Σε αυξημένη επιτήρηση βρίσκεται η Αττική και γενικότερα ο ιός του Δυτικού Νείλου, καθώς τις τελευταίες ημέρες έχουν καταγραφεί συνολικά έξι θάνατοι, σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση του ΕΟΔΥ και την καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου.
Μιλώντας στην εκπομπή «Συνδέσεις» του ΕΡΤnews, η κ. Ψαλτοπούλου ανέφερε ότι ο αριθμός των θανάτων από συνέπειες του Ιού του Δυτικού Νείλου παρουσιάζει ιδιαίτερη σημασία σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Όπως σημείωσε, πέρυσι καταγράφηκαν συνολικά εννέα θάνατοι σε όλη τη διάρκεια της περιόδου, ενώ το 2024 είχαν καταγραφεί 35.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί ενδημικά στην Ελλάδα από το 2010, με τον αριθμό των περιστατικών και των θανάτων να παρουσιάζει διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά.
Η Αττική συγκεντρώνει τα περισσότερα κρούσματα
Η φετινή εικόνα δείχνει αυξημένη κυκλοφορία του ιού στην Αττική. Σύμφωνα με την καθηγήτρια, τα περισσότερα περιστατικά εντοπίζονται μέχρι στιγμής σε περιοχές της Αττικής, με κρούσματα να έχουν καταγραφεί σε διαφορετικά σημεία της, από τα βόρεια και τα νότια έως τα ανατολικά και τα δυτικά.
Μικρότερος αριθμός περιστατικών έχει καταγραφεί επίσης στη Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία.
Ο ιός μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού. Τα κουνούπια μολύνονται από πτηνά που φέρουν τον ιό και στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν στον άνθρωπο.
Όπως εξήγησε η κ. Ψαλτοπούλου, δεν είναι δυνατόν να αναγνωριστεί από την εμφάνιση ενός κουνουπιού εάν αυτό είναι ικανό να μεταδώσει τον ιό.
Επιπλέον, η λοίμωξη μπορεί να εκδηλωθεί αρκετές ημέρες μετά το τσίμπημα, με αποτέλεσμα κάποιος να μην θυμάται καν ότι είχε τσιμπηθεί.
Ποια συμπτώματα πρέπει να κινητοποιήσουν τους πολίτες
Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, η μόλυνση από τον ιό δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα. Σύμφωνα με την καθηγήτρια, περίπου οκτώ στους δέκα ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν συμπτωματολογία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστούν ηπιότερα συμπτώματα, όπως πυρετός, πονοκέφαλος, γαστρεντερικές ενοχλήσεις και εξάνθημα. Τα συμπτώματα αυτά, ωστόσο, δεν είναι ειδικά για τον ιό του Δυτικού Νείλου και μπορεί να συνδέονται και με άλλες λοιμώξεις.
Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η εμφάνιση συμπτωμάτων που αφορούν το κεντρικό νευρικό σύστημα. Σε μικρό ποσοστό ασθενών η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρή μορφή, με υψηλό πυρετό και έντονο πονοκέφαλο, αλλά και με:
- σύγχυση ή αποπροσανατολισμό,
- απώλεια συνείδησης,
- σπασμούς,
- παράλυση.
Σε περίπτωση τέτοιων συμπτωμάτων, η κ. Ψαλτοπούλου τόνισε ότι απαιτείται άμεση μετάβαση στο νοσοκομείο.
«Δεν χρειάζεται εμείς να κάνουμε τον γιατρό», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η διάγνωση προκύπτει από την κλινική εικόνα σε συνδυασμό με τις απαραίτητες εργαστηριακές εξετάσεις.
Οι ομάδες που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Η σοβαρή νόσηση δεν αφορά μόνο συγκεκριμένες κατηγορίες του πληθυσμού, ωστόσο ο κίνδυνος εμφάνισης εγκεφαλίτιδας είναι υψηλότερος σε ορισμένες ομάδες.
Όπως ανέφερε η καθηγήτρια, μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται κυρίως από:
- άτομα άνω των 60 ετών,
- ανθρώπους με υποκείμενα προβλήματα υγείας,
- άτομα με ανοσοκαταστολή.
Στις περιπτώσεις αυτές, η εμφάνιση συμπτωμάτων θα πρέπει να οδηγεί σε επικοινωνία με γιατρό, ενώ τα πιο σοβαρά συμπτώματα απαιτούν νοσοκομειακή αξιολόγηση.
Η εγκεφαλίτιδα αποτελεί σοβαρή επιπλοκή της λοίμωξης. Σύμφωνα με την κ. Ψαλτοπούλου, μεταξύ των ασθενών που νοσηλεύονται με εγκεφαλίτιδα, η πιθανότητα θανάτου κυμαίνεται στο 10%-20%.
Η πρόληψη βασίζεται στην προστασία από τα κουνούπια
Δεν υπάρχει ειδικό εμβόλιο ούτε ειδική αντιική θεραπεία για τον ιό του Δυτικού Νείλου. Για τον λόγο αυτό, η προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών αποτελεί το βασικό μέτρο πρόληψης.
Μεταξύ των μέτρων που συνέστησε η κ. Ψαλτοπούλου είναι:
- η χρήση αντικουνουπικών, ανάλογα με την ηλικία,
- η τοποθέτηση σιτών και η χρήση κουνουπιέρας,
- η αξιοποίηση ανεμιστήρων και κλιματιστικών,
- η απομάκρυνση στάσιμων νερών,
- η επιλογή μακριών και φαρδιών ρούχων,
- η αυξημένη προσοχή κυρίως τις απογευματινές και βραδινές ώρες.
Αυξημένη κυκλοφορία και άλλων ιώσεων το καλοκαίρι
Η κ. Ψαλτοπούλου αναφέρθηκε παράλληλα και σε άλλες ιογενείς λοιμώξεις που παρουσιάζουν αυξημένη κυκλοφορία κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Η μετακίνηση μεγάλου αριθμού ανθρώπων, ο συγχρωτισμός σε τουριστικούς προορισμούς, παραλίες και χώρους διασκέδασης μπορούν να ευνοήσουν τη μετάδοση λοιμώξεων του αναπνευστικού, μεταξύ των οποίων και η γρίπη Α.
Παράλληλα, καταγράφονται περιστατικά ιογενούς γαστρεντερίτιδας. Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν επίσης να επιβαρύνουν την κατάσταση, ιδιαίτερα όταν δεν τηρούνται σωστά οι κανόνες παρασκευής και συντήρησης των τροφίμων.
Για ήπια συμπτώματα, η καθηγήτρια συνέστησε ξεκούραση, χρήση αντιπυρετικών όταν χρειάζεται και παραμονή σε κατάλληλες θερμοκρασιακές συνθήκες για δύο έως τρεις ημέρες. Για άτομα που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες ή ακολουθούν άλλη θεραπεία, όπως ανέφερε, είναι σημαντική η επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό.