Την Παρασκευή (17/4) Τεχεράνη και Ουάσινγκτον έδειξαν να έχουν μειώσει αισθητά την απόσταση που εξακολουθεί να τις χωρίζει και πιθανότατα μέσα στο Σαββατοκύριακο ή το αργότερο τη Δευτέρα, όπως επικαλούνται κάποιες πηγές, οι δύο πλευρές να καθίσουν ξανά στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το αν θα ναυαγήσουν και πάλι οι συζητήσεις που φαίνεται ότι θα γίνουν ξανά στο Ισλαμαμπάντ ή εάν αυτή τη φορά Ιρανοί και Αμερικανοί διαπραγματευτές θα φτάσουν σε συμφωνία, τη δεδομένη χρονική στιγμή μοιάζει με σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες.
Από τη μία το καθεστώς που θα επικρατήσει στα Στενά του Ορμούζ και από την άλλη το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, είναι αυτά που θα καθορίσουν εάν από τη νέα εβδομάδα θα έχουμε ειρήνη, ή εάν θα συνεχιστεί ο πόλεμος.
Από το πρωί δηλώσεις και ανακοινώσεις γύρω από το Ορμούζ διαδέχονταν η μία την άλλη σε ένα «ράλι» ανατροπών. Αρχικά ο Ιρανός ΥΠΕΞ με ανάρτησή του στο «X», έκανε γνωστό ότι το Ιράν θα άνοιγε τα Στενά του Ορμούζ. Ακολούθησε ο Ντόναλντ Τραμπ που έγραψε στο «Truth» ότι αυτό σημαίνει «πλήρως ελεύθερη διέλευση» και λίγα λεπτά αργότερα ο ίδιος… ανασκεύασε γράφοντας: «Ο αμερικανικός αποκλεισμός στα ιρανικά λιμάνια θα παραμείνει μέχρι την οριστική συμφωνία».
Αυτό δεν ήχησε καλά στα αυτιά των Ιρανών που απείλησαν να ξανακλείσουν τα Στενά αν συνεχιστεί ο αμερικανικός αποκλεισμός. Ακολούθησε ένα «ματς» μεταξύ Τραμπ και ΝΑΤΟ, η… επίπληξη του Αμερικανού προέδρου στο Ισραήλ εξαιτίας των συνεχιζόμενων βομβαρδισμών στον Λίβανο εν μέσω της 10ήμερης εκεχειρίας και στο τέλος της ημέρας το μόνο θετικό ήταν η πτώση 10% στις τιμές του πετρελαίου.
Η Τεχεράνη άνοιξε τα Στενά του Ορμούζ
Συγκεκριμένα, το Ιράν ανακοίνωσε ότι ανοίγει ξανά «πλήρως» τα Στενά του Ορμούζ για όσο διαρκεί η κατάπαυση του πυρός, την ώρα που αρχίζει να εδραιώνεται η εκεχειρία μεταξύ του Ισραήλ και της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ του Λιβάνου, δημιουργώντας μια συγκρατημένη ελπίδα για ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Η ανακοίνωση της Τεχεράνης, την οποία χαιρέτισε ο Ντόναλντ Τραμπ, έγινε δεκτή με μια πτώση κατά 10% της τιμής του πετρελαίου και μια ανάκαμψη στις ευρωπαϊκές χρηματαγορές, έπειτα από πέντε εβδομάδες πολέμου που ήταν καταστροφικές για την παγκόσμια οικονομία.
«Σε συνάρτηση με την κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, η διέλευση όλων των εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ κηρύσσεται πλήρως ανοιχτή για την εναπομείνασα περίοδο της εκεχειρίας», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Αραγτσί. Εντούτοις, για τα πολεμικά πλοία «παραμένει η απαγόρευση», σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
«Σας Ευχαριστώ!», απάντησε αμέσως ο Αμερικανός πρόεδρος σε μια σειρά μηνυμάτων στο δίκτυό του Truth social, τονίζοντας μονομερώς ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεσμεύτηκε «να μην κλείσει ποτέ ξανά» τα Στενά, μέσω των οποίων διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% των υδρογονανθράκων του πλανήτη.
Ωστόσο διευκρίνισε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών θα παραμείνει «σε πλήρη ισχύ, όσον αφορά το Ιράν μόνο» μέχρι το τέλος των διαπραγματεύσεων.
Άγνωστο το… μέλλον του ουρανίου
Αργά το βράδυ Το Ιράν διέψευσε απόψε ότι δέχτηκε να μεταφερθούν τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου σε άλλη χώρα, όπως ισχυρίστηκε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
“Το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν δεν θα μεταφερθεί πουθενά. Ακριβώς όπως και το ιρανικό έδαφος είναι ιερό για εμάς, έτσι και το ζήτημα αυτό έχει μεγάλη σημασία” για τους Ιρανούς, είπε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Νωρίτερα, ο Τραμπ είπε ότι η Τεχεράνη «συμφώνησε να μας παραδώσει την πυρηνική σκόνη», αναφερόμενος στα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου που κατέχει το Ιράν. Μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο μάλιστα είπε ότι δεν υπάρχουν “εμπόδια” για την επίτευξη συμφωνίας.
Πώς θα κλειδώσει ο 2ος γύρος διαπραγματεύσεων
Οι συνομιλίες συνεχίζονται, υπό την αιγίδα του Πακιστάν, για τη διοργάνωση μιας δεύτερης συνόδου διαπραγματεύσεων μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, μετά την πρώτη στο Ισλαμαμπάντ το περασμένο Σαββατοκύριακο. Ο Τραμπ δήλωσε ότι μια νέα συνάντηση θα γίνει μέσα στο Σαββατοκύριακο (18-19/4), όμως, κάτι τέτοιο δεν έχει οριστικοποιηθεί. Σύμφωνα με το CBS, οι συνομιλίες θα μπορούσαν να επαναληφθούν ακόμη και τη Δευτέρα.
Το Ιράν απαιτούσε εκεχειρία στον Λίβανο ως προϋπόθεση για αυτόν τον δεύτερο κύκλο. Πακιστανική διπλωματική πηγή δήλωσε στο Al Jazeera ότι πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη στις συνομιλίες μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ προτού οι χώρες σε όλο τον κόσμο μπορέσουν να αναπνεύσουν με ανακούφιση.
Σημαντικές διαφορές εξακολουθούν να υφίστανται προκειμένου να επιτευχθεί μια συμφωνία με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, δήλωσε υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος στο πρακτορείο Reuters, επισημαίνοντας ότι το να παραμείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ «εξαρτάται από το αν οι ΗΠΑ θα τηρήσουν τους όρους της κατάπαυσης του πυρός».
Η πηγή αυτή, που ζήτησε να μην κατονομαστεί, υποστήριξε ότι «δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία επί των λεπτομερειών για τα πυρηνικά θέματα» και απαιτούνται σοβαρές διαπραγματεύσεις για να γεφυρωθούν οι διαφορές των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με τον Ιρανό αξιωματούχο, η Τεχεράνη ήλπιζε ότι μια προκαταρκτική συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί εντός των επόμενων ημερών με τη μεσολάβηση του Πακιστάν. Υπάρχει επίσης η πιθανότητα να παραταθεί η κατάπαυση του πυρός «ώστε να δημιουργηθεί χώρος για περισσότερες συνομιλίες για την άρση των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν και την εξασφάλιση πολεμικών αποζημιώσεων».
«Σε αντάλλαγμα, το Ιράν θα παράσχει εγγυήσεις στη διεθνή κοινότητα για την ειρηνική φύση του πυρηνικού προγράμματός του», συνέχισε. «Οποιοδήποτε άλλο αφήγημα σχετικά με τις εν εξελίξει συνομιλίες αποτελεί διαστρέβλωση της κατάστασης», υπογράμμισε.
Η μεγάλη επιστροφή στον Λίβανο
Πολλοί εκτοπισμένοι επωφελήθηκαν σήμερα από την εκεχειρία μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου για να επιστρέψουν στα σπίτια τους, στον νότο της χώρας, ή στα νότια προάστια της Βηρυτού, αψηφώντας τις προειδοποιήσεις της ισραηλινής κυβέρνησης.
Σύμφωνα με την ισραηλινή κυβέρνηση, η «επιχείρηση» κατά της φιλοϊρανικής Χεζμπολάχ δεν έχει τελειώσει και οι Λιβανέζοι θα πρέπει να εγκαταλείψουν ξανά τις περιοχές αυτές «εάν ξαναρχίσουν οι μάχες».
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου προέβλεψε επίσης ότι η διάλυση της Χεζμπολάχ «δεν θα επιτευχθεί αύριο». Την Πέμπτη, είχε προειδοποιήσει ότι ο στρατός του θα παρέμενε στον Λίβανο, κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, σε μια λωρίδα γης σε βάθος 10 χιλιομέτρων από τα σύνορα.
Εν τω μεταξύ, η παύση των εχθροπραξιών άρχισε τα μεσάνυχτα της Πέμπτης προς Παρασκευή, έπειτα από ενάμιση μήνα σύγκρουσης, η οποία προκάλεσε στην πλευρά του Λιβάνου τον θάνατο 2.300 ανθρώπων και ανάγκασε περισσότερο από ένα εκατομμύριο πολίτες να φύγουν από τα σπίτια τους.
Από την Πέμπτη, ηχούσαν εορταστικοί πυροβολισμοί στο νότιο προάστιο της Βηρυτού, προπύργιο της Χεζμπολάχ, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο. Και σήμερα, ο αυτοκινητόδρομος του νότου είχε γεμίσει από μια μεγάλη ουρά αυτοκινήτων, οι σκεπές των οποίων ήταν φορτωμένες με στρώματα και έπιπλα.
Τεράστια κυκλοφοριακή συμφόρηση προκλήθηκε μπροστά από τη γέφυρα Κασμίγια που ενώνει τη νότια περιφέρεια της Τύρου με την υπόλοιπη χώρα. Η γέφυρα που επλήγη χθες από ισραηλινά πυρά, επισκευάστηκε εκτάκτως από τον στρατό του Λιβάνου.
Μέχρι τα τελευταία λεπτά πριν από την έναρξη της εκεχειρίας, η Χεζμπολάχ συνέχιζε να αναλαμβάνει την ευθύνη για τη ρίψη πυρών εναντίον του βορείου Ισραήλ και εναντίον του ισραηλινού στρατού που βρίσκεται στο έδαφος του Λιβάνου.
Τουλάχιστον 13 άνθρωποι σκοτώθηκαν, 35 τραυματίστηκαν και 15 φέρονται ως αγνοούμενοι έπειτα από ισραηλινά πλήγματα στην Τύρο, λίγα λεπτά πριν από το τέλος των μαχών, σύμφωνα με τις δημοτικές αρχές.