Φόρτωση Text-to-Speech…
Προχθές τη νύχτα φωτογράφιζα από μια πλαγιά της Ρούσας Εκκλησιάς, στη Σητεία της Κρήτης, τη σπείρα του Γαλαξία. Το σπίτι που μας φιλοξενεί βρίσκεται ψηλά, κοντά στην κορυφή του λόφου με το ομώνυμο χωριό, μακριά από τα φώτα, και η αστροφεγγιά είναι συγκλονιστική.
Καθώς χάζευα τον έναστρο ουρανό σκεφτόμουν όσα γράφαμε εδώ χθες, για την αναζήτηση άλλων κόσμων και ξένων, μακριά από τη Γη, πολιτισμών στο σύμπαν, μια αναζήτηση που έχει μακραίωνη ιστορία, φτάνει έως τον Λουκιανό και προεκτείνεται έως τον μαρτυρικό Τζορντάνο Μπρούνο, αλλά και τους μεγάλους αστρονόμους του 17ου αιώνα οι οποίοι αποτόλμησαν να μιλήσουν μυθοπλαστικά για όλα αυτά τα πράγματα, κάπου ανάμεσα στην επιστήμη και στον ελεύθερο στοχασμό: ο Κρίστιαν Χόιγκενς με την «Κοσμοθεωρία» του, ο Γιοχάνες Κέπλερ με το «Ονειρό» του, ο Τζον Ουίλκινς με την «Ανακάλυψη του κόσμου της Σελήνης» και ο Αθανάσιος Κίρτσερ με το «Εκστατικό ταξίδι» του. Αυτά τα κλασικά κείμενα έχουν το στοιχείο του οραματισμού σε ό,τι αφορά την ανθρώπινη περιπλάνηση στο σύμπαν, αλλά και την επαφή με άλλους πολιτισμούς «εκεί έξω».
Αφήσαμε για σήμερα ένα άλλο τέτοιο έργο, το οποίο μάλιστα είχε προηγηθεί χρονολογικά όλων των παραπάνω: την «Πλανητομαχία» (Planetomachia) που ο Αγγλος θεατρικός συγγραφέας Ρόμπερτ Γκριν (1558-1592) έγραψε το 1585. Ο Γκριν υπήρξε ίσως ο πρώτος επαγγελματίας συγγραφέας στην ιστορία της αγγλικής λογοτεχνίας (και αντίζηλος του Σαίξπηρ – αλλά εδώ έχασε κατά κράτος…).
Η «Πλανητομαχία» είναι ένα έργο απίστευτης έμπνευσης, στο οποίο οι ίδιοι οι πλανήτες συνδιαλέγονται μεταξύ τους, ανταλλάσσοντας ολόκληρους διαλόγους. Μάλιστα, η Αφροδίτη και ο Αρης συμφωνούν μεταξύ τους ότι ο Κρόνος είναι ένας δυσάρεστος πλανήτης, πηγή μελαγχολίας, πατρίδα των «καρκινικών φιλοσόφων (crabbed philosophers), οι οποίοι μισούσαν τον έρωτα και τρέφονταν με χολή και μελαγχολία».
Οπως πολύ καλά μαντεύετε, το κείμενο κινείται σε διάφορα πεδία, τα οποία συγκρούονται το ένα με το άλλο, όπως η αστρολογία με την αστρονομία. Σήμερα όμως διαβάζεται για την καθαρή απόλαυση της ανάγνωσης και της ευφάνταστης σύλληψης από έναν αναγεννησιακό, σχετικά άγνωστο, συγγραφέα.
Ο λόγος που δύο ημέρες τώρα επικεντρωνόμαστε σε αυτά τα μακρινά, ξεχασμένα, αλλά υψηλού φαντασιακού επιστημονικοφανή κείμενα, είναι, αφενός, διότι αξίζει τον κόπο και, αφετέρου, για να μπούμε στο κυρίως θέμα μας αυτή την εβδομάδα: το βιβλίο «Extraterrestrial. Η πρώτη ένδειξη νοήμονος εξωγήινης ζωής» (μτφρ.: Νίκος Αποστολόπουλος, εκδ. Utopia) του αστροφυσικού Αβι Λεμπ, που κυκλοφόρησε πολύ πρόσφατα στα ελληνικά. Η σύνδεση με τα παλιά ήταν απαραίτητη για έναν επιπλέον λόγο: ο άνθρωπος, επιστήμονας ή μη, αναζητεί με πάθος αφηγήσεις και άλλους κόσμους, μέσα του και έξω του. Ακόμα κι αν δεν πιστεύετε ιδιαίτερα στους εξωγήινους (και ο γράφων ανήκει σε αυτούς τους σκεπτικιστές), αξίζει, για μία ακόμη φορά, τον κόπο.