Μία βλάβη και ανθρώπινα λάθη διάρκειας… 17 λεπτών χρειάστηκαν για τη σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία που έσπειρε τον θάνατο με τουλάχιστον 68 νεκρούς και δεκάδες τραυματίες, κάποιοι εκ των οποίων σε κρίσιμη κατάσταση. Η λάθος εντολή να συνεχίσει το τρένο «κανονικά» την πορεία του, μέσα σε ένα «τυφλό» λόγω βλάβη σιδηροδρομικό δίκτυο, οδήγησε στην ανείπωτη τραγωδία λίγο έξω από το Τολέδο, με πολλά ερωτήματα να παραμένουν αναπάντητα.
Όπως αναφέρει ρεπορτάζ της «El Pais», η μοιραία σύγκρουση εκτυλίχθηκε το πρωί της Τετάρτης (28/10) στην περιοχή Ούρδα, όταν ένας συρμός AVE χτύπησε με σφοδρότητα το ακινητοποιημένο τρένο της εταιρείας Iryo για να ζήσουν τον απόλυτο τρόμο οι συνολικά, 544 επιβάτες (397 στο AVE, 147 στο Iryo).
Όλα ξεκίνησαν γύρω στις 8:30 το πρωί, όταν το σύστημα σηματοδότησης και ελέγχου LZB, ζωτικής σημασίας για τα ισπανικά τρένα υψηλής ταχύτητας, τέθηκε εκτός λειτουργίας. Ένα πρόβλημα επικοινωνίας μεταξύ υπολογιστών «κλείδωσε» αυτόματα έξι τρένα, τρία σε κάθε κατεύθυνση, ακριβώς όπως προβλέπει το πρωτόκολλο ασφαλείας.
Κάπου εκεί, ενεργοποιήθηκε το επόμενο πρωτόκολλο που προέβλεπε ότι η διαχείριση της κρίσης πέρασε από τους αυτοματισμούς σε χειροκίνητη λειτουργία.
«Συνεχίστε κανονικά»
Στις 8:36, μόλις έξι λεπτά μετά την αρχική βλάβη, ο αρμόδιος χειριστής του κέντρου ελέγχου έδωσε εντολή στους συρμούς να συνεχίσουν την πορεία τους «κανονικά», κάτι που αποδείχθηκε καταδικαστικό.
Ο μηχανοδηγός του ακινητοποιημένου τρένου Iryo είχε ήδη ενημερώσει το κέντρο ότι αδυνατούσε να επανεκκινήσει. Η θέση του συρμού φαινόταν ξεκάθαρα στην οθόνη του χειριστή, ενώ μια κόκκινη ένδειξη σηματοδότησης απαγόρευε κάθε κυκλοφορία στο συγκεκριμένο τμήμα. Παρόλα αυτά, το AVE έλαβε το «πράσινο φως».
Την ίδια ώρα, ένας ακόμη μηχανοδηγός, έλαβε παρόμοια εντολή και επισήμανε στο κέντρο ελέγχου ότι το πρωτόκολλο απαιτεί κίνηση με μέγιστη ταχύτητα 40 χιλιομέτρων την ώρα και «ιδιαίτερη προσοχή» σε περίπτωση απενεργοποίησης των συστημάτων ασφαλείας. Δυστυχώς, η κρίσιμη αυτή προειδοποίηση δεν έφτασε ποτέ στον μηχανοδηγό του AVE.
Τρία άτομα στη βάρδια, κανείς δεν είδε το λάθος
Κάπως έτσι, φτάνουμε από τις 8:36 στις 8:53, όπου το τρένο διένυσε περίπου 25 χιλιόμετρα, καλύπτοντας τη διαδρομή προς τον ακινητοποιημένο συρμό. Σε αυτό το τμήμα του δικτύου επιτρέπονται ταχύτητες έως 200 χιλιόμετρα την ώρα, αν και ακόμη η ακριβής ταχύτητα της σύγκρουσης παραμένει υπό διερεύνηση.
Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί απορία, είναι ότι ο χειριστής δεν ήταν μόνος, αλλά είχε δίπλα του βοηθό, ενώ ένας προϊστάμενος επέβλεπε επίσης τη λειτουργία, αλλά κανείς δεν διέταξε το AVE να σταματήσει ή να μειώσει ταχύτητα.
Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, χαρακτήρισε τις συνθήκες «ανεξήγητες». Τόνισε ότι μια σύγκρουση τρένων από πίσω στο ισπανικό δίκτυο υψηλών ταχυτήτων είναι εξαιρετικά απίθανη, λόγω των πολλαπλών μηχανισμών ασφαλείας, ενώ οι ηχογραφημένες επικοινωνίες αποτελούν το βασικό υλικό της έρευνας, ενώ ο ελεγκτής βρίσκεται υπό ψυχολογική στήριξη και οι αξιωματικοί μιλούν προς το παρών με τον δικηγόρο του.