Φόρτωση Text-to-Speech…
Τον Μάη του ’68 διεκδικούσαν το αδύνατο. Σήμερα διεκδικούν το αυτονόητο. Η μετατόπιση αυτή ίσως αποκαλύπτει τη βαθύτερη αλλαγή στο κοινωνικό φαντασιακό της Ευρώπης: το πέρασμα από την ελπίδα στον φόβο και από την ορμή στην κόπωση.
Οι κινητοποιήσεις μαθητών και νέων στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στην Ιταλία και αλλού δεν εξαντλούνται στα αιτήματα για το εκπαιδευτικό σύστημα. Απηχούν μια διάχυτη δυσφορία, που δύσκολα μετατρέπεται σε συγκροτημένο πολιτικό λόγο. Η ένταση της διαμαρτυρίας δεν συμβαδίζει με την ευρηματικότητα των συνθημάτων ή την καθαρότητα του οράματος. Η οργή περισσεύει, αλλά οι λέξεις συχνά μοιάζουν δανεικές.
Είναι η «κρίση της αφήγησης», όπως το περιέγραψε ο νοτιοκορεατικής καταγωγής φιλόσοφος Μπιουνγκ-Τσουλ Χαν στο ομώνυμο βιβλίο του, διακρίνοντας την αποσπασματικότητα της στιγμιαίας, αναλώσιμης πληροφορίας από τη διάρκεια και το βάθος της αφήγησης που συγκροτεί κοινότητες.
Η αφήγηση δίνει συνέχεια στην εμπειρία, συνδέει τη μνήμη με την προσδοκία, μετατρέπει το ατομικό βίωμα σε κοινή ιστορία. Αντιθέτως, η ψηφιακή καθημερινότητα ευνοεί το στιγμιότυπο, την άμεση αντίδραση και την αυτοπροβολή. Παράγουμε περισσότερες εικόνες, όχι αναγκαστικά περισσότερο νόημα.
Μια γενιά μεγαλωμένη με τη γραμματική της οθόνης καλείται να αφηγηθεί συλλογικά ένα μέλλον που δυσκολεύεται ακόμη και να το φανταστεί. Οικονομική ανασφάλεια, κλιματική απειλή, ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της ΑΙ, αδιάκοπη πίεση για ατομική επιτυχία και πίεση για ευελιξία χωρίς βεβαιότητα για αξιοπρεπή ζωή.
Στον Μάη του ’68, συνθήματα όπως «Η φαντασία στην εξουσία» και «Κάτω από το πλακόστρωτο, η παραλία» συμπύκνωναν την πίστη ότι ένας άλλος κόσμος ήταν εφικτός. Οι μεγάλες ιδεολογικές αναζητήσεις, παρά τις αντιφάσεις τους, προσέφεραν λεξιλόγιο, συλλογικές ταυτότητες και ουτοπίες. Σήμερα, η διεκδίκηση μοιάζει με τυφλή εκφόρτιση θυμού και απελπισίας, που δεν νοηματοδοτείται για να συγκροτηθεί σε πολιτική αφήγηση. Οι κινητοποιήσεις αποτελούν προσπάθεια να αποκτήσει δημόσια μορφή μια δυσφορία που δεν έχει βρει ακόμη τις λέξεις για να αρθρωθεί.
Η φτώχεια συνθημάτων και ιδεών δεν αποδεικνύει φτώχεια σκέψης· μαρτυρεί την αποδυνάμωση των συλλογικών νοημάτων. Μια κοινωνία που καλλιεργεί την ατομικότητα, αλλά δυσκολεύεται να προσφέρει κοινό ορίζοντα, απαιτεί ξαφνικά από τους νέους ώριμο, συγκροτημένο ή και εμπνευσμένο πολιτικό λόγο. Τους ζητάει τα συμβολικά εργαλεία που η ίδια δεν φρόντισε να καλλιεργήσει. Η εξέγερση απέναντι στο κενό δεν είναι επομένως μόνο πολιτική αντίδραση· είναι και αναζήτηση μιας χαμένης συλλογικής γλώσσας και προοπτικής.
Ισως, τελικά, να μην πρόκειται για μια γενιά που δεν έχει τίποτα να πει, αλλά για μια γενιά που προσπαθεί να μιλήσει με μια γλώσσα ανεπαρκή για το βίωμά της. Μια γενιά που εξεγείρεται πριν ακόμη καταφέρει να αφηγηθεί την εξέγερσή της.