Η κήρυξη «οικονομικής απόβασης» κατά του Ιράν από τον πρόεδρο Τραμπ και τον ΥΠΟΙΚ Μπέσεντ αποτελεί μία ακόμη στρατηγική απεμπλοκής από αποτυχημένη στρατιωτική περιπέτεια. Αγνοώντας τις συμβάσεις, ο Τραμπ επέλεξε σύντομο διπλωματικό γύρο που κατέληξε σε αεροπορικούς βομβαρδισμούς, προκειμένου το Ιράν να παραδώσει 11 τόνους εμπλουτισμένου ουρανίου και το καθεστώς να καταρρεύσει. Οι ΗΠΑ απέτυχαν και στους δύο παραπάνω στόχους. Τραμπ και Μπέσεντ δοκιμάζουν τώρα νέο πείραμα, με κωδική ονομασία «Οικονομικός παρίας», την οποία ο Λευκός Οίκος περιέγραψε ως «πρωτοφανή εκστρατεία διακοπής κάθε οικονομικής διασύνδεσης που διατηρεί εν ζωή την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν».
Το σχέδιο δεν είναι ανέφικτο και περιλαμβάνει τη διακοπή κάθε χρηματικής συναλλαγής με αποδέκτη το Ιράν, όπως των ηλεκτρονικών μεταφορών κεφαλαίων, της κρυφής διακίνησης πετρελαίου και των συναλλαγών σε χρυσό σε όλο τον κόσμο. Η προσπάθεια εγείρει, όμως, σημαντικά ερωτήματα, τα οποία ο Λευκός Οίκος δεν έχει απαντήσει. Αν τέτοιες αεροστεγείς κυρώσεις ήταν εφικτές, γιατί δεν αξιοποιήθηκαν πριν από τη στρατιωτική επέμβαση; Τώρα που ο στρατός «έθεσε τις βάσεις της επιτυχίας», όπως είπε ο Μπέσεντ, τι θα γίνει με την Κίνα, η οποία αγόρασε το 80% των ιρανικών πετρελαϊκών εξαγωγών το 2025;
Είναι η κυβέρνηση έτοιμη για νέα αντιπαράθεση με το Πεκίνο για την τεχνητή νοημοσύνη, την Ταϊβάν, την ταχεία πυρηνική ανάπτυξη της Κίνας και την κινεζική απειλή στην παγκόσμια οικονομία;
Η απόβαση στη Νορμανδία το 1944 δεν απαίτησε κινεζική συμμετοχή. Η οικονομική απόβαση του 2026 δεν είναι εφικτή χωρίς το Πεκίνο, που δεν μοιάζει πρόθυμο. «Νωρίτερα φέτος, ο Τραμπ είχε την ευκαιρία να πιέσει σκληρά το Πεκίνο, απειλώντας τις κινεζικές επιχειρήσεις με κυρώσεις εάν συναλλάσσονταν με το Ιράν. Αντιθέτως, ο Τραμπ επέλεξε να επιβάλει αποκλεισμό των ιρανικών πλοίων στον Περσικό», λέει ο Πίτερ Χάρελ, ειδικός των οικονομικών κυρώσεων στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν.
Παρά τις απειλές του Μπέσεντ για «δευτερογενείς κυρώσεις» σε κάθε κράτος που συνεχίζει να συναλλάσσεται με το Ιράν, ο υπουργός δεν ανέφερε ούτε μία φορά την Κίνα σε άρθρο γνώμης που δημοσίευσε τη Δευτέρα στους Financial Times. Οι κυρώσεις κατά του Ιράν απέδωσαν καρπούς στο παρελθόν και βοήθησαν στην υπογραφή της συμφωνίας για τα πυρηνικά της χώρας το 2015, την οποία ακύρωσε ο Τραμπ το 2018 κάνοντας λόγο για «σοβαρές ελλείψεις».
Εκπληξη προκάλεσε ο Μπέσεντ τη Δευτέρα επαναλαμβάνοντας τη δέσμευση του Τραμπ πριν από έξι μήνες ότι η αμερικανική επέμβαση θα δημιουργήσει τις κατάλληλες συνθήκες για καθεστωτική αλλαγή στην Τεχεράνη. Η δέσμευση αυτή του Τραμπ είχε γίνει όταν ο Λευκός Οίκος πίστευε ότι ο πόλεμος θα διαρκούσε λίγες ημέρες ή εβδομάδες και το Ιράν θα προσέφερε την «άνευ όρων συνθηκολόγησή του». Ο Τραμπ είχε τότε καλέσει τον ιρανικό λαό να εξεγερθεί, για να εγκαταλείψει αργότερα την προσπάθεια.
Τη Δευτέρα, ο Μπέσεντ δοκίμασε παραλλαγή της παραπάνω τακτικής. «Προς τους απλούς στρατιώτες που υποστηρίζουν το καθεστώς και των οποίων οι μισθοί δεν καταβάλλονται ή δήθεν καθυστερούν, αναρωτηθείτε αν οι ηγέτες σας οδηγούν τη χώρα στον θρίαμβο ή στην καταστροφή και θυμηθείτε όταν οι στρατιώτες στο Τείχος του Βερολίνου αρνήθηκαν το 1989 να πυροβολήσουν τους συμπολίτες τους», είπε ο υπουργός.