Η Ελλάδα παραμένει σε τροχιά δημοσιονομικής εξυγίανσης, με το δημόσιο χρέος να υποχωρεί σταθερά και τις χρηματοδοτικές ανάγκες να περιορίζονται, σύμφωνα με τη Citi. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι νέες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας θα μπορούσαν να έρθουν από το δεύτερο εξάμηνο του 2027, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης θα αποτελέσει την επόμενη μεγάλη πρόκληση για την ελληνική οικονομία.
Στην ανάλυσή της για την Ευρωζώνη και το κατά πόσο η δημοσιονομική πολιτική μπορεί να μείνει υποστηρικτική σε ένα περιβάλλον αυξημένων αποδόσεων, στο κεφάλαιο για την Ελλάδα η Citi διαπιστώνει ότι τα δημόσια οικονομικά της χώρας συνεχίζουν να βελτιώνονται, παρά το γεγονός ότι το χρέος παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Η πολιτική συναίνεση γύρω από την ανάγκη μείωσής του, η ισχυρή οικονομική ανάπτυξη και η ευνοϊκή διάρθρωση του ελληνικού χρέους έχουν συμβάλει στη δημοσιονομική εξυγίανση.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει η Citi στα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου, τα οποία επέτρεψαν την πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους περίπου 12,8 δισ. ευρώ το 2026. Οι αποπληρωμές αυτές δεν περιορίστηκαν στα δάνεια του Greek Loan Facility (GLF) και του EFSF, αλλά περιέλαβαν και επαναγορές ελληνικών κρατικών ομολόγων που έληγαν το 2027.
Με τον τρόπο αυτό, περιορίστηκαν περαιτέρω οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για τα επόμενα χρόνια, μειώνοντας παράλληλα τη βραχυπρόθεσμη έκθεσή της στις μεταβολές των επιτοκίων της αγοράς.
Ανάπτυξη 1,8% το 2026 και το 2027
Η Citi χαρακτηρίζει το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2027 σε γενικές γραμμές συμβατό με τις εκτιμήσεις της, αν και θεωρεί τις κυβερνητικές προβλέψεις ελαφρώς αισιόδοξες.
Ειδικότερα, η κυβέρνηση προβλέπει ανάπτυξη 2% για το 2026 και 2,3% για το 2027, ενώ η Citi υιοθετεί πιο συντηρητικές παραδοχές, εκτιμώντας ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό 1,8% και στα δύο έτη.
Παράλληλα, οι αναλυτές αναμένουν κάποια επιδείνωση του πρωτογενούς αποτελέσματος και, κατ’ επέκταση, του συνολικού δημοσιονομικού ισοζυγίου τόσο φέτος όσο και το επόμενο έτος.
Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στο δημοσιονομικό πακέτο μέτρων ύψους περίπου 0,7% του ΑΕΠ, που είχε ανακοινωθεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, καθώς και στα πρόσφατα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών της ενέργειας.
Παρά την επιδείνωση, η Citi εκτιμά ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να καταγράφει πρωτογενή πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο αναμένεται να περάσει σε μικρό έλλειμμα το 2028.
Στο 131% του ΑΕΠ το χρέος το 2027
Η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα στοιχεία της ελληνικής δημοσιονομικής εικόνας, σύμφωνα με την ανάλυση.
Η Citi προβλέπει ότι ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ θα μειωθεί στο 138% το 2026 και στο 131% το 2027, έναντι κυβερνητικών εκτιμήσεων για 137% και 129% αντίστοιχα.
Η διατήρηση αυτής της πτωτικής πορείας θεωρείται καθοριστική για την εξασφάλιση σταθερής πρόσβασης της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές, καθώς σταδιακά θα μειώνεται το ποσοστό του χρέους που αποτελείται από δάνεια με ευνοϊκούς όρους.
Παράλληλα, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για έναν νέο κύκλο αναβαθμίσεων της πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας, τον οποίο η Citi θεωρεί πιθανό από το δεύτερο εξάμηνο του 2027.
Το μεγάλο ερώτημα για το 2028 και το 2029
Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, η Citi δεν διακρίνει σημαντικούς δημοσιονομικούς κινδύνους για την Ελλάδα. Ωστόσο, εκτιμά ότι σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο ανακύπτουν ερωτήματα σχετικά με τη δυνατότητα της οικονομίας να διατηρήσει την αναπτυξιακή της δυναμική.
Όπως και στις υπόλοιπες οικονομίες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, η ανάπτυξη στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει στηριχθεί σε σημαντικό βαθμό στην απορρόφηση των πόρων του NextGenerationEU.
Η χώρα εξακολουθεί να αναμένει την εκταμίευση μέρους των διαθέσιμων κονδυλίων, ενώ πρόσθετες δαπάνες αναμένεται να πραγματοποιηθούν έως το 2027 και ενδεχομένως και το 2028.
Για τον λόγο αυτό, η Citi θεωρεί ότι η αναπτυξιακή δυναμική θα παραμείνει σχετικά ισχυρή, προσφέροντας στήριξη και στα δημόσια οικονομικά, σε μια μεταβατική περίοδο τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αντίθετα, η χρηματοδότηση ύψους περίπου 787 εκατ. ευρώ που έχει κατανεμηθεί στην Ελλάδα μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος SAFE δεν αναμένεται να έχει ουσιαστική επίδραση στους ρυθμούς ανάπτυξης, λόγω του περιορισμένου μεγέθους της.
Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με τους αναλυτές, αφορά την περίοδο 2028-2029 και το κατά πόσο η ελληνική οικονομία θα μπορέσει να διατηρήσει την ανάπτυξή της χωρίς την ίδια στήριξη από τους ευρωπαϊκούς πόρους.
Η Citi εμφανίζεται συγκρατημένα αισιόδοξη, επισημαίνοντας ότι οι μεταρρυθμίσεις των προηγούμενων ετών, οι αναξιοποίητοι παραγωγικοί πόροι και η ενίσχυση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας δημιουργούν ευνοϊκές προϋποθέσεις.
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι οι επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και οι δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικές προκλήσεις που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν.
Η ευρωπαϊκή πρόκληση των υψηλότερων επιτοκίων
Στην ευρύτερη ανάλυσή της για την ευρωπαϊκή δημοσιονομική πολιτική, η Citi επισημαίνει ότι η αύξηση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων περιορίζει σταδιακά τα περιθώρια δημοσιονομικής στήριξης των οικονομιών.
Οι αναλυτές προβλέπουν ότι το βασικό επιτόκιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα διαμορφωθεί στο 3% και θα παραμείνει σε αυτό το επίπεδο για το ορατό μέλλον, κατά 50 μονάδες βάσης υψηλότερα από την προηγούμενη εκτίμησή τους.
Παράλληλα, αναμένουν ότι η απόδοση του γερμανικού δεκαετούς ομολόγου θα φθάσει στο 3,4% το 2027 και θα κινηθεί κοντά στο 3,2% μετά το 2028.
Η επίδραση των υψηλότερων αποδόσεων στα δημόσια οικονομικά παραμένει περιορισμένη βραχυπρόθεσμα, καθώς αφορά κυρίως τις νέες εκδόσεις χρέους. Ωστόσο, όσο μεγαλύτερο μέρος του υφιστάμενου χρέους θα χρειάζεται αναχρηματοδότηση, τόσο περισσότερο θα αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησής του.
Στο περιβάλλον αυτό, η Citi εκτιμά ότι από το 2028 και μετά η δημοσιονομική πολιτική στην Ευρωζώνη θα αρχίσει να λειτουργεί περισσότερο περιοριστικά στην οικονομική δραστηριότητα.
Χωρίς απότομο φρένο μετά το Ταμείο Ανάκαμψης
Παρά τις ανησυχίες για την ολοκλήρωση του NextGenerationEU, η Citi δεν αναμένει απότομη επιβράδυνση της ανάπτυξης στις χώρες που έχουν επωφεληθεί περισσότερο από το πρόγραμμα.
Όπως εξηγεί, σημαντικό μέρος των ήδη εκταμιευμένων πόρων δεν έχει ακόμη διοχετευθεί στην πραγματική οικονομία, ενώ οι τελευταίες εκταμιεύσεις αναμένεται να δημιουργήσουν πρόσθετο περιθώριο δαπανών και το 2027.
Επιπλέον, οι επενδύσεις που χρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα σε υποδομές, ψηφιοποίηση και ενεργειακή μετάβαση, καθώς και οι μεταρρυθμίσεις που το συνόδευσαν, μπορούν να έχουν θετικές επιδράσεις στην οικονομία και μετά την ολοκλήρωσή του.
Κατά συνέπεια, η Citi θεωρεί πιθανότερη μια σταδιακή εξασθένηση της συμβολής του Ταμείου Ανάκαμψης στην ανάπτυξη, παρά μια απότομη διακοπή της στήριξης το 2027 ή το 2028.