλαδή με έναν υπεύθυνο που μπορεί να του πει δύο πράγματα εγγυημένα».
Στο ΚΑΠΗ εκείνη τη μέρα βρίσκεται η κ. Ιωάννα Κωνσταντοπούλου, νοσηλεύτρια. Οι συμβουλές που συνηθίζει να μοιράζεται με τους ηλικιωμένους σε συνθήκες αυξημένων θερμοκρασιών αφορούν την καλή ενυδάτωση και την επαφή με τον γιατρό τους, «για να κανονίσουν αν χρειάζεται κάποια αλλαγή στα φάρμακά τους», καθώς και το να αποφεύγουν οπωσδήποτε τον ήλιο τις μεσημεριανές ώρες και να παραμένουν σε χώρους με κλιματισμό. Το ΚΑΠΗ είναι ένας από αυτούς.
Σεμεδάκια και στρογγυλά τραπέζια
Μέσα ο χώρος είναι τακτοποιημένος στην εντέλεια, ως αποτέλεσμα μιας συλλογικής φροντίδας. Επίσης είναι διαμορφωμένος με το σκεπτικό να περνά ο κόσμος τον χρόνο του μαζί, γι’ αυτό και υπάρχουν παντού στρογγυλά τραπέζια με καρέκλες τριγύρω. Τα σύνθετα και άλλα έπιπλα παραπέμπουν σε άλλη εποχή, χωρίς όμως αυτό να προκαλεί κάποια στενάχωρη αίσθηση.
Αντίθετα είναι σα να μένει ακέραιο ένα παρελθόν, όπου τα στρωμένα σεμεδάκια και τα κάδρα με κεντήματα στους τοίχους έχουν τον πρώτο λόγο.
Ακουμπισμένα σ’ ένα από τα τραπεζάκια βρίσκονται επίσης δύο βιβλία με συνταγές. «Εγώ φτιάχνω γαλακτομπούρεκο», λέει η κ. Άννα, τη στιγμή που η κ. Ασημίνα δίπλα της ξεκινά να το ξεφυλλίζει. «Όποια είχε καμιά καλή συνταγή τη δώσαμε και την περάσανε στο βιβλίο», συμπληρώνει η κ. Άννα. Το βιβλίο περιλαμβάνει συνταγές από δεκάδες ηλικιωμένες, που κρατούν ζωντανά τα «μυστικά» που έμαθαν μικρότερες, η καθεμία σε έναν διαφορετικό τόπο, από τη μία άκρη της χώρας στην άλλη.
«Είναι το δεύτερο σπίτι τους»
Στο ερώτημα τι σημαίνει για εκείνες το Α’ ΚΑΠΗ Καισαριανής, η κάθε μία από τις γυναίκες μοιράστηκε μια αλήθεια και ταυτόχρονα μια αναγκαιότητα. Nα συνεχίσουν αυτοί οι χώροι να υπάρχουν και να μην απαξιώνονται ως παρωχημένοι. Η κ. Άννα διάλεξε τη λέξη «ψυχαγωγία». Η κ. Σοφία λέει πως καταφέρνει να φεύγει από τη ρουτίνα του σπιτιού και τα προβλήματά της.
Η κ. Ασημίνα θέλει να πηγαίνει στο ΚΑΠΗ γιατί «μπορείς να ασχοληθείς με κάτι, να μιλήσεις με κάποιον άνθρωπο, να πεις και το παράπονό σου, αν θέλεις, τον καημό». «Εδώ βρίσκεις αγάπη, βρίσκεις παρέα», σκέφτεται η κ. Ελένη. «Είναι το δεύτερο σπίτι τους», συμπεραίνει η κ. Ιωάννα, νοσηλεύτριά τους, καταλήγοντας αβίαστα στον τίτλο που συνοψίζει με ακρίβεια το σύνολο όσων ειπώθηκαν.
Το Α’ ΚΑΠΗ Καισαριανής θα παραμείνει μέχρι και αύριο ανοικτό από τις 8 το πρωί μέχρι τις 8 το απόγευμα. Υπό κανονικές συνθήκες οι ώρες λειτουργίας είναι λιγότερες. Ανεξαρτήτως ωστόσο ωραρίου, το ΚΑΠΗ επιδιώκει να διατηρεί ένα φιλοξένο χαρακτήρα για τον καθένα καθημερινά. Είναι χαρακτηριστικό ότι στον χώρο πηγαίνουν ακόμη και φοιτητές κατά την περίοδο των εξεταστικών ώστε να βρουν ένα ήσυχο μέρος να διαβάσουν ή και δροσιά, καθώς κι εκείνοι μπορεί να στερούνται το air condition ή τη δυνατότητα να πληρώσουν για να το έχουν σε λειτουργία. Η παρουσία τους προσφέρει μια αναζωογονητική διάσταση στην καθημερινότητα του ΚΑΠΗ, καθώς άνθρωποι με μεγάλη διαφορά ηλικίας έρχονται σε άμεση επαφή, σε ένα πλαίσιο αρκετά ασυνήθιστο, που λειτουργεί όμως κι ως παράδειγμα, καθώς δεν είναι συγγενείς που βρίσκονται μια στο τόσο.
Οι οδηγίες του ΕΟΔΥ για τον καύσωνα και τους ηλικιωμένους
Σύμφωνα με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας, τα άτομα τρίτης ηλικίας συγκαταλέγονται στις ομάδες υψηλού κινδύνου σε περιόδους καύσωνα και ως προς τις επιπτώσεις του στον ανθρώπινο οργανισμό.
Για τον λόγο αυτό, οι οδηγίες που εκδίδει για τη φροντίδα τους εστιάζουν κυρίως στην πρόληψη και παρουσιάζονται αναλυτικά ως εξής:
– Να μη μένουν μόνοι τους τις ημέρες του καύσωνα
– Να μη μετακινούνται τις ζεστές ώρες της ημέρας
– Να έχουν επαρκή τροφή για τις ημέρες του καύσωνα
– Να μη μένουν ποτέ σε κλειστό αυτοκίνητο
– Να λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες υγρών
– Να έχουν πρόσβαση σε δροσερό/κλιματιζόμενο χώρο
– Να αερίζουν τον χώρο διαμονής τη νύχτα και να τον κρατούν κλειστό τις ζεστές ώρες της ημέρας
– Να λαμβάνουν την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή να παρακολουθούνται για συμπτώματα θερμικής εξάντλησης ή θερμοπληξίας και να μεταφέρονται άμεσα σε υπηρεσία υγείας