Η επέτειος των 100 χρόνων από την έκδοση του διάσημου αστυνομικού μυθιστορήματος της Αγκαθα Κρίστι «Η δολοφονία του Ρότζερ Ακρόιντ» δεν είναι απλώς ένας σταθμός στην ιστορία των εκδόσεων. Από πολλούς θεωρείται το καλύτερο ή ένα από τα πιο αριστοτεχνικά βιβλία της Αγκαθα Κρίστι, κυρίως χάρη στην αναπάντεχη λύση του μυστηρίου, που αποτέλεσε τότε μια τεράστια τομή στην ιστορία της αστυνομικής φιλολογίας.
Σε νέα, επετειακή έκδοση (όπως σε όλο τον κόσμο), η «Δολοφονία του Ρότζερ Ακρόιντ», με ήρωα τον Ηρακλή Πουαρό, κυκλοφόρησε ξανά σε μετάφραση Χρήστου Καψάλη από τις εκδόσεις Ψυχογιός, που τα τελευταία χρόνια επανεκδίδουν το σύνολο των έργων της Αγκαθα Κρίστι (ακόμη και τα ρομαντικά μυθιστορήματα που έγραφε με το ψευδώνυμο Mary Westmacott). Από την πρώτη κυκλοφορία του το 1926, το βιβλίο ανέδειξε την Αγκαθα Κρίστι σε προσωπικότητα πρώτης κλάσεως στο Ηνωμένο Βασίλειο και διεθνώς. Ηταν ήδη γνωστή και επιτυχημένη με το πρώτο της κιόλας βιβλίο («Η μυστηριώδης υπόθεση στο Στάιλς», 1920), αλλά με τον «Ρότζερ Ακρόιντ» (το έκτο βιβλίο της) η φήμη στερεώθηκε, απλώθηκε, και διατηρείται έως σήμερα. Είναι ένα μοναδικό φαινόμενο.
Η εκδοτική πορεία
Είναι παλαιά η πορεία του βιβλίου στην ελληνική εκδοτική αγορά και με άλλες εκδοχές τίτλου («Ο φόνος του Ρότζερ Ακρόιντ», «Ποιος σκότωσε τον Ρότζερ Ακρόιντ»), κυρίως σε εκδόσεις τσέπης και στη σειρά των Βίπερ, το 1972, και φυσικά στο «Λυχνάρι» που εξέδιδε τα άπαντα της Αγκαθα Κρίστι. Οι εκδόσεις Αγρα είχαν εντάξει τον «Φόνο του Ρότζερ Ακρόιντ» στη δική τους σειρά αστυνομικής λογοτεχνίας ήδη από το 1986, στα 60 χρόνια από την πρώτη έκδοση, σε μετάφραση Βασίλη Βασικεχαγιόγλου. Ηταν η πρώτη ανέλκυση αυτού του τίτλου από τα περίπτερα στα βιβλιοπωλεία και σε πιο φροντισμένες, επιμελημένες εκδόσεις (στη δεκαετία του 1960, οι εκδόσεις Γαλαξίας είχαν επίσης επιδιώξει την καλή τυποτεχνικά έκδοση αστυνομικών μυθιστορημάτων με κίτρινο διακριτό εξώφυλλο).
Σήμερα, βεβαίως, προσεγγίζουμε το έργο της Αγκαθα Κρίστι ως πυλώνα της μαζικής, ποιοτικής, κουλτούρας του 20ού αιώνα, με κύριο χαρακτηριστικό των βιβλίων της τους βασικούς χαρακτήρες, όπως ο Ηρακλής Πουαρό και η Μις Μαρπλ, την αξεπέραστη κοινωνική τοιχογραφία της Αγγλίας, τον υψηλό δείκτη ευφυΐας, τους επεξεργασμένους διαλόγους, τη λεπτή ειρωνεία και τη βαθιά βρετανικότητα που έγινε παγκόσμιο brand.
Το 1926, όταν εκδόθηκε η «Δολοφονία του Ρότζερ Ακρόιντ», ήταν μια κρίσιμη χρονιά για την Αγκαθα Κρίστι. Τον Δεκέμβριο εκείνου του έτους χάθηκαν τα ίχνη της για δύο εβδομάδες, γεγονός που είχε προκαλέσει τεράστια αίσθηση και διάχυτη ανησυχία. Η κρίση στον γάμο της με τον Κρίστι, η απιστία του, ο θάνατος της μητέρας της, είχαν προκαλέσει στην 36χρονη Αγκαθα μεγάλο κλονισμό. Η υπόθεση έμεινε στην ιστορία ως ένα μυστηριώδες κεφάλαιο, στο οποίο δόθηκαν πολλές εκδοχές. Αργότερα, η Αγκαθα Κρίστι παντρεύτηκε τον αρχαιολόγο σερ Μαξ Μάλοουαν που γνώρισε στη Μέση Ανατολή. Ο Μάλοουαν ήταν 13 χρόνια νεότερός της και είχε ειδίκευση στην αρχαία Εγγύς Ανατολή. Αυτός ο νέος κόσμος γέννησε υλικό για πολλά διάσημα βιβλία της.