Περισσότερες από τρεις ημέρες μετά την παρουσίαση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ μιας συμφωνίας για τον αφοπλισμό της Χαμάς, ως επόμενο στάδιο του ειρηνευτικού σχεδίου του για τη Γάζα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου δεν είχε δηλώσει δημόσια αν την αποδέχεται.
Αντί απάντησης, η σιωπή του συνοδεύτηκε από σημαντική αύξηση των ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών το Σαββατοκύριακο, οι οποίες, σύμφωνα με τις τοπικές Αρχές, στοίχισαν τη ζωή σε 28 ανθρώπους στη Λωρίδα της Γάζας –ο υψηλότερος απολογισμός των τελευταίων εβδομάδων– παρότι η συμφωνία προέβλεπε ρητά την παύση των επιθέσεων, όπως επισημαίνεται σε ανάλυση στο CNN.
Ενώ ο Τραμπ, οι διαμεσολαβητές και αρκετές αραβικές χώρες είχαν αρχικά χαιρετίσει τη συμφωνία ως σημαντική πρόοδο, η θέση του Νετανιάχου εκφράστηκε μόνο μέσω ανώνυμων Ισραηλινών αξιωματούχων, εκπροσώπων στο εξωτερικό και πολιτικών συμμάχων. Ολοι επέμεναν ότι το Ισραήλ δεν έχει προσυπογράψει τη συμφωνία και δεν προτίθεται να αποχωρήσει από τη Γάζα πριν από τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς.
Οι ακροδεξιοί κυβερνητικοί εταίροι του εμφανίστηκαν ακόμη πιο κατηγορηματικοί, ζητώντας τη σύγκληση του υπουργικού συμβουλίου προκειμένου να απορριφθεί το σχέδιο και να ανασταλεί πλήρως η εφαρμογή του.
Μέχρι το βράδυ της Κυριακής οι ισραηλινές επιδρομές φάνηκε να περιορίζονται, ενώ ακολούθησε περίπου ένα 24ωρο σχετικής ηρεμίας. Ωστόσο, η κλιμάκωση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Νικολάι Μλαντένοφ, επικεφαλής απεσταλμένου του Συμβουλίου Ειρήνης του Τραμπ.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Μλαντένοφ ανέφερε ότι η βία του Σαββατοκύριακου «σκότωσε αμάχους και κατέστρεψε ιατρικά εφόδια», προειδοποιώντας ότι υπονομεύει τις «εντατικές προσπάθειες» για την προώθηση της συμφωνίας αφοπλισμού. Υπενθύμισε επίσης πως «και οι δύο πλευρές» έχουν υποχρεώσεις στο πλαίσιο της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση του Λευκού Οίκου τον Οκτώβριο του 2025.
Σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές διεργασίες, η δημόσια αυτή παρέμβαση αντανακλούσε την έντονη δυσαρέσκεια των Ηνωμένων Πολιτειών και των διεθνών διαμεσολαβητών, οι οποίοι ζήτησαν από το Ισραήλ να σταματήσει τις επιθέσεις στη Γάζα.
Πίεση στη Χαμάς
Λίγες ώρες μετά την ανάρτησή του, ο Μλαντένοφ μετέβη στο Ισραήλ, όπου συναντήθηκε χθες, Δευτέρα με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, μαζί με τον Αριε Λάιτστοουν, ανώτερο σύμβουλο του αμερικανικού Συμβουλίου Ειρήνης.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Συμβουλίου Ειρήνης, η συνάντηση ήταν «εποικοδομητική και ουσιαστική». Οπως αναφέρεται, τόσο το Ισραήλ όσο και το Συμβούλιο συμφωνούν ότι ο πλήρης αφοπλισμός και η μετάβαση της Γάζας σε πολιτική διοίκηση αποτελούν αδιαπραγμάτευτους στόχους, ωστόσο «η διαδικασία για την επίτευξή τους εξακολουθεί να διαμορφώνεται».
Πηγή με γνώση της συνάντησης ανέφερε στο CNN ότι οι δύο απεσταλμένοι πίεσαν επίσης τον Νετανιάχου να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Ωστόσο, κάθε προσδοκία για δημόσια μεταβολή της ισραηλινής στάσης διαψεύστηκε όταν, μετά τη συνάντηση, αξιωματούχος δήλωσε ότι «το Ισραήλ δεν θα αποσυρθεί από τις σημερινές γραμμές ανάπτυξης στη Λωρίδα της Γάζας και θα συνεχίσει να αποτρέπει κάθε απειλή κατά των πολιτών και των στρατιωτών του».
Η ανακοίνωση επανέλαβε την άρνηση του Ισραήλ να επιστρέψει στις γραμμές που προέβλεπε η συμφωνία εκεχειρίας του Οκτωβρίου 2025, καθώς ο στρατός έχει έκτοτε επεκτείνει τον έλεγχό του βαθύτερα μέσα στη Γάζα. Από την πλευρά της, η Χαμάς δηλώνει ότι θα προχωρήσει στον αφοπλισμό μόνο εφόσον το Ισραήλ αποχωρήσει από τα επιπλέον εδάφη που έχει καταλάβει.
Οι εκλογές στο Ισραήλ
Αν και ο Νετανιάχου αποφεύγει τις δημόσιες δηλώσεις, οι πολιτικοί του σύμμαχοι εμφανίζονται ιδιαίτερα δραστήριοι, γεγονός που αναδεικνύει τη μεγάλη πολιτική βαρύτητα του σχεδίου Τραμπ λιγότερο από τρεις μήνες πριν από τις βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ.
Τη Δευτέρα οι πιέσεις εντάθηκαν όταν ο υπουργός Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς και η υπουργός Εποικισμών Ορίτ Στρουκ απέστειλαν κοινή επιστολή στον πρωθυπουργό, ζητώντας την άμεση σύγκληση του υπουργικού συμβουλίου ασφαλείας προκειμένου να αποτραπεί η ανάπτυξη της Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF) στη Γάζα.
Η ανάπτυξη της δύναμης αυτής είχε εγκριθεί μόλις την προηγούμενη εβδομάδα από το ίδιο το υπουργικό συμβούλιο και προβλέπεται να αναλάβει την εποπτεία της ασφάλειας σε πιλοτική ζώνη της Λωρίδας της Γάζας.
Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος Λικούντ, Αμίτ Χαλέβι.
«Αύριο μπορείτε να τυλίξετε ψάρια με αυτή τη συμφωνία· δεν έχει καμία αξία. Ούτε ένας στρατιώτης δεν πρόκειται να αποχωρήσει από την Μπέιτ Χανούν ή τη Χαν Γιούνις», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο παράγοντας Τραμπ
Η χρονική συγκυρία των ισραηλινών εκλογών θεωρείται καθοριστική. Σύμφωνα με ισραηλινές πηγές, ο Νετανιάχου δεν πρόκειται να αποσύρει στρατεύματα από κανένα τμήμα της Γάζας πριν από τις κάλπες.
Μία από τις πηγές ανέφερε ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αμφιβάλλει έντονα για τις προθέσεις της Χαμάς να προχωρήσει πραγματικά σε αφοπλισμό και εκτιμά ότι η οργάνωση χρησιμοποιεί τη συμφωνία για να κερδίσει χρόνο και να αποτρέψει νέα ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση.
«Ο Νετανιάχου αποφεύγει ευθεία σύγκρουση με τον Τραμπ και ελπίζει ότι τελικά η Χαμάς δεν θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της. Σε αυτή την περίπτωση, πιστεύει πως το Ισραήλ θα αποκτήσει διεθνή νομιμοποίηση για την επανέναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων», ανέφερε η ίδια πηγή.
Ο Νετανιάχου, που διαχρονικά θεωρούσε τον Τραμπ πολύτιμο πολιτικό σύμμαχο, βρίσκεται πλέον σε λεπτή ισορροπία. Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα ότι ο Τραμπ θα ήταν «πολύ, πολύ απογοητευμένος» εάν το Ισραήλ δεν συμμορφωνόταν με τη νέα συμφωνία.
Διπλωματική πηγή εκτίμησε ότι το μέλλον του σχεδίου εξαρτάται κυρίως από το πόση πίεση είναι διατεθειμένος να ασκήσει ο Αμερικανός πρόεδρος στον Νετανιάχου, σημειώνοντας πως «η μόνη πλευρά που μπορεί πραγματικά να τον μετακινήσει ή να τον σταματήσει είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες».
Ο Μίχαελ Μίλσταϊν, ανώτερος ερευνητής στο Κέντρο Dayan του Πανεπιστημίου του Τελ Αβίβ και πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος των ισραηλινών στρατιωτικών υπηρεσιών πληροφοριών, εκτίμησε ότι ο υψηλός αριθμός θυμάτων του Σαββατοκύριακου δεν είναι τυχαίος.
«Είτε πρόκειται για μήνυμα ότι το Ισραήλ συνεχίζει την επιχείρηση παρά τους περιορισμούς, είτε για προσπάθεια να επιτευχθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι στρατιωτικοί στόχοι πριν κλείσει το παράθυρο ευκαιρίας», ανέφερε.
Ο ίδιος θεωρεί ότι καθοριστικός παράγοντας παραμένει ο Τραμπ: «Αν πιέσει τον Νετανιάχου να αποδεχθεί όρους αποχώρησης πριν από τις εκλογές, αυτό θα αποτελέσει σοβαρό πολιτικό πλήγμα για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό».
Κατά την εκτίμησή του, ο Νετανιάχου πιθανότατα θα επιλέξει να κερδίσει χρόνο αντί να απορρίψει ευθέως το σχέδιο.
«Οσο δεν υπάρχει σαφής οδικός χάρτης, με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και δεσμεύσεις για την εφαρμογή του, τον εξυπηρετεί περισσότερο να παραμείνει σιωπηλός και να μεταθέσει τη συζήτηση για μετά τις εκλογές», σύμφωνα με τον Μίλσταϊν.