Μπορεί το παγκόσμιο ενδιαφέρον να είναι στραμμένο στο Εβιάν για τη σύνοδο της G7 και τις εξελίξεις που θα φέρει με πιο πιθανό σενάριο την ανακοίνωση της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν (σ.σ. που θα υπογραφεί λίγο παραδίπλα στην Ελβετία) για τη λήξη του πολέμου, όμως, ο Ντόναλντ Τραμπ, έχει ήδη αρχίσει να σκέφτεται ξανά την Ουκρανία.
Διαβάστε ακόμη: Οι βασικοί όροι της συμφωνίας ΗΠΑ και Ιράν – Τι αναφέρεται για Στενά του Ορμούζ και πυρηνικά
Ο ρόλος των ΗΠΑ σε αυτόν τον πόλεμο επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς η διαφαινόμενη ειρήνη με το Ιράν φαίνεται να κλείνει ένα μέτωπο για τον Αμερικανό πρόεδρο και να του δίνει τη δυνατότητα να στρέψει την προσοχή του και σε άλλα ζητήματα.
«Η Ρωσία θα πρέπει να κάνει μια συμφωνία. Έχασε τεράστιο αριθμό ανθρώπων, όπως και η Ουκρανία», δήλωσε ο Τραμπ μετά από τη συνάντηση του με τον Ουκρανό πρόεδρο στο περιθώριο της G7 στη Γαλλία.
Από την πλευρά του όλο αυτό το διάστημα ο Ζελένσκι συνέχισε να λέει δημόσια ότι η εμπλοκή των ΗΠΑ παραμένει το «κλειδί» για τον τερματισμό του πολέμου. Ο Ουκρανός πρόεδρος αποκάλυψε ότι όταν μίλησε με τον Τραμπ την Κυριακή, οι δύο είχαν «καλές ιδέες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επίτευξη ειρήνης».
Και μόνο στην ιδέα ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα στρέψει την προσοχή του στην Ουκρανία και πάλι, προκαλεί μεγάλη ανησυχία στους Ευρωπαίους αξιωματούχους έστω και αν δεν το λένε ανοικτά.
Συγκεκριμένα ο φόβος τους είναι ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ – απαλλαγμένος από την καθημερινή διαχείριση της κρίσης στο Ιράν – θα μπορούσε να προσπαθήσει να ανακτήσει τον έλεγχο των ειρηνευτικών συνομιλιών στην Ουκρανία, να τις αφήσει στο περιθώριο και να εκτροχιάσει τη στρατηγική τους να ασκήσουν μέγιστη πίεση στη Ρωσία, όπως αναφέρει το Politico.
«Το να αποσπάται η προσοχή του Τραμπ δεν ήταν απαραίτητα κακό», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ υπό τον όρο της ανωνυμίας.
«Ο πρόεδρος έχει καρδιά ανθρωπιστή και θέλει να διευθετηθεί αυτός ο πόλεμος, ώστε να σταματήσουν οι άσκοπες δολοφονίες», δήλωσε με τη σειρά του αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ. «Ο πρόεδρος και η ομάδα του έχουν εργαστεί πολύ σκληρά για να τερματίσουν τον πόλεμο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και παραμένει αισιόδοξος ότι τελικά θα καταλήξουμε σε μια ειρηνευτική συμφωνία», πρόσθεσε.
Αλλά για τους Ευρωπαίους, ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι μπορεί να βρει έναν τρόπο να «κάνει κάτι» – αφότου δέχθηκε ξεχωριστές κλήσεις από Πούτιν και Ζελένσκι την Κυριακή – εγκυμονεί τον κίνδυνο να τους θέσει για άλλη μια φορά στο περιθώριο.
Τη Δευτέρα, ο Γάλλος πρόεδρος υποστήριξε ότι οι Ευρωπαίοι «πληρώνουν τώρα τον λογαριασμό» για τα όπλα της Ουκρανίας και έχουν λόγο. «Το σωστό είδος διαπραγμάτευσης είναι αυτό με την Ουκρανία και τη Ρωσία να κάθονται γύρω από το τραπέζι, και τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς στο πλευρό τους», δήλωσε σε συνέντευξή του στο κανάλι TF1.
Διαφορετικές προσεγγίσεις
Μιλώντας σε δημοσιογράφους τη Δευτέρα (15/6), η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η ενίσχυση της οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία θα πρέπει να βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας της G7.
«Η Ευρώπη διατηρεί την ακλόνητη υποστήριξή της προς την Ουκρανία», δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν, σημειώνοντας ότι τα 90 δισεκατομμύρια ευρώ του μπλοκ καλύπτουν τα δύο τρίτα των οικονομικών αναγκών του Κιέβου για φέτος και το επόμενο έτος.
«Για το υπόλοιπο ένα τρίτο, χρειαζόμαστε τους εταίρους της Ουκρανίας να αναλάβουν δράση», πρόσθεσε. «Αυτό θα είναι ένα θέμα σε αυτή τη σύνοδο κορυφής».
Υπογραμμίζοντας την προσέγγιση της Ευρώπης να σταθεί στο πλευρό της Ουκρανίας, η Φον Ντερ Λάιεν επαίνεσε επίσης το γεγονός ότι οι υπουργοί συμφώνησαν αυτή την εβδομάδα να ξεκινήσουν επίσημες διαπραγματεύσεις ένταξης στην ΕΕ τόσο με την Ουκρανία όσο και με τη Μολδαβία. «Η Ουκρανία έχει υλοποιήσει τα καθήκοντά της, άρα πρέπει να τα υλοποιήσουμε και εμείς», είπε.
Η επικεφαλής της Επιτροπής ανακοίνωσε επιπλέον 75 εκατομμύρια ευρώ σε επιχορηγήσεις της ΕΕ προς την Ουκρανία και ένα δάνειο 15 δισεκατομμυρίων ευρώ στη Γαλλία για την ενίσχυση της αμυντικής της βιομηχανίας στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE.
Έχοντας αναλάβει το κύριο βάρος της υποστήριξης της Ουκρανίας από τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι ηγέτες της ΕΕ επιδιώκουν να συσπειρώσουν τις ΗΠΑ πίσω από μια κοινή διαπραγματευτική γραμμή σε τυχόν μελλοντικές συνομιλίες με τη Ρωσία, σύμφωνα με ανώτερους αξιωματούχους στους οποίους δόθηκε η ανωνυμία για να συζητήσουν εμπιστευτικές προετοιμασίες της συνόδου κορυφής.
«Είναι σημαντικό οι άλλες χώρες της G7 και ιδίως οι Ηνωμένες Πολιτείες, να μην υποβαθμίσουν τη θέση τους απέναντι στην Ουκρανία», δήλωσε αξιωματούχος του γραφείου του Μακρόν στους δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα.
Οι επαφές με τον Πούτιν
Ωστόσο, πριν ξεκινήσουν οι ουσιαστικές συνομιλίες, ο Τραμπ έδωσε στην ευρωπαϊκή πλευρά λόγους ανησυχίας – ξεκινώντας με μια μακρά τηλεφωνική κλήση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν στα γενέθλιά του. «Είχαμε μια πολύ καλή συζήτηση χθες με τον Πρόεδρο Ζελένσκι και τον Πρόεδρο Πούτιν, και βλέπω – ίσως μπορούμε να κάνουμε κάτι εκεί», είπε ο Τραμπ.
Ενισχύοντας τις ευρωπαϊκές ανησυχίες, ο στενός σύμβουλος του Πούτιν, Γιούρι Ουσάκοφ, δήλωσε ότι οι διορισμένοι διαπραγματευτές του Τραμπ για την Ουκρανία, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, θα ταξιδέψουν στη Μόσχα στο εγγύς μέλλον.
Δύο ερωτήματα είναι πιθανό να κυριαρχήσουν στις συζητήσεις την Τρίτη: Πώς να πειστεί ο Πούτιν να διαπραγματευτεί σοβαρά για την ειρήνη και ποιος πρέπει να διαπραγματευτεί εκ μέρους των συμμάχων της Ουκρανίας.
- Στο πρώτο σκέλος, η ΕΕ σχεδιάζει να οριστικοποιήσει ένα 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας τις επόμενες εβδομάδες, το οποίο θα περιορίσει τον σκιώδη στόλο των πετρελαιοφόρων της χώρας και θα διατηρήσει ένα ανώτατο όριο τιμών στις αγορές ρωσικού πετρελαίου.
Ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστες ενδείξεις ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν χαλαρώσει τις ενεργειακές κυρώσεις κατά της Ρωσίας εν μέσω μιας απότομης αύξησης των παγκόσμιων τιμών, θέλουν να ακολουθήσουν το παράδειγμα ή μάλιστα να διαθέσουν επιπλέον χρήματα για να υποστηρίξουν την πολεμική προσπάθεια του Κιέβου.
- Το άλλο καυτό ζήτημα είναι ποιος πρέπει να ηγηθεί τυχόν μελλοντικών συνομιλιών και ποια προσέγγιση πρέπει να ακολουθήσουν. Ο Ζελένσκι επέμεινε σε πρόσφατες συναντήσεις με ηγέτες της ΕΕ ότι η Ευρώπη θα πρέπει να βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όχι ως μεσολαβητής αλλά ως σύμμαχος με κοινά συμφέροντα.
Ευρωπαίοι και Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν πριν από τη σύνοδο κορυφής της G7 ότι θέλουν να πείσουν τις ΗΠΑ να διαμορφώσουν μια ισχυρή κοινή διαπραγματευτική θέση.
Η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο — μια τριάδα γνωστή ως οι δυνάμεις της «Ε3» — έκαναν την περασμένη εβδομάδα τα πρώτα τους διστακτικά βήματα προς την άμεση συνεργασία με τη Μόσχα, στέλνοντας τους απεσταλμένους τους στη Μόσχα για να μιλήσουν με τον Υφυπουργό Εξωτερικών Μιχαήλ Γκαλούζιν.
Όμως, εάν εμπλακεί ο Τραμπ, μπορεί να μην συμμερίζεται την άποψη της Ευρώπης για το πώς πρέπει να εξελιχθούν οι συνομιλίες ή ακόμη και να μην τους θέλει στο τραπέζι.
«Αποδεικνύεται ότι το μόνο άτομο στον πλανήτη που μπορεί να φέρει τις δύο πλευρές κοντά και να προσπαθήσει να διαπραγματευτεί το τέλος αυτού του πολέμου είναι ο πρόεδρος Τραμπ», δήλωσε χαρακτηριστικά ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης.