Στη στάση του λεωφορείου η διαφήμιση προωθεί ένα κλιματιστικό με πέντε αστραφτερά αστέρια. Το ίδιο κάνει ο θερινός κινηματογράφος στην προμετωπίδα της ταινίας που προβάλλει. Εν τω μεταξύ, στο ίντερνετ όλοι σάς ζητούν να αξιολογήσετε με αυτόν τον τρόπο το προϊόν που μόλις αγοράσατε. Χάλασε το ψυγείο σας μέσα στο κατακαλόκαιρο; Περάστε μερικές ώρες συγκρίνοντας «αστεράκια». Τι έχει συμβεί όμως και συναντάμε παντού μπροστά μας το εν λόγω σύμβολο; Πώς καθιερώθηκε το σύστημα αξιολόγησης των πέντε αστεριών;
«Είναι ένα γενικευμένο φαινόμενο, το οποίο όσοι έχουν συμφέρον να παρουσιάζουν ως κάτι εξαιρετικά σημαντικό ισχυρίζονται ότι αφορά μια αγορά 4 τρισ. δολαρίων», μου λέει ο δημοσιογράφος Μπέντζι Γουίλσον, ο οποίος κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο Rate This Book: How star ratings took over the world. «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι αξιολογήσεις των καταναλωτών έχουν αποκτήσει τεράστια σημασία για τις επιχειρήσεις. Ειδικά στο λιανεμπόριο, είναι πλέον απολύτως καθοριστικές. Αρκεί να διαβάσει κανείς οποιοδήποτε εγχειρίδιο μάρκετινγκ για το πώς στήνεται μια νέα επιχείρηση. Σχεδόν πάντα, στα πρώτα βήματα θα βρει τη συμβουλή: “Αποκτήστε όσο το δυνατόν περισσότερες θετικές αξιολογήσεις”. Είναι ένα από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να κάνει μια επιχείρηση για να υπάρξει στο σημερινό περιβάλλον του ηλεκτρονικού εμπορίου».
Το Big Bang των αστεριών
«Τα αστέρια άρχισαν να αναπτύσσονται με την άνοδο του καταναλωτισμού και τη δημιουργία της βιομηχανικής μεσαίας τάξης», τονίζει ο Γουίλσον. «Βέβαια, οι άνθρωποι βαθμολογούσαν και κατέτασσαν πράγματα ήδη από την εποχή των αρχαίων Ελλήνων. Τότε, όμως, οι αξιολογήσεις αφορούσαν κυρίως τις τέχνες, το θέατρο και αργότερα τα βιβλία. Οι αξιολογήσεις με αστέρια πραγματικά απογειώθηκαν όταν εμφανίστηκε μια νέα μεσαία τάξη που διέθετε χρήματα. Η Βιομηχανική Επανάσταση της έδωσε τη δυνατότητα να αγοράζει περισσότερα αγαθά, ενώ την ίδια περίοδο ξεκινούσε και η εποχή του μαζικού τουρισμού. Ξαφνικά, οι άνθρωποι είχαν μπροστά τους πάρα πολλές επιλογές και χρειάζονταν καθοδήγηση».
Διαβάστε περισσότερα στο νέο τεύχος του Κ, που κυκλοφορεί την Κυριακή 9 Αυγούστου με την Καθημερινή.