Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να ανέβαλε την «τελική απόφαση» σχετικά με την πρόταση για παράταση εκεχειρίας με το Ιράν, μετά από μια δίωρη συνάντηση που είχε το βράδυ της Παρασκευής (29/5) στην Αίθουσα Κρίσεων του Λευκού Οίκου, όπως αναφέρουν αμερικανικά ΜΜΕ. Η σύσκεψη ολοκληρώθηκε περίπου στις 21:30 (ώρα Ελλάδος), σύμφωνα με πληροφορίες, αλλά χωρίς να υπάρξει κάποια ανακοίνωση, αφού το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν παραμένει το μεγαλύτερο «αγκάθι».
Πηγές αναφέρουν πως οι δύο πλευρές δεν έχουν καταλήξει σε συμφωνία, καθώς η Τεχεράνη δείχνει ανυποχώρητη στη θέση της και αρνείται να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε νωρίτερα ότι βρίσκεται κοντά σε μια συμφωνία, αλλά δεν έχει ληφθεί ακόμη η τελική απόφαση.
Την ίδια στιγμή, άλλος ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης ανέφερε ότι η Ουάσινγκτον εκτιμά πως μια συμφωνία παραμένει κοντά, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν και άλλα «ανοιχτά ζητήματα» στις διαπραγματεύσεις εκτός του πυρηνικού προγράμματος, όπως η αποδέσμευση «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων.
Η διαφορετική εκδοχή του Ιράν
Είναι χαρακτηριστικό ότι τη στιγμή που το υπουργικό συμβούλιο του Τραμπ βρισκόταν σε εξέλιξη για την τελική απόφαση, η Τεχεράνη επιβεβαίωνε μεν πως οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε μια συμφωνία, μόνο που αυτή δεν περιλαμβάνει το εμπλουτισμένο ουράνιο.
Αυτό δήλωσε αξιωματούχος στο Reuters, σημειώνοντας πως το μνημόνιο κατανόησης δεν περιλαμβάνει κανένα ζήτημα που να σχετίζεται με το πυρηνικό πρόγραμμα, διαψεύδοντας τον ισχυρισμό του Τραμπ νωρίτερα για «καταστροφή» του ουρανίου.
Παράλληλα, το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Fars, το οποίο συνδέεται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, διέψευσε ορισμένα από τα σχόλια του Τραμπ και επικαλέστηκε «ενημερωμένες πηγές» που δήλωσαν ότι το Μνημόνιο Συνεργασίας «βρίσκεται στα τελικά στάδια έγκρισης στο Ιράν και δεν έχει ακόμη ληφθεί τελική απόφαση».
Το Fars ισχυρίστηκε ότι ο Τραμπ προσπαθεί να «προβάλει μια κατασκευασμένη νίκη» και «διαστρεβλώνει» το κείμενο του Μνημονίου Κατανόησης. Οι πηγές που επικαλέστηκε το Fars ισχυρίστηκαν ότι μετά την άρση του αποκλεισμού των ΗΠΑ, το Ιράν θα ανοίξει ξανά τα στενά του Ορμούζ «σύμφωνα με τις ρυθμίσεις που θα καθορίσει το ίδιο το Ιράν» και αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει «παρακολούθηση και επιθεώρηση πλοίων, παροχή υπηρεσιών και μέτρα ασφαλείας».
Το Fars ισχυρίστηκε επίσης ότι το Ιράν θα λάβει «άμεση πληρωμή 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων» σε «παγωμένα περιουσιακά στοιχεία» και ότι δεν θα πραγματοποιηθούν περαιτέρω διαπραγματεύσεις μέχρι να καταβληθούν τα χρήματα. Αμερικανοί αξιωματούχοι ισχυρίζονται ότι το Ιράν θα λάβει παγωμένα κεφάλαια μόνο στο πλαίσιο μιας τελικής πυρηνικής συμφωνίας.
Το Fars ανέφερε επίσης ότι το Μνημόνιο Κατανόησης περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο «σύμφωνα με τη θέση της Χεζμπολάχ». Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η συμφωνία θα περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο.
«Θα καταστρέψουμε το ουράνιο σε συνεργασία με το Ιράν»
Νωρίτερα ο Τραμπ σε ανάρτησή του ανέφερε πως υπάρχει κατ’ αρχήν συμφωνία και θα αποφασίσει οριστικά κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης που ξεκίνησε πριν από μερικές ώρες. Σε ανάρτησή του ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι το Ιράν πρέπει να συμφωνήσει πως δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο ή πυρηνική βόμβα, ενώ τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να ανοίξουν άμεσα για ανεμπόδιστη ναυσιπλοΐα και προς τις δύο κατευθύνσεις, χωρίς τέλη διέλευσης.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι όλες οι θαλάσσιες νάρκες θα πρέπει να εξουδετερωθούν από την Τεχεράνη.
Όσον αφορά το εμπλουτισμένο ουράνιο, είπε πως το συγκεκριμένο υλικό θα ανασυρθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε στενό συντονισμό με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), και στη συνέχεια θα καταστραφεί.
Ωστόσο, κάτι τέτοιο όχι μόνο δεν επιβεβαιώθηκε από την Τεχεράνη, αλλά αντιθέτως διαψεύστηκε από ανεπίσημα χείλη.
Τα σημεία – κλειδιά του μνημονίου σύμφωνα με τον Τραμπ:
- Το Ιράν να δεσμευτεί ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο ή πυρηνική βόμβα
- Άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ για ανεμπόδιστη ναυσιπλοΐα προς όλες τις κατευθύνσεις, χωρίς τέλη διέλευσης.
- Απομάκρυνση ή εξουδετέρωση όλων των θαλάσσιων ναρκών
- Άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού
Ανάσυρση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του - Ιράν από υπόγειες εγκαταστάσεις και καταστροφή του από τις ΗΠΑ, σε συνεργασία με το Ιράν και τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
- Καμία χρηματική συναλλαγή μεταξύ των δύο πλευρών «μέχρι νεωτέρας».