Φόρτωση Text-to-Speech…
Στο τρίτο επεισόδιο της σειράς podcast «Χωρο-αταξία» με τη Βίκυ Κατεχάκη, ο καθηγητής Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής της Αθήνας και διευθυντής του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δίκαιο Περιβάλλοντος, Γιώργος Δελλής, απαντά σε ένα από τα πιο σύνθετα ερωτήματα της ελληνικής πολεοδομικής πραγματικότητας: πόσο ασφαλής μπορεί να αισθάνεται ένας πολίτης ότι χτίζει νόμιμα, ακόμη και όταν έχει στα χέρια του όλες τις απαραίτητες άδειες;
«Το να χτίζει κανείς νόμιμα δεν θα έπρεπε να είναι μια διαφορική εξίσωση», σημειώνει, εξηγώντας ότι η έλλειψη σαφών κανόνων, οι αδυναμίες της διοίκησης και οι καθυστερήσεις στη Δικαιοσύνη δημιουργούν ένα διαρκές καθεστώς ανασφάλειας.
Ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί ο Νέος Οικοδομικός Κανονισμός, ο οποίος θεσπίστηκε με στόχο να ενθαρρύνει πιο «πράσινα» κτίρια, προσφέροντας πολεοδομικά μπόνους για βιοκλιματικές παρεμβάσεις. Στην πορεία, όμως, η σωρευτική αξιοποίησή τους οδήγησε σε μεγαλύτερη δόμηση, με το Συμβούλιο της Επικρατείας να κρίνει χρόνια αργότερα αντισυνταγματική την εφαρμογή τους χωρίς επαρκή όρια.
Η συζήτηση περιστρέφεται γύρω και από τις ίδιες τις πολεοδομίες, οι οποίες αν και καλούνται να εγγυηθούν τη νομιμότητα στην πράξη, συχνά λειτουργούν με
περιορισμένες δυνατότητες ελέγχου. Ο καθηγητής αναφέρεται στην ανάγκη για
περισσότερη ψηφιοποίηση, στοχευμένους ελέγχους και αποτελεσματικότερη οργάνωση, ανοίγοντας παράλληλα τη συζήτηση για το κατά πόσο οι πολεοδομικές υπηρεσίες θα έπρεπε να απομακρυνθούν από την τοπική αυτοδιοίκηση και να υπαχθούν σε έναν πιο κεντρικό μηχανισμό.
Πέρα όμως από τις ευθύνες του κράτους, ο Γιώργος Δελλής μιλά και για τη δική μας «πολεοδομική βουλιμία»: την τάση να επιδιώκουμε τη μέγιστη δυνατή εκμετάλλευση κάθε ιδιοκτησίας. Η αντιπαροχή, η αυθαίρετη δόμηση και οι αλλεπάλληλες τακτοποιήσεις αποτυπώνουν, όπως λέει, μια «συστημική αποτυχία της πολεοδομικής νομιμότητας». Το ζήτημα, καταλήγει, δεν είναι μόνο αν μπορούμε να χτίζουμε νόμιμα, αλλά και κατά πόσο είμαστε πραγματικά διατεθειμένοι να το κάνουμε.