Σαν μια παρτίδα σκάκι με αργές κινήσεις, στρατηγικές ψυχολογίας, «πιόνια» που χαραμίζονται για να σωθούν οι σημαντικοί «αξιωματούχοι», μοιάζει ολοένα και περισσότερο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή που έφτασε να συνδέεται άμεσα και με το άλλο ενεργό μέτωπο στην Ουκρανία. Την ίδια στιγμή που ΗΠΑ και Ισραήλ δείχνουν να έχουν στριμώξει το Ιράν, όλα ανατρέπονται και η Τεχεράνη που σχεδόν στερείται ηγεσίας ξαναμπαίνει γερά στο παιχνίδι.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να επιβεβαιώσει την πρόθεσή του να τερματίσει τον πόλεμο εντός των επόμενων ημερών κατά τη διάρκεια διαγγέλματος προς το έθνος τα ξημερώματα της Πέμπτης (σ.σ. ώρες Ελλάδος).
Αυτό φάνηκε και από τη δήλωσή του στο Reuters, όταν τόνισε ότι οι ΗΠΑ θα αποχωρήσουν από το Ιράν «αρκετά γρήγορα» αλλά θα μπορούσαν να επιστρέψουν, εφόσον χρειαστεί, για «στοχευμένα πλήγματα».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ στο διάγγελμα σχεδιάζει να ενημερώσει για την πρόοδο των πολεμικών επιχειρήσεων και να διευκρινίσει, για άλλη μια φορά, τους τέσσερις στόχους που ο Λευκός Οίκος λέει ότι ελπίζει να επιτύχει: την καταστροφή των πυραύλων και των εγκαταστάσεων παραγωγής του Ιράν, την εξόντωση του ναυτικού του, τη διασφάλιση ότι δεν θα είναι σε θέση να υποστηρίξει περιφερειακές τρομοκρατικές ομάδες και τη διασφάλιση ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα.
Όμως, ποιος μπορεί να είναι βέβαιος μαζί του, όταν ακόμα και συνεργάτες του δήλωσαν στο Axios ότι πιστεύουν πως: «ο Αμερικανός ηγέτης αυτοσχεδιάζει κυρίως, παρά ακολουθεί κάποιο σαφές σχέδιο. Δεν πρόκειται για… τρισδιάστατο σκάκι – είναι δωδεκαδιάστατο. Αντιφάσκει τακτικά με τον εαυτό του, οπότε κανείς δεν ξέρει τι σκέφτεται. Το κάνει επίτηδες».
«Ο λόγος που χτυπήσαμε στο Ιράν»
Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, προσπάθησε να περιγράψει τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν, αλλά και τους στόχους του πολέμου: «Αυτό που προσπαθούσε να κάνει το Ιράν ήταν να δημιουργήσει μια ασπίδα κατασκευάζοντας τόσους πολλούς πυραύλους, τόσο πολλά drones που κανείς δεν θα μπορούσε να τους επιτεθεί. Ήμασταν πολύ κοντά στο να αποκτήσει το Ιράν τόσους πυραύλους και τόσα drones που δεν θα μπορούσε κανείς να κάνει κάτι για το πυρηνικό πρόγραμμα στο μέλλον. Αυτό ήταν ένα ρίσκο που δεν μπορούσαμε να αποδεχθούμε.
Ήταν η τελευταία μας ευκαιρία να εξαλείψουμε την απειλή που θα συνιστούσε αυτή η ασπίδα και ο πρόεδρος πήρε την σωστή απόφαση να το εξαλείψει τώρα. Αυτός είναι ο στόχος αυτής της επιχείρησης. Να καταστρέψουμε το πρόγραμμα κατασκευής πυραύλων και drones ώστε να μην μπορούν να κρυφτούν πίσω από αυτό και φυσικά να διασφαλίσουμε ότι δεν θα έχουν ποτέ πυρηνικά όπλα.
Το αίτημα εκεχειρίας που… διαψεύστηκε
Το μεσημέρι ο ίδιος δήλωσε ότι ο νέος πρόεδρος του Ιράν, «πολύ λιγότερο ριζοσπαστικοποιημένος και πολύ πιο έξυπνος από τους προκατόχους του», ζήτησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες κατάπαυση του πυρός. Για να λάβει λίγο αργότερα την απάντηση του του υπουργού Εξωτερικών της Τεχεράνης, Αμπάς Αραγτσί, ότι πρόκειται για «ψευδή και αβάσιμο» ισχυρισμό. Μάλιστα, το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) ανέφερε ότι η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ βρίσκεται «σταθερά και κυρίαρχα» υπό τον έλεγχό του Ιράν και τόνισε ότι «δεν θα ανοίξει στους εχθρούς του έθνους, παρά τις γελοίες κινήσεις του προέδρου των ΗΠΑ». Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαίλ Μπαγκάι προσπάθησε να… διακωμωδήσει τις αναφορές του Τραμπ, λέγοντας ότι ο ίδιος «παρασύρθηκε στη σύγκρουση λόγω λανθασμένου υπολογισμού από το Ισραήλ».
Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε σε επιστολή του προς τους Αμερικανούς ότι η χώρα του δεν ξεκίνησε πόλεμο και δεν αποτελεί απειλή για την ασφάλεια της περιοχής, ενώ λίγο αργότερα, ήρθε και το νέο μήνυμα του Ανώτατου Ηγέτη της χώρας, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, μέσω «X»: «Δηλώνω κατηγορηματικά ότι η συνεπής πολιτική της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, είναι να συνεχίσει να υποστηρίζει την Αντίσταση ενάντια στον Σιωνιστικό-Αμερικανικό εχθρό».
Πάντως, όσο και αν η Τεχεράνη αρνείται επισήμως τη διαπραγμάτευση με τις ΗΠΑ, η Ουάσινγκτον επικαλείται συνομιλίες για το τέλος του πολέμου. Κάπως έτσι το Axios έγραψε ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται ήδη σε ανεπίσημες επαφές για την κατάπαυση του πυρός και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Κάτι που ουσιαστικά επιβεβαίωσε και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς μιλώντας με διαμεσολαβητές: «Ο Τραμπ ανυπομονεί να τελειώσει υπό όρους τον πόλεμο».
Και όλα αυτά, ενώ ισραηλινά ΜΜΕ, αναφέρουν ότι το Τελ Αβίβ πιέζει τον Τραμπ να ξεκινήσει μια «σύντομη» και με τη συμμετοχή ισχυρών δυνάμεων χερσαία επιχείρηση στο Ιράν, πριν ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη.
Η απειλή για αποχώρηση από Ουκρανία και ΝΑΤΟ
Ωστόσο, το βράδυ της Τετάρτης (1/4), δημοσίευμα των Financial Times, έκανε ακόμη πιο περίπλοκα τα πράγματα γύρω από το τέλος του πολέμου, αφού αποκάλυψε ότι ο Τραμπ απειλεί τους ευρωπαίους ηγέτες με οπλική εγκατάλειψη της Ουκρανίας, εάν εκείνοι δεν τον βοηθήσουν με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Μια παρόμοια απειλή είχε εξαπολύσει άλλωστε και σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα Daily Telegraph, ασκώντας κριτική ότι οι σύμμαχοί του στο ΝΑΤΟ δεν υποστήριξαν τη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ στο Ιράν. «Ποτέ δεν με έπεισε το ΝΑΤΟ. Πάντα ήξερα ότι ήταν μια χάρτινη τίγρης, και ο Πούτιν το ξέρει αυτό, παρεμπιπτόντως. Ήμασταν εκεί στην Ουκρανία, αν και δεν ήταν το πρόβλημά μας. Ήταν μια δοκιμασία, και ήμασταν εκεί γι’ αυτούς, και θα ήμασταν πάντα εκεί γι’ αυτούς. Αλλά αυτοί δεν ήταν εκεί για εμάς» είπε ο Τραμπ, υπονοώντας εκ νέου την αποχώρηση από την βορειοατλαντική συμμαχία.
Την υπόνοια αυτή δεν μπόρεσε να… σβήσει ούτε η ανάρτηση του ηγέτη της Φινλανδίας, γνωστού για τους στενούς δεσμούς του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, αναφέροντας ότι οι δυο τους είχαν μια εποικοδομητική συζήτηση για Ουκρανία, Ιράν και ΝΑΤΟ, προκειμένου να λύσουν «ρεαλιστικά» τα προβλήματα.
Συνεχίζονται οι σφοδρές μάχες στο πεδίο
Εν τω μεταξύ, σημαντική κλιμάκωση καταγράφηκε το τελευταίο 24ωρο στον Περσικό, καθώς σειρά επιθέσεων με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη που αποδίδονται στο Ιράν έπληξαν κρίσιμες υποδομές σε Κατάρ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Σαουδική Αραβία, αυξάνοντας τον κίνδυνο ευρύτερης περιφερειακής σύρραξης.
Από την άλλη, συνδυασμένα πλήγματα των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ φέρονται να έπληξαν χαλυβουργικά συγκροτήματα στο κεντρικό και νοτιοδυτικό Ιράν, προκαλώντας σημαντικές ζημιές σε μονάδες παραγωγής, σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης. Μάλιστα, μια αεροπορική επιδρομή στην Τεχεράνη φέρεται να έπληξε και το εσωτερικό του συγκροτήματος της πρώην αμερικανικής πρεσβείας στην πόλη.
Ανήμερα του εορτασμού της έναρξης του εβραϊκού Πάσχα, Το Ιράν χτύπησε και στο Τελ Αβίβ με βόμβες διασποράς αφήνοντας τουλάχιστον 14 τραυματίες, με μία 11χρονη να είναι σε σοβαρή κατάσταση. Ήταν για πρώτη φορά από την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, που καταγράφηκε πενταπλό κύμα βαλλιστικών στο κεντρικό Ισραήλ μέσα διάστημα περίπου 20 λεπτών.
Την ίδια ώρα, σοβαρά πλήγματα από τους IDF δέχεται και Λίβανος, με τον στρατός της χώρας να αναφέρει ότι οι δυνάμεις του έχουν αποσυρθεί σε μεγάλο βαθμό από ορισμένες παραμεθόριες πόλεις, καθώς τα ισραηλινά στρατεύματα συνεχίζουν να προωθούνται μέσα στη χώρα.