Φόρτωση Text-to-Speech…
Γράφαμε προχθές («Φως τον Αύγουστο», 25.8.26) για το διαστημικό τηλεσκόπιο της ΝΑSΑ, το Τζέιμς Γουέμπ (James Webb Space Telescope). Την προσεχή Κυριακή, 30 Αυγούστου, πρόκειται να αποκτήσει ένα «αδελφάκι»: θα εκτοξευθεί από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι, στη Φλόριντα, το διαστημικό τηλεσκόπιο Νάνσι Γκρέις Ρόμαν (Nancy Grace Roman Space Telescope).
Το νέο αυτό τηλεσκόπιο, που θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τη Γη, έχει άρωμα γυναίκας: οφείλει την ονομασία του στην πρώτη γυναίκα που τέθηκε επικεφαλής αστρονόμος στη NASA τις δεκαετίες του ’60 και του ’70, τη Νάνσι Γκρέις Ρόμαν, γνωστή και ως «μάνα του Χαμπλ», καθώς διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στον σχεδιασμό του.
Τι ακριβώς θα κάνει το νέο αυτό τηλεσκόπιο στο Διάστημα: σε αντίθεση με το Γουέμπ που επικεντρώνεται κάθε φορά σε μια μικρή «γωνιά» του σύμπαντος, το Ρόμαν θα καλύπτει πολύ ευρύτερη αστρική περιοχή.
Οπως δήλωσε η Τζούλι ΜακΕνερι, senior project scientist της NASA, στον δημοσιογράφο Τζέι Μπένετ και στο περιοδικό Wired, «ένα αστεροσκοπείο όπως το Ρόμαν θα είναι ουσιαστικά μια μηχανή ανακαλύψεων. Περιμένουμε να βρούμε σπάνια και εκπληκτικά νέα αντικείμενα».
Το Ρόμαν αναμένεται να εντοπίσει περίπου 200.000 νέους εξωπλανήτες (πλανήτες που βρίσκονται εκτός του ηλιακού μας συστήματος). Ας αναλογιστούμε ότι από το 1995, που ανακαλύφθηκε ο πρώτος εξωπλανήτης, έως σήμερα έχουμε εντοπίσει περίπου 6.300 εξωπλανήτες.
Η ευαισθησία του φακού του Ρόμαν είναι τέτοια που θα μπορεί να εντοπίζει πλανήτες με μικρή μάζα, μικρότερη και από αυτή του Ερμή, που είναι ο πλανήτης με τη μικρότερη μάζα στο δικό μας ηλιακό σύστημα. Επίσης, θα μπορεί να παρατηρεί και τους λεγόμενους «περιπλανώμενους» πλανήτες (rogue planets), οι οποίοι έχουν, για διάφορους λόγους, ξεφύγει από την τροχιά του αστέρα τους και περιφέρονται μονάχοι τους στο απέραντο κενό.
Ομως το Ρόμαν θα έχει μία ακόμα ιδιαίτερη αποστολή, καθώς τα τελευταία χρόνια έχουν προκύψει μερικά κρίσιμα κοσμολογικά ερωτήματα.
Το πρώτο έχει να κάνει με τη διαστολή του σύμπαντος: διαστέλλεται ταχύτερα από ό,τι θα «έπρεπε» με βάση μοντέλα θεμελιωμένα πάνω στις συνθήκες που δημιουργήθηκαν αμέσως μετά τη Μεγάλη Εκρηξη. Το δεύτερο είναι ότι η ύλη στο σύμπαν είναι διανεμημένη πιο ομοιόμορφα από το αναμενόμενο. Το τρίτο είναι ότι η «σκοτεινή ενέργεια», αυτή η μυστηριώδης, αόρατη ισχύς που οδηγεί τη διαστολή του σύμπαντος, δείχνει ολοένα και να αποδυναμώνεται.
Και για αυτά τα τρία ερωτήματα, το Ρόμαν αναμένεται να δώσει πολύτιμες πληροφορίες. «Είναι προκλητικά ζητήματα, διότι μας δείχνουν ότι κάτι έχουμε πάρει πολύ λάθος», λέει η ΜακΕνερι στον Μπένετ και στο Wired. Οσοι κοιτάμε ψηλά στον έναστρο ουρανό έχουμε πολλά ωραία πράγματα να περιμένουμε να μάθουμε μετά τις 30 Αυγούστου του 2026…