Μια εντυπωσιακή ανατροπή καταγράφεται στο εξωτερικό εμπόριο της Ευρωπαϊκής Ενωσηςμέσα στο 2026, καθώς το εμπορικό πλεόνασμα που είχε δημιουργήσει ένα σημαντικό «μαξιλάρι» τα προηγούμενα χρόνια συρρικνώνεται με ταχύτητα, υπό την πίεση του ενεργειακού κόστους, της ισχυρής εισαγωγικής εξάρτησης από την Κίνα και ενός σαφώς δυσκολότερου περιβάλλοντος για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2026 η Ε.Ε. εμφάνισε εμπορικό έλλειμμα 14,9 δισ. ευρώ στις συναλλαγές αγαθών με τον υπόλοιπο κόσμο, όταν την αντίστοιχη περίοδο του 2025 είχε πλεόνασμα 74,1 δισ. ευρώ. Πρόκειται ουσιαστικά για μεταστροφή σχεδόν 89 δισ. ευρώ μέσα σε ένα χρόνο. Η τάση είχε αρχίσει να γίνεται εμφανής ήδη από το πρώτο τρίμηνο.
Σε εποχικά διορθωμένους όρους, η Ε.Ε. είχε διατηρήσει στο α΄ τρίμηνο πλεόνασμα 12,7 δισ. ευρώ, όμως αυτό είχε σχεδόν υποδιπλασιαστεί από τα 23,6 δισ. ευρώ του τελευταίου τριμήνου του 2025. Οι εξαγωγές μειώθηκαν τότε κατά 0,1% σε τριμηνιαία βάση, καταγράφοντας την τέταρτη συνεχόμενη τριμηνιαία πτώση, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 1,7%, βάζοντας τέλος σε τρία διαδοχικά τρίμηνα υποχώρησης. Η Eurostat συνδέει την πορεία των εξαγωγών, μεταξύ άλλων, με το περιβάλλον των δασμολογικών εντάσεων.
Ενεργειακό κόστος, εισαγωγική εξάρτηση από την Κίνα, αμερικανικοί δασμοί επιδεινώνουν την εικόνα του ισοζυγίου της Ευρώπης.
Η εικόνα επιδεινώθηκε στη συνέχεια. Τον Μάιο η Ε.Ε. εμφάνισε εμπορικό έλλειμμα, ενώ τον Ιούνιο επέστρεψε σε πλεόνασμα 3,9 δισ. ευρώ. Ωστόσο, ακόμη και αυτό ήταν χαμηλότερο από τα 5,2 δισ. ευρώ του Ιουνίου του 2025. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν τον συγκεκριμένο μήνα κατά 12,5%, στα 241,5 δισ. ευρώ, αλλά οι εισαγωγές κινήθηκαν ακόμη ταχύτερα, με άνοδο 13,5%, στα 237,7 δισ. ευρώ.
Ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος για το ευρωπαϊκό εμπορικό ισοζύγιο παραμένει η ενέργεια. Ηδη στο πρώτο τρίμηνο του έτους, το έλλειμμα της Ε.Ε. στα ενεργειακά προϊόντα είχε διευρυνθεί στα 72,2 δισ. ευρώ, από 64 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο. Την ίδια ώρα, το πλεόνασμα σε μηχανήματα και οχήματα, έναν από τους παραδοσιακούς πυλώνες της ευρωπαϊκής εξαγωγικής ισχύος, είχε μειωθεί στα 27,8 δισ. ευρώ από 39,8 δισ. ευρώ.
Απέναντι σε αυτή την «τρύπα», τα χημικά προϊόντα εξακολουθούν να λειτουργούν ως ένας από τους βασικούς εξαγωγικούς πυλώνες της Ευρώπης. Τον Ιούνιο δημιούργησαν εμπορικό πλεόνασμα 17,3 δισ. ευρώ, ενώ τα μηχανήματα και τα οχήματα πρόσθεσαν ακόμη 14,6 δισ. ευρώ και τα τρόφιμα και ποτά 4 δισ. ευρώ.
Η εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας παραμένει ταυτόχρονα γεωπολιτικά σύνθετη. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026 οι ΗΠΑ κάλυψαν το 57,4% των εισαγωγών LNG της Ε.Ε., με τη Ρωσία να ακολουθεί με 17,3%. Στο αέριο μέσω αγωγών, η Νορβηγία είχε μερίδιο 54,4%, η Αλγερία 18,5% και η Ρωσία 9,8%. Στο πετρέλαιο, οι μεγαλύτεροι προμηθευτές ήταν οι ΗΠΑ, η Νορβηγία και το Καζακστάν.
Η δεύτερη μεγάλη ανισορροπία εντοπίζεται στην Κίνα. Στο πρώτο τρίμηνο του 2026 η Κίνα ήταν μακράν ο μεγαλύτερος προμηθευτής αγαθών της Ε.Ε. Οι ευρωπαϊκές εισαγωγές από την κινεζική αγορά έφτασαν τα 145,3 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 23,1% όλων των εισαγωγών από χώρες εκτός Ε.Ε.
Την ίδια περίοδο, οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την Κίνα περιορίστηκαν στα 47,6 δισ. ευρώ. Η διαφορά άφησε την Ε.Ε. με εμπορικό έλλειμμα κοντά στα 98 δισ. ευρώ στις συναλλαγές της με το Πεκίνο, το υψηλότερο από το τρίτο τρίμηνο του 2022.
Διαφορετική είναι η εικόνα στις συναλλαγές με τις ΗΠΑ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν η μεγαλύτερη αγορά για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές. Στο πρώτο τρίμηνο η Ε.Ε. εξήγαγε εκεί αγαθά αξίας 119,4 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχούσε στο 18,6% των συνολικών εξαγωγών της προς τρίτες χώρες. Ωστόσο, σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2025 οι εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 30,4%. Η πτώση ξεχώρισε με μεγάλη διαφορά έναντι των άλλων βασικών προορισμών: προς την Τουρκία οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά 8,2% και προς την Κίνα κατά 7,9%.
Η σύγκριση βέβαια γίνεται με μια εξαιρετικά υψηλή βάση, καθώς στις αρχές του 2025 είχαν προηγηθεί έντονες κινήσεις επιχειρήσεων για επίσπευση αποστολών ενόψει των δασμολογικών αλλαγών.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν κάποια εξομάλυνση. Τον Ιούνιο οι εξαγωγές της Ε.Ε. προς τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 10,8% σε ετήσια βάση, στα 45,7 δισ. ευρώ, ενώ οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 11%, στα 34,5 δισ. ευρώ. Η Ε.Ε. διατήρησε έτσι πλεόνασμα 11,2 δισ. ευρώ στις εμπορικές της συναλλαγές με τις ΗΠΑ.
Πέραν από τις ΗΠΑ και την Κίνα, το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει κομβικός εταίρος της Ε.Ε. Τον Ιούνιο οι ευρωπαϊκές εξαγωγές προς τη βρετανική αγορά ανήλθαν σε 32,4 δισ. ευρώ και οι εισαγωγές σε 15,3 δισ. ευρώ, δημιουργώντας πλεόνασμα 17,1 δισ. ευρώ.