Σε εκλογικό αδιέξοδο φαίνεται να οδηγείται το Ισραήλ, σύμφωνα με τα πρώτα exit polls που δημοσιοποιήθηκαν μετά το κλείσιμο της κάλπης, καθώς ούτε ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου ούτε ο βασικός αντίπαλός του, Γκάντι Αϊζενκοτ, φαίνεται να εξασφαλίζουν την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών στην Κνεσέτ. Η συμμετοχή-ρεκόρ στις εκλογές (77,7%) ενισχύει το ενδεχόμενο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού ή ακόμη και νέας προσφυγής στις κάλπες.
Το αδιέξοδο θα μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του Νετανιάχου, επιτρέποντάς του να παραμείνει στην εξουσία ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, όσο τα κόμματα θα επιχειρούν να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό.
H αντίδραση Αϊζενκοτ
Ο αντίπαλος του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, Γκάντι Αϊζενκοτ, δήλωσε ότι τα exit polls φανερώνουν την «πλήρη έλλειψη εμπιστοσύνης των Ισραηλινών προς τον πρωθυπουργό». «Εάν αυτά είναι τα τελικά αποτελέσματα, θα πρόκειται για νίκη», δήλωσε, προσθέτοντας ότι θα «αναλάβει άμεσα δράση για να υλοποιήσει τη βούληση του λαού να αντικαταστήσει την κυβέρνηση Νετανιάχου».
Η ανακοίνωση των τελικών αποτελεσμάτων ενδέχεται να χρειαστεί αρκετές ημέρες, ενώ ο κατακερματισμός του πολιτικού συστήματος του Ισραήλ δίνει στα μικρότερα κόμματα τη δυνατότητα να διαδραματίσουν ρυθμιστικό ρόλο. Κανένα κόμμα δεν έχει εξασφαλίσει ποτέ από μόνο του 61 έδρες στην Κνεσέτ των 120 εδρών, με αποτέλεσμα οι κυβερνήσεις συνασπισμού να αποτελούν τον κανόνα.
Η συμμετοχή στις εκλογές έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ, καθώς οι Ισραηλινοί κλήθηκαν να κρίνουν τον Νετανιάχου για τη διαχείριση του πολέμου, στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τους πολέμους που ακολούθησαν στη Γάζα, στον Λίβανο και στο Ιράν.
Οι πολιτικές του δεξιού κυβερνητικού συνασπισμού του Νετανιάχου έχουν προκαλέσει διχασμό στο εσωτερικό της χώρας και έχουν εντείνει τη διεθνή απομόνωση του Ισραήλ. Ωστόσο, ο ίδιος έχει παρουσιάσει τον εαυτό του ως τον ηγέτη που διαθέτει το σθένος να αντιμετωπίσει τους εχθρούς της χώρας.
«Ο συνασπισμός του Νετανιάχου υπέστη βαριά ήττα»
Ο πρώην πρωθυπουργός του Ισραήλ και πρόεδρος του κεντρώου κόμματος Γες Ατίντ, Γιαΐρ Λαπίντ, ερμήνευσε τα exit polls που δημοσιοποίησαν τα ισραηλινά τηλεοπτικά δίκτυα ως ήττα του πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου, παρότι δεν ήταν σαφές εάν ο βασικός αντίπαλός του, Γκάντι Αϊζενκοτ, θα μπορούσε να σχηματίσει νέα κυβέρνηση με τη συμμετοχή κομμάτων της αντιπολίτευσης. «Για να μη σας μπερδεύουν: Ο συνασπισμός του Νετανιάχου υπέστη βαριά ήττα», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Πρόκειται για ολοκληρωτική κατάρρευση και οι πολίτες τούς έστειλαν το μήνυμα να πάνε στα σπίτια τους».
Ο 77χρονος Νετανιάχου έχει διατελέσει πρωθυπουργός για σχεδόν 19 από τα τελευταία 30 χρόνια και έχει καταφέρει επανειλημμένα να επιβιώσει από πολιτικές κρίσεις. Προσήλθε στις εκλογές αντιμέτωπος με κατηγορίες διαφθοράς που εκκρεμούν εδώ και χρόνια, τις οποίες αρνείται, καθώς και με επικρίσεις για τις αποτυχίες των υπηρεσιών πληροφοριών που επέτρεψαν στους ενόπλους της Χαμάς και άλλων οργανώσεων να σκοτώσουν 1.200 ανθρώπους και να πάρουν 251 ομήρους.
Ο 66χρονος Αϊζενκοτ, πρώην αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων με σκληρές θέσεις σε ζητήματα ασφάλειας, ο οποίος έχασε έναν γιο και δύο ανιψιούς του στον πόλεμο της Γάζας, αναδείχθηκε στον ισχυρότερο αντίπαλο του Νετανιάχου. Κατά την προεκλογική εκστρατεία, έδωσε έμφαση στην εμπειρία του σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας, ενώ παράλληλα επιχείρησε να προβάλει ένα κεντρώο πολιτικό προφίλ στα ζητήματα εσωτερικής πολιτικής.
Ο Αϊζενκοτ εισήλθε στην πολιτική μόλις πριν από τέσσερα χρόνια και συμμετείχε στο πολεμικό συμβούλιο του Νετανιάχου μετά την επίθεση της Χαμάς. Ωστόσο, αποχώρησε οκτώ μήνες αργότερα, αμφισβητώντας τον τρόπο με τον οποίο ο πρωθυπουργός ασκούσε την ηγεσία του.
Exit poll του Channel 12: Χωρίς ξεκάθαρο νικητή οι εκλογές
Το κόμμα Λικούντ συγκέντρωσε τις περισσότερες ψήφους στις εκλογές της Τρίτης, ωστόσο κανένα από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα του Ισραήλ δεν φαίνεται να διαθέτει σαφή προοπτική σχηματισμού κυβέρνησης, σύμφωνα με το exit poll του τηλεοπτικού δικτύου Channel 12.
Σύμφωνα με την εκτίμηση του exit poll, τα κόμματα της αντιπολίτευσης με εβραϊκή ηγεσία αναμένεται να εξασφαλίσουν συνολικά 52 έδρες, έναντι 50 εδρών για τα κόμματα που στηρίζουν τον πρωθυπουργό. Κανένα από τα δύο στρατόπεδα δεν πλησιάζει την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών. Τα κόμματα με αραβική ηγεσία, τα οποία επίσης αντιτίθενται στον Νετανιάχου, αναμένεται να εξασφαλίσουν συνολικά 18 έδρες, αριθμό-ρεκόρ για τη συγκεκριμένη πολιτική εκπροσώπηση.
Το Λικούντ αναμένεται να κερδίσει 24 έδρες στην Κνεσέτ, σύμφωνα με το exit poll, ενώ το κεντρώο κόμμα της αντιπολίτευσης Yashar, υπό τον Γκάντι Αϊζενκοτ, εκτιμάται ότι θα εξασφαλίσει 22 έδρες.
Η απουσία ξεκάθαρου νικητή επιβεβαιώνει τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων εβδομάδων, οι οποίες προέβλεπαν ένα αμφίρροπο εκλογικό αποτέλεσμα. Αυτό σημαίνει ότι τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες τα κόμματα και οι ηγέτες τους θα επιδοθούν σε διαπραγματεύσεις, επιχειρώντας να συγκεντρώσουν την απαραίτητη στήριξη για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Ενα ενδεχόμενο είναι να αναζητηθεί η υποστήριξη των κομμάτων με αραβική ηγεσία, τα οποία κατά κανόνα δεν συμμετέχουν σε κυβερνητικούς συνασπισμούς.
Τόσο ο Νετανιάχου όσο και ο Αϊζενκοτ ενδέχεται να ανακηρύξουν εαυτούς νικητές και να ζητήσουν από τον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ να τους δώσει πρώτους την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, καθώς ο Νετανιάχου ηγείται του μεγαλύτερου κόμματος, ενώ ο Αϊζενκοτ του μεγαλύτερου πολιτικού μπλοκ.
Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο ούτε ο Νετανιάχου ούτε οι αντίπαλοί του να καταφέρουν να σχηματίσουν κυβερνητικό συνασπισμό. Σε αυτή την περίπτωση, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί σε νέες εκλογές, με τον Νετανιάχου να παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός. Μια τέτοια εξέλιξη θα θύμιζε την περίοδο 2019-2022, όταν η χώρα πραγματοποίησε πέντε εκλογικές αναμετρήσεις.
Στην τρίτη θέση, σύμφωνα με το exit poll, βρίσκεται το κόμμα της αντιπολίτευσης B’Yachad, υπό τον πρώην πρωθυπουργό Ναφτάλι Μπένετ, με 12 έδρες, και ακολουθεί η Κοινή Λίστα (Joint List), με αραβική ηγεσία, με 11 έδρες.
Δύο μικρά κόμματα, το Reservists, που δεν έχει ενταχθεί σε κάποιο από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα, και το δεξιό People of Israel, εκτιμάται ότι δεν θα καταφέρουν να ξεπεράσουν το εκλογικό όριο του 3,25% που απαιτείται για την είσοδο στην Κνεσέτ, σύμφωνα με το Channel 12.
Exit poll του Channel 13: Προβάδισμα του μπλοκ Αϊζενκοτ, πρώτο κόμμα το Λικούντ
Το Λικούντ του Νετανιάχου συγκέντρωσε τις περισσότερες ψήφους στις εκλογές της Τρίτης, ωστόσο ο συνασπισμός των κομμάτων που αντιτίθενται στον ίδιο, με επικεφαλής τον Γκάντι Αϊζενκοτ, προηγείται του κυβερνητικού μπλοκ, σύμφωνα με το exit poll του τηλεοπτικού δικτύου Channel 13.
Παρ’ όλα αυτά, κανένα από τα δύο στρατόπεδα δεν φαίνεται να διαθέτει σαφή προοπτική σχηματισμού κυβέρνησης, καθώς τα κόμματα με αραβική ηγεσία καταγράφουν ιστορικό ρεκόρ εδρών, σύμφωνα με την εκτίμηση.
Το προβάδισμα του Λικούντ, μετά το κλείσιμο της κάλπης στις 10 μ.μ., έρχεται σε αντίθεση με τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων εβδομάδων, οι περισσότερες από τις οποίες έδειχναν το κόμμα του πρωθυπουργού να υπολείπεται των αντιπάλων του. Σύμφωνα με το exit poll, το Λικούντ αναμένεται να εξασφαλίσει 25 έδρες στην Κνεσέτ, ενώ το κεντρώο κόμμα της αντιπολίτευσης Yashar, υπό τον Αϊζενκοτ, εκτιμάται ότι θα λάβει 23 έδρες.
Συνολικά, το μπλοκ των κομμάτων που αντιτίθενται στον Νετανιάχου προβλέπεται να εξασφαλίσει 53 έδρες, έναντι 50 για τον δεξιό και θρησκευτικό συνασπισμό που στηρίζει τον πρωθυπουργό. Και τα δύο στρατόπεδα αναμένεται να μείνουν αρκετά μακριά από την απαιτούμενη πλειοψηφία των 61 εδρών.
Τα κόμματα με αραβική ηγεσία, τα οποία επίσης αντιτίθενται στον Νετανιάχου, αναμένεται να εξασφαλίσουν συνολικά 17 έδρες, αριθμό-ρεκόρ.
Η απουσία ξεκάθαρου νικητή επιβεβαιώνει τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών, οι οποίες προέβλεπαν ένα αμφίρροπο εκλογικό αποτέλεσμα. Αυτό σημαίνει ότι τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες τα κόμματα και οι ηγέτες τους θα προχωρήσουν σε διαπραγματεύσεις, επιχειρώντας να εξασφαλίσουν την απαραίτητη στήριξη για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Ενα πιθανό σενάριο είναι η αναζήτηση στήριξης από τα κόμματα με αραβική ηγεσία, τα οποία κατά κανόνα δεν συμμετέχουν σε κυβερνητικούς συνασπισμούς.
Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο ούτε ο Νετανιάχου ούτε οι αντίπαλοί του να καταφέρουν να σχηματίσουν κυβέρνηση. Σε αυτή την περίπτωση, το Ισραήλ ενδέχεται να οδηγηθεί σε νέες εκλογές, με τον Νετανιάχου να παραμένει υπηρεσιακός πρωθυπουργός. Μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε επανάληψη της περιόδου 2019-2022, όταν η χώρα πραγματοποίησε πέντε εκλογικές αναμετρήσεις.
Στην τρίτη θέση, σύμφωνα με το exit poll, βρίσκεται το κόμμα της αντιπολίτευσης B’Yachad, υπό τον πρώην πρωθυπουργό Ναφτάλι Μπένετ, με 14 έδρες, και ακολουθεί η Κοινή Λίστα (Joint List), με αραβική ηγεσία, με 10 έδρες.
Δύο μικρά κόμματα, το Reservists, που δεν έχει ενταχθεί σε κάποιο από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα, και το δεξιό People of Israel, εκτιμάται ότι δεν θα καταφέρουν να ξεπεράσουν το εκλογικό όριο του 3,25% που απαιτείται για την είσοδο στην Κνεσέτ, σύμφωνα με το Channel 13.
Exit poll του Kan: Χωρίς ξεκάθαρο νικητή οι εκλογές
Το κόμμα Λικούντ του πρωθυπουργού Νετανιάχου συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ποσοστό ψήφων στις εκλογές της Τρίτης, ωστόσο κανένα από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα του Ισραήλ δεν φαίνεται να διαθέτει σαφή προοπτική σχηματισμού κυβέρνησης, σύμφωνα με το exit poll του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα Kan.
Το προβάδισμα του Λικούντ, μετά το κλείσιμο των εκλογικών τμημάτων στις 10 μ.μ., έρχεται σε αντίθεση με τις δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών, οι οποίες έδειχναν το κόμμα να υπολείπεται του Yashar του Γκάντι Αϊζενκοτ.
Ωστόσο, το Kan προβλέπει πλέον ότι το Λικούντ θα εξασφαλίσει 25 από τις συνολικά 120 έδρες της Κνεσέτ, έναντι 21 εδρών για το Yashar.
Συνολικά, πάντως, το μπλοκ της αντιπολίτευσης υπό τον Αϊζενκοτ αναμένεται να συγκεντρώσει περισσότερες έδρες, εξασφαλίζοντας 53 από τις 120, έναντι 50 εδρών για τον συνασπισμό που στηρίζει τον Νετανιάχου.
Τα κόμματα με αραβική ηγεσία, τα οποία αντιτίθενται στον Νετανιάχου αλλά δεν αποτελούν μέρος του σιωνιστικού μπλοκ της αντιπολίτευσης, εκτιμάται ότι θα εξασφαλίσουν 17 έδρες.
Ετσι, σύμφωνα με το exit poll, και τα δύο στρατόπεδα υπολείπονται της απαιτούμενης πλειοψηφίας των 61 εδρών για τον σχηματισμό κυβέρνησης, χωρίς να διαφαίνεται ξεκάθαρη προοπτική επικράτησης ούτε για τον Νετανιάχου ούτε για τον Αϊζενκοτ.
Παρότι η επικράτηση του Λικούντ έναντι του Yashar αποτελεί έκπληξη, έπειτα από μήνες δημοσκοπήσεων που προέβλεπαν το αντίθετο αποτέλεσμα, η απουσία ξεκάθαρου νικητή ήταν αναμενόμενη.
Κατά συνέπεια, τα δύο πολιτικά στρατόπεδα θα αρχίσουν τώρα τις προσπάθειες για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού. Ο Νετανιάχου αναμένεται να λάβει πρώτος την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, καθώς ηγείται του μεγαλύτερου κόμματος. Ωστόσο, είναι πιθανό καμία από τις δύο πλευρές να μην καταφέρει να συγκεντρώσει την απαραίτητη στήριξη, με αποτέλεσμα οι Ισραηλινοί να κληθούν ξανά στις κάλπες μέσα σε λίγους μήνες.
Στην τρίτη θέση εκτιμάται ότι θα βρεθεί το κόμμα B’Yachad του Ναφτάλι Μπένετ, με 14 έδρες.
Η Κοινή Λίστα (Joint List), με αραβική ηγεσία, και οι αριστεροί Δημοκράτες αναμένεται να εξασφαλίσουν από 10 έδρες, ενώ το κόμμα Yisrael Beytenu του Αβιγκντορ Λίμπερμαν εκτιμάται ότι θα κερδίσει οκτώ έδρες.
Το ακροδεξιό Otzma Yehudit και το αραβικό Ra’am προβλέπεται να εξασφαλίσουν από επτά έδρες.
Την κατανομή των εδρών συμπληρώνουν τα υπερορθόδοξα κόμματα Shas και Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά (United Torah Judaism), καθώς και το κόμμα Θρησκευτικός Σιωνισμός (Religious Zionism) του Μπετσαλέλ Σμότριτς, με έξι έδρες το καθένα.
Στο μεταξύ, δύο μικρότερα κόμματα που τους τελευταίους μήνες κινούνταν κοντά στο εκλογικό όριο, το Reservists-Economic του Γιοάζ Χέντελ και το People of Israel του Οφέρ Γουίντερ, εκτιμάται ότι θα μείνουν κάτω από το απαιτούμενο 3,25% και δεν θα καταφέρουν να εισέλθουν στην Κνεσέτ.