Φόρτωση Text-to-Speech…
Το 2011, η τότε 26χρονη Μαρία Αυγητίδη βγήκε με την ξαδέλφη της σε ένα μπαρ στην Αθήνα. Είχε να έρθει στην πόλη από το 2008, όταν ολοκλήρωσε τις προπτυχιακές σπουδές της και επέστρεψε στις ΗΠΑ, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε. Στην ξαδέλφη της είπε ότι τα ποτά τους θα ήταν σίγουρα κερασμένα – όσο ζούσε στην Αθήνα, δεν υπήρχε περίπτωση να μη φλερτάρει όποτε έβγαινε. «Είμαι 1,83, φορούσα και τακούνια – είναι αδύνατο να με δει κάποιος και να μη διψάσει!», λέει γελώντας. Εκείνο το βράδυ, όμως, βρέθηκε προ εκπλήξεως. «Τι έγινε;» αναρωτήθηκε, «γιατί δεν μας μιλάει κανένας;». Βρήκε γρήγορα τον ένοχο, τον κλέφτη τής μέχρι τόσο πρόσφατα πηγαίας προσοχής: όλοι οι άνδρες κοιτούσαν τα κινητά τους.
Δύο χρόνια νωρίτερα, έχοντας ολοκληρώσει το μεταπτυχιακό της στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, η κ. Αυγητίδη είχε αρχίσει να εργάζεται επί πληρωμή ως προξενήτρα στην αμερικανική μητρόπολη. Ηταν ένας ρόλος οικείος για εκείνη, κάτι που έκανε και η γιαγιά της, η οποία μέσω κρυφών συνθημάτων υποδήλωνε αν κάποιο ταίριασμα θα πετύχαινε ή όχι. Αν το προξενιό πήγαινε καλά, έτριβε τον αγκώνα της. Αν δεν επρόκειτο να πετύχει, ανακάτευε για ώρα τον καφέ της.
«Το dating δεν είναι για να προσπαθεί κανείς μόνος του· ήταν πάντα κάτι κοινωνικό», αναφέρει η κ. Αυγητίδη. Παλιά, ιδίως στην Ελλάδα, τα προξενιά τα έκαναν η οικογένεια, οι φίλοι, η γειτονιά, λέει. Αργότερα, ακόμη και αν δεν ήταν ακριβώς προξενιά, οι άνθρωποι γνωρίζονταν μέσω κοινών γνωστών και φίλων.
Κοινωνική ατροφία – «Το dating ήταν πάντα κάτι κοινωνικό», αναφέρει η Μαρία Αυγητίδη. Παλιά, ιδίως στην Ελλάδα, τα προξενιά τα έκαναν η οικογένεια, η γειτονιά, αργότερα οι κοινοί γνωστοί. Αλλά πλέον η κοινωνικότητα όλων έχει περιοριστεί – «υπάρχει κοινωνική ατροφία», προσθέτει.
Αλλά πλέον η κοινωνικότητα όλων έχει περιοριστεί – «υπάρχει κοινωνική ατροφία», ισχυρίζεται. Ειδικά στο κομμάτι των ερωτικών σχέσεων, όλα άλλαξαν όταν κυκλοφόρησε το Tinder, η δημοφιλέστερη εφαρμογή γνωριμιών για κινητά. «Τότε άρχισαν όλοι να διαλέγουν συντρόφους κάνοντας ένα swipe στο κινητό τους, καθισμένοι μόνοι τους στο σαλόνι τους», τονίζει. Δημιουργήθηκε έτσι, κατά την ίδια, το παράδοξο των επιλογών – όλοι αισθάνονται σαν να έχουν ατελείωτες εναλλακτικές και δεν διαλέγουν πραγματικά καμία.
Ακόμη και το ίδιο το Tinder έχει καταλάβει πως έχει επέλθει η ψηφιακή κόπωση των χρηστών και αγωνίζεται να κρατήσει ζωντανή τη «φλόγα» που οδήγησε στη γιγάντωσή του, ενίοτε υιοθετώντας αναπάντεχες μεθόδους: πέρυσι έπεισε μεγάλη ομάδα φοιτητών του UCLA να συναντηθεί διά ζώσης, στον πραγματικό κόσμο! Αντί λοιπόν να σκρολάρουν φωτογραφίες και να απορρίπτουν επίδοξα ταίρια βρέθηκαν να χορεύουν. Φυσικά είχαν υψωμένα τα κινητά τους για να απαθανατίσουν τη στιγμή που έγινε εκ νέου η ιδανική προώθηση της εφαρμογής. «Η Gen Z θέλει να συνδεθεί αυθεντικά. Πιστεύει στον έρωτα», αναγνώρισε ο Μαρκ Κάντορ, στέλεχος της εταιρείας.
H Nάνσι Τζο Σέιλς, Αμερικανίδα δημοσιογράφος στο Vanity Fair και συγγραφέας, περιγράφει την εγγραφή της στο Tinder, ως είσοδο στην Κόλαση του Δάντη. «Το 2014 ήταν η χρονιά που άρχισα να βλέπω ανθρώπους να κάνουν swipe παντού – στην ουρά του φαρμακείου, στον κινηματογράφο, στην τράπεζα. Είδα έναν άνδρα να κάνει swipe (σ.μ.: σάρωση προς τα δεξιά, απορρίπτοντας ένα προφίλ και προχωρώντας στο επόμενο) ενώ περπατούσε στον δρόμο. Οι άνθρωποι έκαναν swipe στην τουαλέτα, έκαναν swipe ακόμη και ενώ βρίσκονταν σε ραντεβού – το 22% των ανδρών σε μια μελέτη που πραγματοποίησε η εφαρμογή γνωριμιών Hinge δήλωσε ότι είχε κάνει swipe κατά τη διάρκεια ενός ραντεβού. Το 2014 ήταν επίσης η χρονιά που το Tinder καυχιόταν ότι οι χρήστες του περνούσαν κατά μέσον όρο 90 λεπτά την ημέρα στην εφαρμογή. Το 2014, οι άνθρωποι άρχισαν να εμφανίζουν Tinderitis: έναν πόνο στον αντίχειρα από το αδιάκοπο swipe».
Κατά λάθος
Στη Νέα Υόρκη, η Μαρία Αυγητίδη ξεκίνησε τα προξενιά σχεδόν κατά λάθος. Αρχικά, οργάνωνε εξόδους με φίλους και γνωστούς που τύχαινε να είναι ελεύθεροι. Οταν αυτές οι έξοδοι άρχισαν να οδηγούν σε σχέσεις, και εντέλει σε γάμους, και οι δεσμευμένοι διατυμπάνιζαν ότι τους σύστησε εκείνη, οι γνωστοί των γνωστών την αναζήτησαν. Τρεις άνδρες τής είπαν ότι θα της δώσουν από 500 δολάρια για να τους βρει σχέση και η κ. Αυγητίδη άρχισε να στέλνει email σε γνωστές της, περιγράφοντάς τους. Αποστολή εξετελέσθη.
Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα, η επαγγελματίας προξενήτρα διευθύνει μια επιχείρηση που λέει στην «Κ» ότι αξίζει περισσότερα από ένα εκατομμύριο δολάρια, το «Agape Match».
Στην αρχή εξυπηρετούσε όλες τις κατηγορίες πελατών. Εδώ και μερικά χρόνια, όμως, η Μαρία Αυγητίδη αποφάσισε ότι θα ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με στρέιτ άνδρες. Πούλησε σε άλλες προξενήτρες το κομμάτι της επιχείρησής της που είχε να κάνει με άλλου είδους προτιμήσεις – περισσότερο γιατί η βάση δεδομένων της αποτελείται κυρίως από στρέιτ γυναίκες. Ετσι, εξηγεί, περνάει τις μέρες της κάνοντας αυτό που της αρέσει περισσότερο: μιλάει με γυναίκες.
«Αν έπρεπε να βρίσκω άνδρες σε γυναίκες πελάτισσες, θα χρειαζόταν να τους μιλάω με τις ώρες για να βρω τους κατάλληλους – χωρίς να με πληρώνουν καν», δηλώνει. Τα συμβόλαια που κάνει με τους πελάτες της είναι εξάμηνα και η υποχρέωση από την πλευρά της είναι τουλάχιστον ένα νέο ραντεβού –εννοείται, όχι με το ίδιο άτομο– κάθε μήνα.
«Μπλε» και «κόκκινοι» – Στην ουσία οι επιθυμίες όλων είναι κοινές. Κατά βάσιν τους νοιάζουν η ηλικία, η θρησκεία, πού ζει η υποψήφια. Από το 2016 και μετά, παίζουν ρόλο και οι πολιτικές πεποιθήσεις. «Τότε», λέει, «χωρίστηκαν σε μπλε (Δημοκρατικοί) και κόκκινους (Ρεπουμπλικανοί)».
Η Μαρία Αυγητίδη είναι επιλεκτική. Δεν θα δεχθεί πελάτη αν τον θεωρεί μισογύνη. Της αρέσουν οι άνδρες που θέλουν γυναίκες με σπουδές και καριέρα, άνδρες που έχουν κι εκείνοι πάθος για τη δουλειά τους ή για κάτι άλλο στη ζωή τους. Εχει απορρίψει 65χρονο πελάτη, ο οποίος είχε χωρίσει πρόσφατα με τη γυναίκα του και έψαχνε μια 30άρα για να κάνει παιδί.
Οι χρεώσεις
«Το πρώτο προξενιό», τονίζει, «είναι με την προξενήτρα». Μόλις ο πελάτης και η προξενήτρα ταιριάξουν, περνούν στο επόμενο στάδιο. Ενα εξάμηνο των υπηρεσιών του «Agape Match» ξεκινάει από 25.000 δολάρια και φτάνει στις 150.000, σημειώνει η κ. Αυγητίδη. «Η τιμή εξαρτάται από το τι ζητάει ο καθένας και τι συναισθηματικό απόθεμα θα απαιτήσει από την ομάδα μας», λέει.
«Πολλές φορές, οι πελάτες έρχονται υποσυνείδητα με τα “θέλω” των γονιών τους – η δική μας δουλειά είναι να καταλάβουμε τι θέλουν στ’ αλήθεια οι ίδιοι», εξηγεί. Στην ουσία οι επιθυμίες όλων είναι κοινές. Να μην είναι μόνοι. Κατά βάσιν τους νοιάζουν η ηλικία, η θρησκεία, πού ζει η υποψήφια. Από το 2016 και μετά, και οι πολιτικές πεποιθήσεις παίζουν ρόλο – τότε, λέει, χωρίστηκαν σε μπλε (Δημοκρατικοί) και κόκκινους (Ρεπουμπλικανοί). Οπως σχολιάζει, οι Ασιάτες, αλλά και οι Ελληνες, θα έχουν απαιτήσεις για τις σπουδές ή τη δουλειά της υποψήφιας. «Ο βασικός λόγος που έρχονται, όμως, είναι για να διευρύνω τον κύκλο τους, να τους γνωρίσω άτομα που δεν θα γνώριζαν αλλιώς», συμπληρώνει η κ. Αυγητίδη.
Οι γυναίκες εγγράφονται μόνες τους στη βάση δεδομένων της, λέει, τονίζοντας ότι υπάρχουν πάνω από 40.000 εγγεγραμμένες. Είναι, άλλωστε, γνωστή στον χώρο: πρόσφατα έγραψαν για τη δουλειά της και οι New York Times. Ανεβάζουν τις φωτογραφίες τους και αναλυτικές πληροφορίες για τον εαυτό τους. Ποια είναι τα πιστεύω τους; Τι ψάχνουν; Θέλουν να κάνουν παιδιά;
Οπως πάντως επισημαίνουν στο σχετικό άρθρο τους οι New York Times, «όσο δυσοίωνο και αν είναι το περιβάλλον των γνωριμιών, παραμένει ασυνήθιστο για κάποιον να απευθυνθεί σε προξενήτρα όταν αναζητεί σύντροφο. Η Αμάντα Γκέσελμαν, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Kinsey στο Bloomington της Ιντιάνα, η οποία εργάζεται στην ετήσια μελέτη του οργανισμού «Singles in America», δήλωσε ότι μόλις το 1% των ερωτηθέντων ανέφερε ότι είχε χρησιμοποιήσει προξενήτρα, από τότε που η έρευνα άρχισε να περιλαμβάνει τη σχετική ερώτηση το 2012. Ενας στους δέκα Αμερικανούς εξακολουθεί να γνωρίζει το/τη σύντροφό του μέσω κάποιας εφαρμογής».
Η ανάγκη
Υστερα είναι η κουλτούρα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης εν γένει. Πολλοί χρήστες τους, παρατηρεί, θεωρούν ότι οι ακόλουθοι ισοδυναμούν με φίλους και ζουν τη ζωή τους μέσα από τα likes στο Instagram. Δεν θα μιλήσουν σε κάποιον έξω. «Κι αν δεν αρέσουν και τους πουν όχι; Δεν θέλουν να δουν την απόρριψη μπροστά τους», υπογραμμίζει. Πλέον έχει μέχρι και πελάτες που είναι γύρω στα 30 και δεν έχουν υπάρξει ποτέ σεξουαλικά ενεργοί.
Η ίδια θεωρεί πως βασική της υποχρέωση δεν είναι μόνο το ένα ραντεβού τον μήνα για κάθε πελάτη της, αλλά τα προξενιά που κάνει να ταιριάζουν αρκετά ώστε οι δύο πλευρές να βγουν και δεύτερο. Από εκεί και πέρα, είναι στο χέρι τους. Δεν ξέρει και πώς θα βγει ο καθένας ως σύντροφος! «Αλλά όσα ζευγάρια φτάνουν στο πέμπτο ραντεβού», λέει στην «Κ», «συνήθως παντρεύονται».