Οταν οι μέλισσες δοκιμάζουν κάτι νόστιμο, βγάζουν τη «γλώσσα» τους για λίγο, σχεδόν σαν να γλείφουν τα χείλη τους, σε ανθρώπινους όρους. Αντιθέτως, όταν κάτι δεν τους αρέσει, κουνάνε το κεφάλι τους και σκουπίζουν το στόμα τους.
Οι επιστήμονες που κατέγραψαν αυτές τις μικροσκοπικές εκφράσεις σε βίντεο αργής κίνησης αναφέρουν ότι η συμπεριφορά αυτή συνάδει με τις αντιδράσεις «αρεσκείας» ή «αποστροφής» που παρατηρούνται στα θηλαστικά.
Στη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences, οι ερευνητές έδωσαν στις μέλισσες σταγονίδια διαφορετικών διαλυμάτων –καθαρό νερό, με 60% ζάχαρη, με 20% ζάχαρη, με 5% αλάτι ή κινίνη– και κατέγραψαν τις αντιδράσεις τους.
«Οι εκφράσεις του προσώπου αποτελούν ένα σημαντικό παράθυρο στις εσωτερικές καταστάσεις των ζώων», εξηγεί ο καθηγητής Αντριου Μπάρον, εντομολόγος στο πανεπιστήμιο ΜακΚουάρι και συνεπικεφαλής της μελέτης. «Αυτό που διαπιστώσαμε είναι ότι οι μέλισσες δείχνουν αντιδράσεις με τα στοματικά τους όργανα σε διαλύματα, οι οποίες υποδηλώνουν την υποκειμενική τους προτίμηση ή αποστροφή προς αυτά τα διαλύματα. Αυτό μας δείχνει ότι τα έντομα έχουν εσωτερική ζωή».
Τα ζώα και τα γούστα
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα θηλαστικά, όπως τα πρωτεύοντα και οι αρουραίοι, εμφανίζουν σαφείς ενδείξεις «προτίμησης».
«Αν ένας αρουραίος δοκιμάσει κάτι αλμυρό και δεν του αρέσει, σκουπίζει το στόμα του, τα μουστάκια του και τη γλώσσα του», λέει ο Μπάρον. «Και παρατηρούμε κάτι παρόμοιο σε μια μέλισσα».
Ωστόσο, ενώ τα σχετικά ευρήματα στα θηλαστικά έγιναν εύκολα αποδεκτά μεταξύ των επιστημόνων, στα έντομα η έννοια της εσωτερικής ζωής παραμένει «εξαιρετικά αμφιλεγόμενη», πρόσθεσε.
Για να βεβαιωθούν οι επιστήμονες πως δεν κατέγραφαν απλώς ένα χημικό αντανακλαστικό, εξέτασαν τις αντιδράσεις 18 αποικιών υπό διάφορες συνθήκες – μεταξύ άλλων όταν οι μέλισσες βίωναν θερμικό στρες, ήταν ήδη χορτάτες ή τους χορηγούνταν δόσεις διαφορετικών φαρμάκων.
Οι αντιδράσεις των μελισσών κυμαίνονταν, αναλόγως πλαισίου. Για παράδειγμα, η έκθεση στη ζέστη μετέβαλε την αντίδρασή τους στο νερό ή στα αλατούχα διαλύματα από ουδέτερη ή αρνητική σε θετική.
Σε ανθρώπινο πλαίσιο, είναι σαν να σας προσφέρει κάποιος ένα ποτό με ηλεκτρολύτες, εξηγεί ο Μπάρον. «Πιθανότατα θα λέγατε “μπλιαχ” τις περισσότερες φορές. Εκτός αν μόλις είχατε βγει έξω στον καύσωνα και είχατε κάνει ένα πολύωρο τρέξιμο, οπότε ένα ποτό με ηλεκτρολύτες είναι ακριβώς αυτό που χρειάζεται το σώμα σας και έχει φανταστική γεύση».
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα ευρήματα θέτουν νέα δεδομένα στα όρια εντός του ζωικού βασιλείου και συνεπώς στις ηθικές και δεοντολογικές ευθύνες του ανθρώπου απέναντί τους.
«Πάντα υπήρχε μια ένσταση στο να θεωρούμε τα έντομα ως ζώα ή ως κάποιο είδος μίνι ρομπότ. Τα ευρήματα είναι ένα ακόμη μια απόδειξη πως η μέλισσα έχει εσωτερική ζωή».
Πηγή: Guardian