Φόρτωση Text-to-Speech…
Οι επιθέσεις κατά των χριστιανών που ζουν στο Ισραήλ δεν είναι πλέον σπάνια περιστατικά. Το φαινόμενο λαμβάνει ολοένα μεγαλύτερες διαστάσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Religious Freedom Data Center (RFDC), το 2025 καταγράφηκαν 155 περιστατικά αντιχριστιανικής βίας στο Ισραήλ, έναντι 111 το 2024, ενώ μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 έχουν ήδη καταγραφεί 107 περιστατικά, με την ετήσια αύξηση να υπολογίζεται περίπου στο 40%.
Αυτή την τάση αναλύει σε πρόσφατο (3/8) δημοσίευμά της η εφημερίδα Wall Street Journal (Spitting Attacks Show Rise of Anti-Christian Hate in Israel), όπου επισημαίνεται ότι τα πραγματικά κρούσματα βίας κατά της χριστιανικής μειονότητας είναι περισσότερα απ’ όσα καταγράφονται από τις οργανώσεις. Ο χριστιανικός πληθυσμός είναι 180.000-200.000 στο Ισραήλ, και 12.000 μόνο στην Ιερουσαλήμ.
Η «Κ» επικοινώνησε με τον Ντάνιελ Σάιντεμαν, Ισραηλινό, ιουδαϊκού θρησκεύματος, δικηγόρο και κάτοικο Ιερουσαλήμ, ο οποίος παρακολουθεί επί χρόνια τις εξελίξεις στην πόλη. Ο ίδιος περιγράφει μια προσπάθεια υποβάθμισης της αύξησης των επιθέσεων, υποστηρίζοντας ότι, παρά τις σποραδικές δημόσιες καταδίκες, οι ισραηλινές αρχές αποφεύγουν να αντιμετωπίσουν ουσιαστικά το φαινόμενο.
– Το ρεπορτάζ της WSJ επισημαίνει, μεταξύ άλλων, ένα περιστατικό τον περασμένο Μάιο κατά το οποίο ομάδα Ισραηλινών εφήβων αναζήτησε χριστιανούς στα κεντρικά γραφεία της Αρμενικής Αποστολικής Εκκλησίας στην Παλαιά Πόλη με σκοπό να τους φτύσει, με τα μέλη της να ισχυρίζονται ότι η ταπείνωση των χριστιανών αποτελεί θρησκευτικό καθήκον. Πόσο σοβαρά έχουν γίνει τα αντιχριστιανικά περιστατικά στο Ισραήλ;
– Εχει σημειωθεί απότομη αύξηση στον αριθμό των επιθέσεων που στρέφονται κατά του χριστιανικού κλήρου, των χριστιανικών κοινοτήτων και της χριστιανικής περιουσίας, και αυτό οφείλεται σε δύο λόγους. Πρώτον, υπάρχουν οι «υπερεθνικιστές» νέοι – ένας όρος που περιγράφει όσους διαπράττουν βίαιες πράξεις, κάτι που λειτουργεί ως ευφημισμός για την τρομοκρατία των εποίκων στη Δυτική Oχθη. Δεύτερον, υπάρχει μακρά ιστορία (αντιπαλότητας) μεταξύ του εβραϊκού λαού και της Εκκλησίας, και οι «υπερορθόδοξοι» (Εβραίοι) ουσιαστικά εκδικούνται τους χριστιανούς. Σήμερα, ο αριθμός των περιστατικών (αντιχριστιανικού μίσους) έχει αυξηθεί, αλλά το ενδιαφέρον είναι ότι οι επιθέσεις είναι γεωγραφικά εστιασμένες. Συγκεντρώνονται στην περιοχή που εκτείνεται από την Πύλη της Γιάφας, στην Παλαιά Πόλη της Ιερουσαλήμ, έως την Εβραϊκή Συνοικία, περνώντας από την Αρμενική Συνοικία, καθώς και από την Πύλη του Αγίου Στεφάνου προς την κατεύθυνση της Via Dolorosa (σ.σ. Οδός του Μαρτυρίου).
Οι Αρμένιοι δέχονται επιθέσεις επειδή βρίσκονται σε σημεία από τα οποία περνούν οι εξτρεμιστές, ενώ έχουν σημειωθεί επιθέσεις από σπουδαστές ταλμουδικών σχολών (γεσιβά) εναντίον χριστιανικών ιδρυμάτων στην περιοχή του Oρους Σιών.
Υπάρχει, λοιπόν, μια αλληλεπίδραση μεταξύ της ιδεολογίας των υπερορθοδόξων και των υπερεθνικιστών (Εβραίων) όσον αφορά το πού διαπράττονται αυτά τα εγκλήματα και ποιοι τα διαπράττουν.
– Σε ένα προηγούμενο παρόμοιο περιστατικό, ο υπουργός Εθνικής Ασφαλείας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ δήλωσε ότι «το φτύσιμο εναντίον χριστιανών δεν αποτελεί ποινικό αδίκημα». Βλέπετε μια προσπάθεια να γίνει ανεκτή ή να κανονικοποιηθεί η αντιχριστιανική παρενόχληση;
– Πρέπει να πω ότι έχω διαπιστώσει ελάχιστη αντίδραση εντός των επίσημων κύκλων του Ισραήλ, είτε στην ισραηλινή κυβέρνηση είτε στον Δήμο της Ιερουσαλήμ, απέναντι σε αυτά τα περιστατικά. Σε μια άλλη περίπτωση, ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής του υπουργείου Εξωτερικών δημοσίευσε μια καταδίκη των εγκλημάτων μίσους κατά των χριστιανών. Μέσα σε μισή ώρα, ο υπουργός Εξωτερικών τού είπε: «Διάγραψέ το αυτό. Ενοχλείς τους υπερορθοδόξους», και εκείνος το κατέβασε.
«Βουβές» συγγνώμες – Τις σπάνιες φορές που ο Νετανιάχου τοποθετείται για παρόμοια περιστατικά (βίας κατά χριστιανών) δημοσιεύει τις καταδίκες, τις συγγνώμες και τις διευκρινίσεις του μόνο στα αγγλικά, όχι στα εβραϊκά, ούτε τις αναρτά στον ιστότοπο του πρωθυπουργικού γραφείου.
Ακόμη, ο δήμαρχος της Ιερουσαλήμ δεν μπορεί να περάσει ψήφισμα από το δημοτικό συμβούλιο που να καταδικάζει τα εγκλήματα μίσους κατά των χριστιανών. Παράλληλα, υπάρχει μια ομάδα Ισραηλινών, κυρίως ξεναγών, οι οποίοι είναι ιδιαίτερα αναστατωμένοι από τις επιθέσεις και αποφάσισαν να διοργανώσουν ένα εργαστήριο για να μελετήσουν και να κατανοήσουν τι συνέβαινε. Ετσι, ενοικίασαν χώρο σε δημοτικό μουσείο της Ιερουσαλήμ, το οποίο ήταν πρόθυμο να τους φιλοξενήσει. Και ο δήμαρχος της Ιερουσαλήμ είπε στο μουσείο: «Αν πραγματοποιήσετε αυτό το εργαστήριο, θα σας απολύσουμε».
Υπάρχουν, λοιπόν, πράγματι εστίες αντιχριστιανικής εχθρότητας. Σε κάποιο βαθμό αυτό αντανακλά τη συνολική στάση της κυβέρνησης Νετανιάχου, η οποία έχει γίνει πιο ανεκτική απέναντι στον εξτρεμισμό.
Επίσης, τις σπάνιες φορές που ο Νετανιάχου τοποθετείται για παρόμοια περιστατικά –όπως η άρνηση εισόδου του Λατίνου Πατριάρχη στον Πανάγιο Τάφο την Κυριακή των Βαΐων– δημοσιεύει τις καταδίκες, τις συγγνώμες και τις διευκρινίσεις του μόνο στα αγγλικά, όχι στα εβραϊκά, ούτε τις αναρτά στον ιστότοπο του πρωθυπουργικού γραφείου.
– Αρα, ο Νετανιάχου προστατεύει την ακροδεξιά εκλογική του βάση;
– Απολύτως, και το βλέπουμε αυτό στη Δυτική Οχθη κάθε βράδυ.
– Σε δημοσίευμά σας αναφέρατε ότι στις 15 Ιουνίου οι κρατικές αρχές, μαζί με τους εποίκους, προσπάθησαν να πάρουν τον έλεγχο σε εκκλησιαστική γη παρακείμενη στην Ελληνική Ορθόδοξη Μονή του Αγίου Ονουφρίου στην Ακελδαμά (σ.σ. «Αγρός Αίματος»). Θα περιγράφατε τα γεγονότα ως μια εκστρατεία αποχριστιανοποίησης της Ιερουσαλήμ και της ευρύτερης περιοχής;
– Εκ πρώτης όψεως (το περιστατικό) έμοιαζε με μια συνηθισμένη ενέργεια. Ο δήμος είπε: «Εσείς, η Εκκλησία, δεν φροντίζετε την περιουσία σας και θέλουμε να κάνουμε κάποιες εργασίες εξωραϊσμού». Ωστόσο, από την αρχή αυτό ήταν πολύ ύποπτο.
Αποδείχθηκε ότι αποτελούσε μέρος ενός κυβερνητικού σχεδίου για την κατάληψη ακινήτων στη ζώνη οπτικής επαφής γύρω από την Παλαιά Πόλη, καθώς υπάρχει ένα κυβερνητικό έργο που έχει χρηματοδοτηθεί με περισσότερα από 250 εκατ. ευρώ για να περικυκλώσει την Παλαιά Πόλη με οικισμούς και άλλα έργα.
Με αυτόν τον τρόπο, η κυβέρνηση του Ισραήλ ουσιαστικά προκάλεσε τις εκκλησίες και για πρώτη φορά κατάσχεσε εκκλησιαστική περιουσία. Πρόκειται για ένα νέο φαινόμενο, το οποίο υποδηλώνει ότι η στάση του Ισραήλ απέναντι στον χριστιανισμό δεν είναι εχθρική, αλλά εξαιρετικά περιφρονητική.
– Επισημάνατε επίσης ότι οι χριστιανοί σήμερα αποτελούν μόνο το 1,2% του πληθυσμού της Ιερουσαλήμ, ενώ το 1948 αποτελούσαν περίπου το 19% του πληθυσμού της πόλης. Τι εξηγεί αυτήν τη μείωση;
– Υπάρχει χριστιανική μετανάστευση από την Ιερουσαλήμ από τις αρχές του 20ού αιώνα και μεγάλο μέρος της μείωσης του χριστιανικού πληθυσμού προηγείται της ισραηλινής κατοχής, το 1967. Ωστόσο, ο αντίκτυπος της ισραηλινής κατοχής της Ανατολικής Ιερουσαλήμ είναι πολύ μεγαλύτερος για τους χριστιανούς.
Αν υπάρχουν 12.000 χριστιανοί, πόσοι ανύπανδροι άνδρες και γυναίκες σε ηλικία γάμου είναι «διαθέσιμοι»; Πολύ λίγοι, επειδή οι χριστιανοί της Δυτικής Οχθης δεν επιτρέπεται να επισκέπτονται την Ιερουσαλήμ.
Ετσι, βασικά, πρέπει να επιλέξουν τους συντρόφους τους από έναν πολύ μικρό αριθμό υποψηφίων για γάμο. Πολλοί από αυτούς προτιμούν να μετακομίσουν στο εξωτερικό και υπάρχουν περισσότεροι χριστιανοί της Ανατολικής Ιερουσαλήμ στο Σικάγο απ’ ό,τι στην ίδια την Ανατολική Ιερουσαλήμ.
– Την ίδια στιγμή, ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ Μάικ Χάκαμπι, βαπτιστής πάστορας, απάντησε μέσω X (πρώην Twitter) στο δημοσίευμα της WSJ υπερασπιζόμενος την ισραηλινή κυβέρνηση, λέγοντας ότι εκκλησιάζεται στο Ισραήλ από το 1973 χωρίς πρόβλημα και ότι η χριστιανική κοινότητα διευρύνθηκε από 34.000 σε σχεδόν 200.000. Προσπαθεί να υποβαθμίσει ή να μειώσει τη σημασία των περιστατικών αντιχριστιανικού μίσους;
– Δεν νομίζω ότι το κάνει σκόπιμα, και αυτό είναι ακόμη χειρότερο, γιατί πραγματικά δεν θεωρεί τις Εκκλησίες –τους Καθολικούς, τους Ελληνορθοδόξους, τους Ρωσορθοδόξους, τους Κόπτες ή τους Αιθίοπες– πραγματικούς χριστιανούς.
Για εκείνον, χριστιανοί είναι αυτοί που ονομάζονται Dispensationalist Christians (οπαδοί της «θεολογίας των διανομών/οικονομιών») ή «χριστιανοί των εσχάτων ημερών» (End-times Christians) και ο Μάικ Χάκαμπι είναι βαθιά πιστός και πιστεύει ειλικρινά ότι το Κράτος του Ισραήλ είναι ένα σημάδι ότι πλησιάζει η «Αρπαγή των πιστών» (σ.σ. εσχατολογική έννοια / Rapture). Για αυτό δεν αντιλαμβάνεται πραγματικά τις ανησυχίες των Εκκλησιών.
Η λύση των «δύο κρατών» – Αν το Ισραήλ έχει τη βούληση και την ικανότητα να μετεγκαταστήσει 200.000 εποίκους (από Ανατ. Ιερουσαλήμ και Δυτ. Οχθη), η λύση των «δύο κρατών» είναι ζωντανή. Ομως, τώρα, έχουμε μια κυβέρνηση
που δεν είναι διατεθειμένη να μετεγκαταστήσει κανέναν έποικο.
Ο Χάκαμπι εκπροσωπεί την πολιτική βάση του Τραμπ, η οποία θεωρεί ότι το Ισραήλ έχει θεϊκή σημασία και ότι οι παραδοσιακές εκκλησίες, η Λατινική και η Ελληνορθόδοξη, δεν παίζουν κανένα ρόλο.
– Σήμερα, περίπου 230.000 Ισραηλινοί έποικοι ζουν στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και ο συνολικός αριθμός, συμπεριλαμβανομένης της Δυτικής Oχθης, ανέρχεται σε περίπου 700.000. Πιστεύετε ότι η λύση των «δύο κρατών» με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ είναι εφικτή;
– Γίνεται όλο και πιο δύσκολη, αυτό είναι σίγουρο. Το αν θα υπάρξει λύση «δύο κρατών» ή όχι, συνοψίζεται σε ένα ερώτημα: Πόσοι έποικοι θα πρέπει να μετεγκατασταθούν προκειμένου να καταλήξουμε σε ένα σύνορο που θα είναι αποδεκτό ταυτόχρονα από τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστινίους;
Γνωρίζουμε σήμερα πού περνάει αυτό το σύνορο και γνωρίζουμε ότι από τους 700.000 εποίκους, οι 500.000 μπορούν να παραμείνουν στις θέσεις τους, επειδή θα γίνουν ανταλλαγές εδαφών με τρόπους που δεν θα είναι καταστροφικοί για ένα μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος.
Αυτό όμως σημαίνει ότι 200.000 έποικοι, και αυτοί είναι οι πιο ριζοσπαστικοί, θα πρέπει να μετεγκατασταθούν. Αν το Ισραήλ έχει τη βούληση και την ικανότητα να μετεγκαταστήσει 200.000 εποίκους, η λύση των «δύο κρατών» είναι ζωντανή. Ομως, τώρα, έχουμε μια κυβέρνηση που δεν είναι διατεθειμένη να μετεγκαταστήσει κανέναν έποικο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εισβάλλουν σε παλαιστινιακά χωριά και παλαιστινιακές γειτονιές.