Η πρώην υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης στις κυβερνήσεις του Μαριάνο Ραχόι, Φατίμα Μπάνιεθ, βρίσκεται μεταξύ των θυμάτων του πολύνεκρου σιδηδρομομικού δυστυχήματος που έχει συγκλονίσει την Ισπανία. Την είδηση του θανάτου της Μπάνιεθ, η οποία ήταν στενή φίλη της Ούρσουα φον Ντερ Λάιεν, επιβεβαίωσε εκπρόσωπος του Λαϊκού Κόμματος.
Η πρώην υπουργόςεπέβαινε στο τρένο της Iryo που ενεπλάκη στο πολύνεκρο δυστύχημα στην επαρχία του Τολέδο, το πρωί της Τετάρτης (28/10). Η τύχη της ήταν άγνωστη τις προηγούμενες ώρες, καθώς δεν είχε καταστεί δυνατή η επικοινωνία μαζί της. Πριν από λίγο ωστόσο επιβεβαιώθηκε από επίσημα χείλη ότι η Μπάνιεθ έχασε τη ζωή της στο δυστύχημα.
Η Φατίμα Μπάνιεθ υπήρξε μία από τις πιο σημαντικές πολιτικές φυσιογνωμίες των κυβερνήσεων Ραχόι, έχοντας αναλάβει το υπουργείο Εργασίας σε μια από τις πιο δύσκολες οικονομικές περιόδους για την Ισπανία.
Η πολιτική διαδρομή της Φατίμα Μπάνιεθ ξεκίνησε από το Λαϊκό Κόμμα (PP) της Ανδαλουσίας, όπου ανέλαβε διάφορες κομματικές αρμοδιότητες.Το 2000 εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής στην περιφέρεια της Ουέλβα, στις εκλογές που εξασφάλισαν στον Χοσέ Μαρία Αθνάρ την πρώτη του απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, ανέλαβε καθήκοντα εκπροσώπου του Λαϊκού Κόμματος για θέματα προϋπολογισμού και συντονίστριας του οικονομικού τομέα του.
Η μεγάλη πολιτική της αναβάθμιση ήρθε τον Δεκέμβριο του 2011, όταν ο Μαριάνο Ραχόι ανέλαβε την πρωθυπουργία και την τοποθέτησε επικεφαλής του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.Παρέμεινε στη θέση αυτή μέχρι τον Ιούνιο του 2018, όταν ο Ραχόι απομακρύνθηκε από την εξουσία ύστερα από την πρόταση δυσπιστίας που οδήγησε τον Πέδρο Σάντσεθ στην πρωθυπουργία.
Διαχειρίστηκε την έκρηξη της ανεργίας
Οταν η Μπάνιεθ ανέλαβε το υπουργείο, η ισπανική οικονομία βρισκόταν αντιμέτωπη με τις συνέπειες της κατάρρευσης της αγοράς ακινήτων και της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.
Στα τέλη του 2011, οι εγγεγραμμένοι άνεργοι ξεπερνούσαν τα 4,4 εκατομμύρια.Η κατάσταση επιδεινώθηκε τους επόμενους μήνες, με τον αριθμό των ανέργων να υπερβαίνει τα πέντε εκατομμύρια τον Φεβρουάριο του 2013. Από εκείνο το σημείο άρχισε η σταδιακή υποχώρηση της ανεργίας.Οταν η Μπάνιεθ αποχώρησε από την κυβέρνηση, το 2018, οι εγγεγραμμένοι άνεργοι είχαν μειωθεί στα 3,1 εκατομμύρια.
Η θητεία της, ωστόσο, συνδέθηκε κυρίως με δύο από τις πιο αμφιλεγόμενες μεταρρυθμίσεις της περιόδου Ραχόι: την εργασιακή μεταρρύθμιση του 2012 και τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος το 2013.
Οι μεταρρυθμίσεις που προκάλεσαν σφοδρές αντιδράσεις
Η εργασιακή μεταρρύθμιση του 2012 άλλαξε σημαντικά τους όρους λειτουργίας της ισπανικής αγοράς εργασίας.Μεταξύ άλλων, μειώθηκε η αποζημίωση απόλυσης από τις 45 στις 33 ημέρες μισθού ανά έτος εργασίας, με ανώτατο όριο τους 24 μηνιαίους μισθούς.Παράλληλα, διευκολύνθηκε η επίκληση οικονομικών λόγων για απολύσεις και καταργήθηκε η υποχρέωση διοικητικής έγκρισης για τις ομαδικές απολύσεις.
Η μεταρρύθμιση ενίσχυσε επίσης τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να τροποποιούν ουσιώδεις όρους εργασίας, όπως το ωράριο, η διάρκεια της εργάσιμης ημέρας και οι αποδοχές, ενώ έδωσε προτεραιότητα στις επιχειρησιακές έναντι των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων.
Οι αλλαγές προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από τα συνδικάτα και οδήγησαν στη γενική απεργία της 14ης Νοεμβρίου 2012.
Ανάλογη αντιπαράθεση προκάλεσε η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση του 2013, η οποία αποσύνδεσε την αναπροσαρμογή των συντάξεων από τον δείκτη τιμών καταναλωτή, συνδέοντάς τη με δείκτη που αντανακλούσε τη χρηματοοικονομική κατάσταση του συστήματος. Στην πράξη, ο μηχανισμός περιόριζε τις αυξήσεις των συντάξεων στο 0,25%, ενώ προέβλεπε μείωση της αρχικής σύνταξης για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.
Η κυβέρνηση αναγκάστηκε τελικά να αναβάλει την εφαρμογή του τελευταίου μέτρου και να επαναφέρει εν μέρει την αναπροσαρμογή με βάση τον πληθωρισμό.
Οι συγκεκριμένες συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις καταργήθηκαν αργότερα από την κυβέρνηση του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Ωστόσο, βασικές διατάξεις της εργασιακής μεταρρύθμισης, ιδίως εκείνες που αφορούσαν τις απολύσεις και τις αποζημιώσεις, παρέμειναν σε ισχύ και μετά τις αλλαγές που προώθησε το 2021 η υπουργός Εργασίας Γιολάντα Ντίαθ.
Η αποχώρηση από την πολιτική
Μετά την πτώση της κυβέρνησης Ραχόι, η Μπάνιεθ απομακρύνθηκε από την ενεργό πολιτική και στράφηκε στον επιχειρηματικό τομέα.
Τον Δεκέμβριο του 2019 εντάχθηκε στο διοικητικό συμβούλιο της φαρμακευτικής εταιρείας Laboratorios Rovi ως ανεξάρτητο μη εκτελεστικό μέλος. Τον Απρίλιο του 2020 συμμετείχε στο διοικητικό όργανο του ιδρύματος Fundación CEOE, του οποίου στη συνέχεια ανέλαβε την προεδρία. Από αυτή τη θέση συνέχισε τη δραστηριότητά της στον επιχειρηματικό και θεσμικό χώρο της Ισπανίας, έχοντας πλέον αφήσει πίσω της την πολιτική.
Με πληροφορίες από El Pais, Democrata