Την έντονη αντίδραση του πρώην γενικού γραμματέα της Επιτροπής της Βασιλείας για την Τραπεζική Εποπτεία προκαλεί το ενδεχόμενο να χαλαρώσει η Ευρωπαϊκή Ενωση έναν από τους σημαντικότερους κανόνες ασφαλείας για τις τράπεζες. Ο Νιλ Εσο, ο οποίος αποχώρησε από τη θέση του τον περασμένο Μάρτιο, προειδοποίησε ότι η εγκατάλειψη του λεγόμενου output floor θα αποτελούσε «καταστροφή» και «ένα πολύ μεγάλο βήμα» προς τη λάθος κατεύθυνση. Η προειδοποίησή του έρχεται καθώς οι Βρυξέλλες αναζητούν τρόπους να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών απέναντι στις αμερικανικές και να διευκολύνουν τη χρηματοδότηση της οικονομίας. Η Βασιλεία III είναι το διεθνές πλαίσιο κανόνων που δημιουργήθηκε μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Στόχος του είναι να διασφαλίζει ότι οι τράπεζες διαθέτουν αρκετά κεφάλαια και ρευστότητα για να αντέξουν μεγάλες ζημιές, χωρίς να καταρρεύσουν ή να χρειαστούν διάσωση με χρήματα των φορολογουμένων.
Ενα από τα βασικά στοιχεία του πλαισίου είναι το output floor. Πρόκειται για ένα κατώτατο όριο στις κεφαλαιακές απαιτήσεις των τραπεζών, ώστε να μην μπορούν να εμφανίζουν τεχνητά χαμηλότερους κινδύνους χρησιμοποιώντας τα δικά τους υπολογιστικά μοντέλα. Οι τράπεζες υπολογίζουν πόσα κεφάλαια πρέπει να διατηρούν ανάλογα με τον κίνδυνο των δανείων και των υπόλοιπων περιουσιακών τους στοιχείων. Ορισμένες χρησιμοποιούν δικά τους, εσωτερικά μοντέλα για τον υπολογισμό αυτόν.
Το output floor προβλέπει ότι το αποτέλεσμα των εσωτερικών μοντέλων δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το 72,5% του ποσού που θα προέκυπτε με την κοινή, τυποποιημένη μέθοδο.
Σε ένα απλό παράδειγμα, εάν η τυποποιημένη μέθοδος δείχνει ότι μια τράπεζα πρέπει να διαθέτει κεφάλαια 100 ευρώ, το εσωτερικό της μοντέλο δεν μπορεί να κατεβάσει την απαίτηση κάτω από τα 72,5 ευρώ. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή του συγκεκριμένου ορίου αυξάνει τις κεφαλαιακές τους ανάγκες και περιορίζει τη δυνατότητά τους να χορηγούν δάνεια, κυρίως προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και για την αγορά κατοικίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άφησε πρόσφατα ανοικτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης του μέτρου, το οποίο μέχρι πρότινος θεωρείτο αδιαπραγμάτευτο τμήμα της Βασιλείας III. Η συζήτηση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να περιοριστεί το ρυθμιστικό βάρος για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, ώστε να μπορούν να ανταγωνιστούν αποτελεσματικότερα τη Wall Street και να διοχετεύσουν περισσότερα κεφάλαια στην οικονομία. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη αποφασίσει ότι δεν θα εφαρμόσουν το output floor. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Εσο, η απόφαση αυτή έχει μικρότερη πρακτική σημασία για τις αμερικανικές τράπεζες.
Οι Βρυξέλλες εξετάζουν αλλαγές στο λεγόμενο output floor, για να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών απέναντι στις αμερικανικές.
Ο λόγος είναι ότι οι τράπεζες των ΗΠΑ δεν χρησιμοποιούν εσωτερικά μοντέλα για να υπολογίζουν τον πιστωτικό κίνδυνο στον ίδιο βαθμό με τις ευρωπαϊκές. Επομένως, η κατάργηση του ορίου δεν τις επηρεάζει τόσο όσο θα επηρέαζε τους ευρωπαϊκούς ομίλους.
Κατά τον Εσο, οι κινήσεις στις δύο πλευρές του Ατλαντικού δείχνουν ότι έχει ξεκινήσει ένας αγώνας για τη χαλάρωση των επιπτώσεων της Βασιλείας III. Μπορεί να μην πρόκειται ακόμη για «κούρσα προς τα κάτω», όπως είπε, ωστόσο οι αρχές αφαιρούν σταδιακά κομμάτια από το πλαίσιο, με κίνδυνο να ξεπεράσουν τα ασφαλή όρια.
Ο πρώην γενικός γραμματέας της Επιτροπής της Βασιλείας θεωρεί ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν περιορίζεται στον συγκεκριμένο κανόνα. Οπως υποστηρίζει, οι κυβερνήσεις αναζητούν απεγνωσμένα ανάπτυξη και αντιμετωπίζουν τη χαλάρωση της εποπτείας ως έναν τρόπο να την επιτύχουν.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι γίνεται δυσκολότερη η διεθνής συμφωνία για την αντιμετώπιση νέων κινδύνων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η δραστηριότητα χρηματοπιστωτικών οργανισμών εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος.
Η αρμόδια επίτροπος Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε έχει δηλώσει ότι η επανεξέταση του output floor θα αναζητήσει την καλύτερη δυνατή λύση για την ευρωπαϊκή οικονομία. Για τον Νιλ Εσο, ωστόσο, το συγκεκριμένο όριο αποτελεί την κόκκινη γραμμή. Εάν η Ευρώπη το περιορίσει ή το εγκαταλείψει, δεν θα πρόκειται απλώς για μια τεχνική προσαρμογή, αλλά για αποδυνάμωση μιας βασικής δικλίδας ασφαλείας του τραπεζικού συστήματος.