Το φαινόμενο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να οδηγήσει σχεδόν 49 εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους σε οξεία επισιτιστική ανασφάλεια σε κάποιες από τις πιο ευάλωτες περιοχές του κόσμου έως το τέλος του επόμενου έτους, ανακοίνωσε σήμερα, Τετάρτη, το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα.
Η υπηρεσία του ΟΗΕ ανέφερε σε έκθεσή της πιθανότητα 81% να σημειωθεί εξαιρετικά ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο, με τις θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας να βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα τουλάχιστον από το 1982, γεγονός που θα μπορούσε να το καταστήσει το ισχυρότερο φαινόμενο από το 1950.
Το Ελ Νίνιο, περιοδικό φαινόμενο θέρμανσης των επιφανειακών υδάτων στον Ειρηνικό Ωκεανό, μεταβάλλει τα παγκόσμια καιρικά μοτίβα και συνδέεται συχνά με ξηρασίες στη νότια Αφρική, καθυστερημένους μουσώνες σε τμήματα της Ασίας και ασταθείς βροχοπτώσεις σε άλλες περιοχές.
«Πρόκειται για φαινόμενα που στο παρελθόν έχουν προκαλέσει μεγάλης κλίμακας πείνα», δήλωσε σε δημοσιογράφους ο Ζαν-Μαρτέν Μπάουερ, διευθυντής της Υπηρεσίας Ανάλυσης Επισιτιστικής Ασφάλειας και Διατροφής του WFP.
Με βάση ανάλυση σε 45 χώρες που θεωρούνται ευάλωτες στις επιπτώσεις του Ελ Νίνιο, εκτιμάται ότι ο αριθμός των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια μπορεί να αυξηθεί κατά σχεδόν 49 εκατομμύρια, φτάνοντας συνολικά τα 274 εκατομμύρια. Πρόκειται για αύξηση 22% σε σχέση με τον ήδη υπάρχοντα πληθυσμό που βρίσκεται σε επίπεδα κρίσης ή χειρότερα.
Ποιες περιοχές θα πληγούν
Η κεντρική Αμερική και η νότια Αφρική αναμένεται να είναι μεταξύ των περιοχών που θα πληγούν περισσότερο, με τον αριθμό των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια να προβλέπεται ότι θα αυξηθεί κατά 83% στην κεντρική Αμερική και σχεδόν 75% στη νότια Αφρική, σύμφωνα με την έκθεση.
Η νότια Αφρική, καθώς και η νότια Αμερική και η Καραϊβική, θα μπορούσαν η καθεμία να καταγράψουν περισσότερους από 12 εκατομμύρια επιπλέον ανθρώπους σε κατάσταση οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας.
Ο Μπάουερ ανέφερε ότι οι παγκόσμιες αγορές τροφίμων εισήλθαν στην περίοδο του Ελ Νίνιο σε σχετικά καλή κατάσταση, μετά τις καλές σοδειές του 2025, προειδοποίησε όμως ότι οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και πιθανές απώλειες στις καλλιέργειες λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων θα μπορούσαν να ασκήσουν περαιτέρω πιέσεις στις τιμές.
Αν και τα προηγούμενα επεισόδια Ελ Νίνιο δεν έχουν συνήθως προκαλέσει μεγάλες αυξήσεις στις παγκόσμιες τιμές τροφίμων, οι περιφερειακές ελλείψεις και οι υψηλότερες τιμές ενδέχεται να επιδεινώσουν την πρόσβαση σε τρόφιμα για τα ευάλωτα νοικοκυριά, πρόσθεσε.
Οι περικοπές στη χρηματοδότηση από Αμερικανούς και Ευρωπαίους δωρητές το 2025 έχουν επίσης δυσχεράνει τις προσπάθειες παρακολούθησης της αναδυόμενης κρίσης, με τον Μπάουερ να κάνει λόγο για αυξανόμενη «ξηρασία».
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα πραγματοποίησε περίπου 1,1 εκατομμύριο έρευνες σε νοικοκυριά το 2024έναντι περίπου 800.000 το 2025, ενώ η συλλογή δεδομένων μειώθηκε περαιτέρω φέτος λόγω των περιορισμών στη χρηματοδότηση.
«Σε μια περίοδο που αντιμετωπίζουμε έναν κίνδυνο όπως το Ελ Νίνιο, είναι σημαντικό να υπάρχει συχνή συλλογή δεδομένων», δήλωσε ο Μπάουερ, προειδοποιώντας ότι η μειωμένη παρακολούθηση μπορεί να δυσκολέψει τον έγκαιρο εντοπισμό αναδυόμενων επισιτιστικών κρίσεων.
Απαιτείται προληπτική δράση
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα ανέφερε ότι οι τρέχουσες προβλέψεις δείχνουν ελλείμματα βροχοπτώσεων σε τμήματα της ανατολικής Αφρικής, του Σαχέλ, της κεντρικής Αμερικής και της Καραϊβικής, ενώ οι κίνδυνοι πλημμυρών ενδέχεται να αυξηθούν στη Σομαλία και στις γειτονικές περιοχές.
Σημαντικές επιπτώσεις προβλέπονται επίσης στη νότια και τη νοτιοανατολική Ασία, όπου οι κίνδυνοι ξηρασίας, οι ασταθείς μουσώνες και οι τοπικές πλημμύρες θα μπορούσαν να διαταράξουν την αγροτική παραγωγή, αναφέρει η έκθεση.
Η υπηρεσία υπογράμμισε ότι οι προβλέψεις παραμένουν αβέβαιες και πως οι επιπτώσεις θα διαφέρουν ανά περιοχή, ωστόσο προειδοποίησε πως κυβερνήσεις και ανθρωπιστικές οργανώσεις πρέπει να προετοιμαστούν.
Ο Ρίτσαρντ Τσούλαρτον, διευθυντής της Υπηρεσίας Κλίματος και Ανθεκτικότητας του Προγράμματος, δήλωσε ότι ο οργανισμός έχει ενισχύσει τα πρότζεκτ προληπτικής δράσης σε 18 χώρες, παρέχοντας μέχρι στιγμής φέτος οικονομική και άλλη βοήθεια σε περισσότερους από 1,3 εκατομμύριο ανθρώπους, ώστε να αντιμετωπίσουν πιθανές ακραίες καιρικές συνθήκες.
Με πληροφορίες από Reuters