Κομισιόν: Παρατείνεται η πολιορκία της ακρίβειας


Βραδύτερη υποχώρηση του πληθωρισμού και μεγαλύτερη διάρκεια στην πίεση που δέχονται τα εισοδήματα αναμένεται να αποτυπώνουν οι φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα, οι οποίες αναμένεται να δημοσιοποιηθούν σήμερα Τρίτη 17 Νοεμβρίου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Κομισιόν αναμένεται να αναθεωρήσει προς τα πάνω την εκτίμησή της για τον πληθωρισμό, στο 3,9% για το 2026 και στο 2,8% για το 2027. Εφόσον οι πληροφορίες επιβεβαιωθούν, πρόκειται για αύξηση κατά 0,2 και 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, αντίστοιχα, σε σύγκριση με τις εαρινές προβλέψεις.

Η μεγαλύτερη αναθεώρηση για την επόμενη χρονιά δείχνει ότι η εξασθένηση των ανατιμήσεων αναμένεται πιο αργή από όσο είχε αρχικά υπολογιστεί. Για τα νοικοκυριά, αυτό σημαίνει ότι η ακρίβεια θα συνεχίσει να απορροφά μέρος των ονομαστικών αυξήσεων σε μισθούς και συντάξεις, περιορίζοντας τα περιθώρια βελτίωσης της καθημερινότητάς τους.

Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο την απόσταση ανάμεσα στην πορεία των μακροοικονομικών δεικτών και στην κατάσταση των οικογενειακών προϋπολογισμών. Η ανάπτυξη δημιουργεί προϋποθέσεις ενίσχυσης των εισοδημάτων, όμως το πραγματικό όφελος εξαρτάται και από το κόστος κάλυψης των βασικών αναγκών.

Ανεβαίνει ο πήχης του πληθωρισμού για τη διετία

Τον περασμένο Μάιο, στις επίσημες εαρινές προβλέψεις της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετούσε τον πληθωρισμό στην Ελλάδα στο 3,7% για το 2026 και στο 2,4% για το 2027.

Οι αναμενόμενες νέες εκτιμήσεις δεν ανατρέπουν την προοπτική αποκλιμάκωσης, αλλά περιορίζουν την ταχύτητά της. Το βάρος πέφτει κυρίως στο 2027, καθώς η προβλεπόμενη υποχώρηση θα αφήνει τον πληθωρισμό σε υψηλότερα επίπεδα από εκείνα που αναμένονταν την άνοιξη.

Σε κάθε περίπτωση, η επιβράδυνση του πληθωρισμού δεν ισοδυναμεί με επιστροφή των τιμών στα επίπεδα πριν από τις διαδοχικές ανατιμήσεις. Οι τιμές εξακολουθούν να ανεβαίνουν, με μικρότερο ρυθμό, προσθέτοντας επιβαρύνσεις σε όσες έχουν ήδη συσσωρευτεί.

Το ενεργειακό κόστος περνά σε αγαθά και υπηρεσίες

Η διάρκεια των πληθωριστικών πιέσεων συνδέεται και με τη διάχυση του ενεργειακού κόστους στην υπόλοιπη οικονομία.

Ήδη από τον περασμένο Μάιο, η Επιτροπή είχε επισημάνει ότι το ενεργειακό σοκ περιορίζει το πραγματικό εισόδημα και επιβραδύνει την κατανάλωση. Παράλληλα, είχε προειδοποιήσει ότι η μετακύλιση του αυξημένου κόστους σε άλλα αγαθά και υπηρεσίες θα συντηρούσε τις πιέσεις στις τιμές και το 2027.

Οι επιπτώσεις, επομένως, εκτείνονται πέρα από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και τις αγορές καυσίμων. Η ενέργεια επιβαρύνει την παραγωγή, τις μεταφορές και την αποθήκευση, επηρεάζοντας τελικά την τιμή με την οποία τα προϊόντα φτάνουν στον καταναλωτή.

Ανάπτυξη χωρίς αυτόματη ανακούφιση των νοικοκυριών

Στον αντίποδα, οι πληροφορίες για την ανάπτυξη παραπέμπουν σε ευνοϊκότερη εικόνα σε σχέση με τις εαρινές προβλέψεις, με ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ 1,9% τόσο το 2026 όσο και το 2027. Η κατανάλωση και οι επενδύσεις αναμένεται να αποτελέσουν βασικά στηρίγματα της οικονομικής δραστηριότητας.

Η βελτίωση του πραγματικού ΑΕΠ, ωστόσο, δεν αρκεί από μόνη της για να αποτυπώσει την οικονομική κατάσταση των πολιτών. Καθοριστική παραμένει η κατανομή του οφέλους από την ανάπτυξη, αλλά και το μέρος των εισοδηματικών αυξήσεων που απομένει μετά την πληρωμή των αναγκαίων δαπανών.

Άλλωστε, ο μέσος πληθωρισμός δεν αντανακλά με τον ίδιο τρόπο την επιβάρυνση όλων των νοικοκυριών. Όσα διαθέτουν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους σε ανελαστικές ανάγκες έχουν λιγότερες δυνατότητες να απορροφήσουν πρόσθετες αυξήσεις.

Πλεονάσματα και χρέος σε καλύτερη τροχιά

Στο δημοσιονομικό σκέλος, οι αναμενόμενες προβλέψεις τοποθετούν το πρωτογενές πλεόνασμα στο 3,6% του ΑΕΠ για το 2026 και στο 3,3% για το 2027.

Το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα κινηθεί κάτω από το 140% του ΑΕΠ φέτος και κοντά στο 130% την επόμενη χρονιά, συνεχίζοντας την καθοδική του πορεία ως ποσοστό της οικονομικής δραστηριότητας.

Παράλληλα, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αναμένεται να διαμορφωθεί στο 7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 6,1% το 2027. Παρά τη μείωσή του, το ύψος του εξακολουθεί να αναδεικνύει τις εξωτερικές ανισορροπίες της ελληνικής οικονομίας.