Τέσσερις μήνες μετά τον θάνατό του, ο Αλί Χαμενεΐ τιμάται με μια πολυήμερη κηδεία που στέλνει μήνυμα ενότητας και ισχύος από την Τεχεράνη προς το εσωτερικό και το εξωτερικό.
Οι τελετές θα διαρκέσουν σχεδόν μία εβδομάδα, θα απλωθούν σε πέντε πόλεις και δύο χώρες, ενώ οι ιρανικές αρχές αναμένουν εκατομμύρια πιστούς και πενθούντες. Στο επίκεντρο των εικόνων από την Τεχεράνη βρίσκεται το φέρετρο του πρώην Ανώτατου Ηγέτη, δίπλα στα φέρετρα μελών της οικογένειάς του που σκοτώθηκαν στην ίδια επίθεση, σε ένα τελετουργικό με έντονο φορτίο «θυσίας» και «αντίστασης».
Την ίδια ώρα, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην πιθανή πρώτη δημόσια εμφάνιση του νέου Ανώτατου Ηγέτη, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, στοιχείο που προσδίδει στην κηδεία ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό βάρος.
Τελετές σε δύο χώρες και πέντε πόλεις
Οι τελετές αναμένεται να διαρκέσουν σχεδόν μία εβδομάδα και να πραγματοποιηθούν σε πέντε πόλεις του Ιράν και του Ιράκ. Από την Τεχεράνη, η πομπή θα περάσει από την Κομ, ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα του σιιτικού Ισλάμ, πριν μεταφερθεί στις ιερές πόλεις Νατζάφ και Καρμπάλα στο Ιράκ.
Η ταφή έχει προγραμματιστεί για τις 9 Ιουλίου στη Μασχάντ, κοντά στο ιερό του Ιμάμη Ρεζά, έναν από τους σημαντικότερους τόπους προσκυνήματος για τους Σιίτες.
Η κηδεία πραγματοποιείται αρκετούς μήνες μετά τον θάνατο του Χαμενεΐ, κάτι ασυνήθιστο για τα μουσουλμανικά έθιμα, σύμφωνα με τα οποία η ταφή γίνεται συνήθως σύντομα μετά τον θάνατο. Η καθυστέρηση αποδίδεται στις συνθήκες που επικράτησαν μετά τα πλήγματα και στην ανάγκη ασφαλούς διοργάνωσης των τελετών.
Το μήνυμα προς Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ
Η χρονική στιγμή δεν θεωρείται τυχαία. Η κηδεία πραγματοποιείται μέσα στον μήνα Μουχαράμ, περίοδο πένθους και θρησκευτικής φόρτισης για τους σιίτες μουσουλμάνους, γεγονός που προσδίδει στις τελετές ακόμη μεγαλύτερο συμβολικό βάρος.
Η Τεχεράνη επιχειρεί να παρουσιάσει τον Χαμενεΐ όχι μόνο ως πρώην πολιτικό και θρησκευτικό ηγέτη, αλλά ως μορφή «μάρτυρα» στη σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον και τον Ντόναλντ Τραμπ είναι σαφές: παρά το πλήγμα στην κορυφή της εξουσίας, το ιρανικό καθεστώς θέλει να δείξει ότι παραμένει όρθιο, οργανωμένο και ικανό να κινητοποιήσει μαζικά την κοινωνία.
Οι εικόνες από την Τεχεράνη, με πλήθη, στρατιωτική παρουσία, μαύρες σημαίες πένθους και σύμβολα της Ισλαμικής Επανάστασης, λειτουργούν ως πολιτική απάντηση στην αμερικανοϊσραηλινή επίθεση που οδήγησε στον θάνατο του Χαμενεΐ.
Το φέρετρο του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενει
(AP Photo/Vahid Salemi)
Συναγερμός ασφαλείας στην Τεχεράνη
Οι ιρανικές αρχές έχουν κινητοποιήσει κρατικούς μηχανισμούς, στρατό, εθελοντές, πανεπιστήμια και δημόσιες υπηρεσίες για τη διοργάνωση των τελετών, ενώ στην Τεχεράνη έχουν τεθεί σε ισχύ αυξημένα μέτρα ασφαλείας.
Δρόμοι αποκλείονται, μετακινήσεις οργανώνονται μαζικά, ενώ χώροι στάθμευσης, σχολεία, τεμένη και άλλες εγκαταστάσεις αξιοποιούνται για την υποδοχή και τη φιλοξενία προσκυνητών που φτάνουν από διάφορες περιοχές της χώρας.
Για την ιρανική ηγεσία, η επιτυχία της τελετής δεν έχει μόνο οργανωτική σημασία. Αποτελεί δοκιμασία της δυνατότητας του καθεστώτος να κινητοποιήσει τον κρατικό μηχανισμό και να προβάλει εικόνα κανονικότητας μετά τον θάνατο του ανθρώπου που κυβέρνησε την Ισλαμική Δημοκρατία για σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.
Πάνω από 50 ξένες αντιπροσωπείες
Η παρουσία ξένων αξιωματούχων προσδίδει στην κηδεία έντονο γεωπολιτικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, περισσότερες από 50 αντιπροσωπείες έχουν ήδη αποτίσει φόρο τιμής στον εκλιπόντα Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν.
Ανάμεσα στις πιο ηχηρές παρουσίες βρίσκονται ο πρόεδρος του Τατζικιστάν, ο πρόεδρος του Ιράκ και ο πρόεδρος του ιρακινού Κοινοβουλίου. Στην Τεχεράνη μετέβησαν επίσης αντιπροσωπεία από το Τουρκμενιστάν, ο πρόεδρος της Γεωργίας, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν, ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ από τη Ρωσία και ο αντιπρόεδρος της Τουρκίας.
Η παρουσία του Πακιστάν θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς πρόκειται για μία από τις υψηλότερου επιπέδου εκπροσωπήσεις της χώρας στις τελετές για τον Χαμενεΐ. Οι περισσότερες αντιπροσωπείες προέρχονται είτε από φιλικές προς το Ιράν χώρες είτε από κράτη που έχουν κρατήσει πιο ουδέτερη στάση απέναντι στην αντιπαράθεση της Τεχεράνης με τη Δύση.
Αντίθετα, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, δεν απευθύνθηκαν προσκλήσεις σε ευρωπαϊκές χώρες ή σε κράτη που, άμεσα ή έμμεσα, στήριξαν την ισραηλινή και αμερικανική στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν.