Το Ιράν προειδοποίησε τις χώρες του Κόλπου ότι οποιαδήποτε νέα αμερικανική επίθεση στο έδαφός του θα προκαλέσει αντίποινα κατά κρίσιμων ενεργειακών υποδομών σε ολόκληρη την περιοχή, σύμφωνα με πέντε πηγές που επικαλείται το Reuters.
Με την κίνηση αυτή, η Τεχεράνη επιχειρεί να αυξήσει το κόστος μιας ενδεχόμενης στρατιωτικής επιχείρησης, ασκώντας παράλληλα πίεση στους στενότερους συμμάχους της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή.
Η προειδοποίηση μεταφέρθηκε μέσω σειράς επαφών υψηλού επιπέδου, μετά την απειλή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, στις 28 Ιουλίου, ότι θα πλήξει το ενεργειακό δίκτυο και τις υποδομές του Ιράν, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Δύο ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι, δύο πηγές από χώρες του Κόλπου και ένας ανώτερος περιφερειακός διπλωμάτης με γνώση των συνομιλιών δήλωσαν ότι ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί επικοινώνησε με τους ομολόγους του στη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και στο Κατάρ, καθώς και με τον αρχηγό του στρατού του Πακιστάν.
Ολοι μίλησαν στο Reuters υπό τον όρο της ανωνυμίας λόγω της ευαισθησίας του ζητήματος.
Το μήνυμα Αραγκτσί
Σύμφωνα με τον ανώτερο διπλωμάτη, ο Αραγκτσί κάλεσε τους συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους στον Τραμπ, προκειμένου να τον αποτρέψουν από νέες επιθέσεις.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε πλήγμα κατά του Ιράν θα οδηγούσε σε αντίποινα εναντίον αμερικανικών εγκαταστάσεων και ενεργειακών υποδομών σε ολόκληρη την περιοχή.
Το μήνυμα του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών ήταν το ίδιο σε όλες τις συνομιλίες, ανέφερε ο διπλωμάτης:
«Είμαστε έτοιμοι να ανταποδώσουμε, αλλά η εξεύρεση μιας διπλωματικής λύσης αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για να αποφευχθούν μια ευρύτερη κλιμάκωση και η καταστροφή στην περιοχή».
Μία από τις πηγές από τον Κόλπο χαρακτήρισε την ιρανική προειδοποίηση απολύτως σαφή: «Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες στοχοποιήσουν τις υποδομές του Ιράν, η Τεχεράνη θα απαντήσει πλήττοντας ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο και άλλους περιφερειακούς στόχους».
Σε δύσκολη θέση οι χώρες του Κόλπου
Οι διπλωματικοί χειρισμοί αναδεικνύουν την προσπάθεια του Ιράν να χρησιμοποιήσει τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής καταστροφής ως μοχλό πίεσης απέναντι σε νέα αμερικανικά πλήγματα.
Η τακτική αυτή φέρνει σε δύσκολη θέση τις χώρες του Κόλπου, οι οποίες φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις και εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές ενέργειας, καθώς καλούνται να ισορροπήσουν μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Μετά τις ιρανικές προειδοποιήσεις, ο πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, επικοινώνησε με τον Τραμπ και τον κάλεσε να αναβάλει οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια, να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις, να επιδιώξει κατάπαυση του πυρός και να αναζητήσει διπλωματική διευθέτηση, σύμφωνα με τον ανώτερο διπλωμάτη και τις πηγές από τον Κόλπο.
Η ιρανική προειδοποίηση αφορούσε όλες τις χώρες της περιοχής, δήλωσε δεύτερη πηγή, αλλά μεταφέρθηκε κυρίως μέσω της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ.
Τα τελευταία χρόνια, το Ιράν έχει αποκαταστήσει τις σχέσεις του με αρκετούς γείτονές του στον Κόλπο, μεταξύ των οποίων και η Σαουδική Αραβία, πρώην βασικός περιφερειακός αντίπαλός του.
Το Κατάρ, το Ομάν και η Σαουδική Αραβία έχουν καλέσει την Ουάσιγκτον να επαναλάβει τις συνομιλίες με την Τεχεράνη και να αποτρέψει μια νέα σύγκρουση, εν μέσω ιρανικών προειδοποιήσεων ότι ένας νέος γύρος αμερικανικών επιθέσεων θα μπορούσε να «μετατρέψει την περιοχή σε πύρινη σφαίρα», ανέφερε ο δεύτερος Ιρανός αξιωματούχος.
Στις 2 Αυγούστου, ο Τραμπ δήλωσε ότι συμφώνησε να ακυρώσει την επίθεση κατά του Ιράν, «υπό την προϋπόθεση ότι θα είναι δυνατή η ταχεία επίτευξη συμφωνίας».
Η Σαουδική Αραβία πιέζει για διπλωματία
«Η Σαουδική Αραβία πιστεύει ότι περαιτέρω κλιμάκωση θα φέρει μόνο περισσότερη καταστροφή», δήλωσε η πρώτη πηγή από τον Κόλπο. «Για αυτό κάλεσε τον Τραμπ να δώσει μια ευκαιρία στη διπλωματία».
Παράλληλα, όμως, το Ριάντ κατέστησε σαφές ότι θα υπερασπιστεί τον εαυτό του εάν δεχθεί απειλή.
Σύμφωνα με τη δεύτερη πηγή από τον Κόλπο, η Σαουδική Αραβία προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε επίθεση στο έδαφός της θα αντιμετωπιζόταν με στρατιωτική απάντηση.
Ο Σαουδάραβας αναλυτής Αλί Σιχάμπι, ο οποίος θεωρείται προσκείμενος στη βασιλική αυλή, δήλωσε ότι η εκτίμηση του βασιλείου είναι πως η περαιτέρω κλιμάκωση δύσκολα θα επιτύχει το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
«Η Σαουδική Αραβία θεωρεί ότι ένας συνδυασμός αναλογικών στρατιωτικών απαντήσεων και διαρκούς πίεσης στο Ιράν στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί την ισχυρότερη οδό προς μια πρακτική διπλωματική διευθέτηση», είπε.
Οι στόχοι που απειλεί να πλήξει η Τεχεράνη
Η ιρανική ηγεσία έχει επανειλημμένα ζητήσει το κλείσιμο των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στον Κόλπο και έχει καλέσει τα αραβικά κράτη της περιοχής να σταματήσουν να μοιράζονται πληροφορίες με την Ουάσιγκτον.
Η Τεχεράνη εκτιμά ότι οι πληροφορίες αυτές έχουν χρησιμοποιηθεί για τη διευκόλυνση επιθέσεων εναντίον της.
Σύμφωνα με έναν από τους Ιρανούς αξιωματούχους, το μήνυμα της Τεχεράνης κατέστησε σαφές ότι οποιοδήποτε νέο αμερικανικό πλήγμα θα προκαλούσε επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων, διυλιστηρίων, δικτύων ηλεκτροδότησης, υποδομών ύδρευσης, συγκοινωνιακών δικτύων και πετρελαϊκών πεδίων σε ολόκληρο τον Κόλπο.
«Ο εχθρός εξακολουθεί να απειλεί τις ιρανικές υποδομές. Εάν το Ιράν υποστεί ζημιές, θα προκαλέσει πολύ μεγαλύτερες ζημιές ως απάντηση», δήλωσε.
«Θυμούνται ακόμη τη Saudi Aramco», πρόσθεσε, αναφερόμενος στις επιθέσεις με drones και πυραύλους τον Σεπτέμβριο του 2019 στις εγκαταστάσεις Αμπκάικ και Χουράις.
Οι επιθέσεις εκείνες είχαν θέσει προσωρινά εκτός λειτουργίας περισσότερο από το ήμισυ της παραγωγής αργού πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας και είχαν αναδείξει την ευάλωτη θέση των ενεργειακών υποδομών του Κόλπου.
Η απειλή για τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες
Απειλώντας υποδομές ζωτικής σημασίας για τις οικονομίες του Κόλπου, η Τεχεράνη επιδιώκει να πείσει τόσο την Ουάσιγκτον όσο και τους Αραβες εταίρους της ότι μια νέα επίθεση κατά του Ιράν θα είχε δυσβάστακτες οικονομικές και στρατηγικές συνέπειες.
Στόχος της είναι να ενθαρρύνει τα περιφερειακά κράτη να πιέσουν τον Τραμπ να αποφύγει μια νέα στρατιωτική επιχείρηση.
Κατά την εκτίμηση του ανώτερου Ιρανού αξιωματούχου, ο Αμερικανός πρόεδρος βρίσκεται πλέον ενώπιον δύο εξαιρετικά δυσάρεστων επιλογών: είτε να κλιμακώσει μια σύγκρουση που θα μπορούσε να συμπαρασύρει ολόκληρο τον Κόλπο και να διαταράξει τις παγκόσμιες ενεργειακές προμήθειες είτε να αποδεχθεί μια συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων, η οποία δεν θα προσέφερε στην Ουάσιγκτον την αποφασιστική νίκη που επιδιώκει.
Ενα από τα βασικά εμπόδια για την επίτευξη συμφωνίας, σύμφωνα με τον ανώτερο περιφερειακό διπλωμάτη, είναι η απροθυμία της Ουάσιγκτον να επιτρέψει στην Τεχεράνη να εμφανιστεί ως νικήτρια.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν κάτι που θα μπορούν να παρουσιάσουν ως απόδειξη ότι κέρδισαν τον πόλεμο», δήλωσε.
Πηγή: Reuters